De Desmet-collectie
De collectie van filmpionier Jean Desmet, waarin zich vele verloren gewaande producties uit de vroege jaren van de cinema bevinden, is cultuur-, bedrijfs- en filmarchief in één. Filmpionier Jean Desmet was de eerste grote distributeur en bioscoopexploitant van Nederland.
De enorme collectie bevat onder andere de enige overgebleven kopieën van meesterwerken van D.W. Griffith en Louis Feuillade, films met Asta Nielsen en Lyda Borelli, en producties van filmmaatschappijen Pathé, Gaumont en Edison. In mei 2011 is de collectie opgenomen in het Memory of the World Register van UNESCO. Dit register bevat onder andere het dagboek van Anne Frank, de archieven van de VOC, de Magna Carta en de Gutenberg Bijbel.
De collectie van Jean Desmet (1875-1956) is sinds 1957 in beheer van het Filmmuseum, nu EYE Film Instituut Nederland. Het filmhistorische belang van de Jean Desmet-collectie wordt wereldwijd erkend. Een groot aantal films in de collectie van de eerste professionele distributeur in Nederland zijn unieke exemplaren (de enige bewaard gebleven kopieën ter wereld). Tussen de circa negenhonderd films uit de periode 1907 - 1916 bevinden zich vele meesterwerken die decennia uit het zicht waren verdwenen. Deze ontdekkingen hebben vooroordelen doen sneuvelen: de filmhistorische waardering van historische genres zoals de Italiaanse divafilm, het Duitse melodrama en de Franse komedie is er definitief door veranderd.
De schenking van de erven-Desmet in 1957 vormt een belangrijke basis voor de huidige collectie stille films van EYE. Vooral de combinatie van films, affiches, foto’s en bedrijfsadministratie maakt de Desmet-collectie zo rijk; daardoor biedt ze een verbluffend inzicht in de beginjaren van de cinema. Desmet-de-distributeur was vooral gericht op geldelijk gewin; film werd toen nog niet gezien als kunstvorm. Het belang van deze omvangrijke collectie schuilt dan ook in het samenspel van alle films, klein en groot, die de dagelijkse programmering van de bioscopen bepaalden. De door Desmet bewaarde films en papieren documenten leggen vraag en aanbod van die tijd bloot en vertellen de geschiedenis van een toen zeer populaire, nieuwe vorm van entertainment.
De collectie omvat 933 films, bijna allemaal afkomstig uit de periode 1907-1916. De meeste speelfilms zijn ‘one-reelers’, films met een lengte van ca. 10 minuten. Een groot aantal van deze films kan als uniek worden beschouwd. De collectie bestaat verder uit ca. 2000 affiches en bijna 700 foto’s. De Desmet-collectie is een cultureel en sociaalhistorisch document dat naar omvang en inhoud wereldwijd zijn gelijke niet kent.
Delen |
