Spetters

Dertig jaar na de geruchtmakende première – Paul Verhoeven werd aangevallen door woedende feministes – heeft EYE Spetters in volle luister hersteld in de oorspronkelijke versie, inclusief alle weggesneden, expliciete seksscènes.

Spetters is gerestaureerd in de versie zoals die in 1980 ook in eerste instantie werd uitgebracht in de bioscoop; in latere export-versies, op tv en op vhs en dvd ontbrak een aantal shots, zoals de pijpscène in de Rotterdamse metro.

In Spetters volgen Paul Verhoeven en scenarist Gerard Soeteman de levens van drie jongeren uit de provincie die gek zijn op motorcrossen en op Fientje van de rijdende patatkraam ‘De Happies-hoek’. Het resultaat is een rauw portret van plattelandsjongeren die zich het liefst verplaatsen op brullende motoren, achteloos seks bedrijven en vermeende homoseksuelen probleemloos in elkaar slaan. Fientje ('Het leven is net een kroket: als je eenmaal weet wat er in zit, hoef je niet meer') trekt intussen haar eigen plan en speelt de jongens tegen elkaar uit. Voor de cast koos Verhoeven de toen nog onbekende Renée Soutendijk, Toon Agterberg, Hans van Tongeren en Maarten Spanjer. In de bijrollen zijn onder andere Rutger Hauer, Jeroen Krabbé en Peter Tuinman te zien.

Spetters trok bij uitbreng meer dan 1,1 miljoen bezoekers. Niettegenstaande het commerciële succes werden Verhoeven en Soeteman met hoon overladen: hun tekening van de jeugd zou ‘amoreel’, ‘plat’ en zelfs ‘fascistoïde’ zijn. Verhoeven werd in Sonja Barends talkshow zelfs belaagd door woedende feministes die in Spetters een toonbeeld van cynisme en seksisme zagen. Tegenwoordig geldt Spetters als de eerste Nederlandse film waarin de jeugdcultuur op een eerlijke, niet-verhullende manier in beeld is gebracht: de film markeert de overgang van de idealistische jaren zestig en zeventig naar de hardere liberale jaren tachtig.

Voor Verhoeven bleek Spetters ook de toegangskaart naar Hollywood. De film werd daar aanzienlijk beter ontvangen dan in Nederland; zo omschreef Rolling Stone de hoofdrolspeelster Renée Soutendijk als ‘a Dietrich in glittering pants’.