Op maandag 2 juli is de befaamde Nederlandse production-designer Ben van Os op 67-jarige leeftijd overleden. Van Os kreeg zijn grootste bekendheid door zijn werk voor de Britse regisseur Peter Greenaway en werd twee keer genomineerd voor een Oscar. Van Os’ barokke, bewust artificiële vormgeving werd internationaal geroemd.
Ben van Os (1944) was als production-designer betrokken bij meer dan zestig filmproducties. In zijn lange carrière werkte hij veel samen met artdirector Jan Roelfs, met wie hij in 1991 een Gouden Kalf won.
Regisseur en oud-Filmmuseumprogrammeur Eric de Kuyper was een van de eersten die Van Os’ talent als artdirector ontdekte; hij vroeg de hem het decor van Naughty Boys (1984) te ontwerpen. Daarna werkte Van Os – afgestudeerd als interieurarchitect aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag – voor regisseurs als Frans Weisz (Leedvermaak, 1989; Hoogste Tijd, 1995), Harry Kümel (Eline Vere,1991) en Theu Boermans (1000 Rosen, 1994).
Internationale bekendheid verwierf de production-designer door zijn langdurige samenwerking met de Brits-Nederlandse regisseur Peter Greenaway, voor wie hij het ontwerp deed van A Zed & Two Noughts (1985), Drowning By Numbers (1986), The Cook, The Thief, His Wife and Her Lover (1989) en Prospero’s Books (1991). Voor deze films hanteerde Van Os de hoog-artificiële, barokke stijl die zijn handelsmerk zou worden. Zijn ontwerpen omschreef hij als een vorm van ‘verhevigde werkelijkheid’, geënt op de ‘artificiële taal van de schilderkunst en het theater, met een nadruk op licht, kleur en textuur.’
Van Os werd tweemaal genomineerd voor een Oscar in de categorie Best Art Direction. De eerste keer samen met zijn compagnon Jan Roelfs voor hun werk aan de film Orlando (1992) van Sally Potter en opnieuw voor Girl With The Pearl Earring van Peter Webber (2003). Vanwege de ziekte van Parkinson zette Ben van Os in 2004 een punt achter zijn filmcarrière. Op de uitnodiging voor zijn afscheidsfeest stond de zin (vrij naar Slauerhoff): 'Alleen in mijn verbeelding kan ik wonen'. (EYE/NFF/ANP)