Collectieblog

  • Saul Bass affiches tentoongesteld in EYE

    donderdag 21 januari 2016

    De Amerikaan Saul Bass (1920-1996) is een van de beroemdste grafische ontwerpers van de 20ste eeuw. Hij ontwierp markante symbolen op allerlei gebied voor bijv. Minolta, United Airlines en Kleenex. Hij is vooral wereldberoemd en blijvend populair om zijn treffende filmtitelsequenties en filmaffiches. Zijn titelsequenties zijn een samenvatting van de film in enkele minuten, zijn affiches een samenvatting van de titelsequentie in een enkel beeld, vaak met hetzelfde symbool.

    EYE heeft nu een kleine tentoonstelling met 16 affiches van Saul Bass, die twintig jaar geleden overleed. Er bestaat geen complete catalogus van zijn filmaffiches die vaak niet zijn gesigneerd (van deze 16  zijn er slechts 5 gesigneerd), deels omdat maatschappijen zijn gestileerde werk afkeurden en veranderden, zoals toevoeging van stills aan THE MAN WITH THE GOLDEN ARM. Op het affiche voor ROSEBUD resteert van Bass’ ontwerp slechts de titel plus een vuist met mes. Toeschrijving van zijn ongesigneerde werk blijft ook voor zijn biografen een uitdaging. Er is vooral verwarring over films waarvoor hij alleen titelsequenties ontwierp maar geen affiche zoals PSYCHO en WEST SIDE STORY. 
    Zijn grafische filmaffiches hebben een krachtige en heldere stijl met soms slordige letters en tot de essentie teruggebrachte lijnen en figuratieve symbolen in weinig tinten met monochrome vlakvulling (vaak rood zoals hier bij 9 exemplaren) ogenschijnlijk kinderlijk eenvoudig maar trefzeker en onnavolgbaar. Sommige symbolen werden een icoon voor bepaalde films, zoals het lichaam uit ANATOMY OF A MURDER of de arm uit THE MAN WITH THE GOLDEN ARM en veel ander werk vooral voor regisseur Otto Preminger (hier vertegenwoordigd met 9 affiches). Handen werden Bass’ bekendste motief voor talloze titels (hier 8 exemplaren).

    EYE toont onder meer beroemde affiches als VERTIGO (met spiraalvorm voor duizelingen van de hoofdpersoon met hoogtevrees), ANATOMY OF A MURDER (met losse lichaamsdelen), THE MAN WITH THE GOLDEN ARM (met verwrongen arm van de verslaafde hoofdpersoon), ADVISE AND CONSENT (het opengeklapte Capitool onthult geheimen). VERTIGO is bij uitzondering een re-issue uit 1996 want een eerste druk hiervan ontbreekt in de EYE collectie en is nu zeldzaam en daarom zeer prijzig.

    Jan-Hein Bal

     

    Saul Bass, affiche
  • The Color Red

    zaterdag 28 maart 2015

    Affiches met een bijzondere rol voor de kleur rood zijn het eerste thema van een nieuwe opstelling in EYE, die dit weekend gepresenteerd wordt in het kader van het project "Cinema (R)evolutie". Het project behelst het meer zichtbaar maken van de (filmgerelateerde) collecties in het museumgebouw.
    De "affichegalerij" komt te hangen in de voorgang van zaal 2 en 3. Op een deel van deze wand waren eerder al kleine exposities te zien van affiches voor de films van Theo van Gogh en Alfred Hitchcock.

    Deze keer is het thema niet aan een zaalprogramma, tentoonstelling of persoon gelieerd, maar is het een idee dat ontstaan is vanuit de collectie zelf. Natuurlijk is de kleur rood een populaire kleur en is deze in talloze affiches gebruikt. Daarom kwamen ook alleen affiches in aanmerking waar deze kleur onmiddellijk als kleur in het oog sprong. Bovendien moest het ook een geslaagd totaal - ontwerp zijn en liefst ook een aantal voor het publiek bekende films en sterren bevatten. De aanleiding voor de opening van deze opstelling deze week is de conferentie "The Colour Fantastic: Chromatic Worlds of Silent Cinema", in EYE van 29 t/m 31 maart.
    Het was een groot plezier om met dit thema door de collectie te bladeren en 16 (oorspronkelijk 20) affiches uit te kiezen. Het resultaat bevat een breed scala aan landen van herkomst (Verenigde Staten, Cuba, Frankrijk, Duitsland, Sovjetunie, Polen, Denemarken en Nederland), werk van beroemde ontwerpers (o.a. Saul Bass, Mikhail Dlugach, Albert Hirschfeld, Waldemar Swierzy, Valdemar Christian Setoft, Pierre Etaix, Hans Hillmann en vanuit Nederland Jurriaan Schrofer, Frans Bosen en Dolly Rüdemann) en thema's.

    Sommige affiches hebben een overheersende rode kleurstelling (bijv. West Side Story, Mon Oncle), andere gebruiken de kleur juist om vanuit een rustige achtergrond een sterk accent te zetten (Harakiri, Les Amants).
    Bij de linoleumdruk affiches van Frans Bosen zijn de kleurvlakken vanzelf strak omlijnd (Don Q en Dante's Inferno), bij de Poolse affiches van Jan Mlodozeniec (Senso/Zwysty) en Waldemar Swierzy (Sunset Boulevard/Bulwar zachodzacego stonca) is de kleur rood een stevige achtergrond waaruit het met zwart en lichte kleuren geschilderde thema juist sterk naar voren kan komen.
    Saul Bass (Anatomy of a murder) en Hans Hillmann (Der General) zetten de kleur rood gewaagd tegenover een bijna vloekende oranje resp. paarse tint en gebruiken grote vlakken, daar waar de kleur rood in de jurken van Gloria Swanson (Manhandled/Maendenes moral), Rita Hayworth (Affair in Trinidad) en een onbekende Russische dame op het affiche van Bluzhdayushchie zvyozdy juist weer een bijna erotiserend accent is tegenover een divers gekleurde achtergrond.

    De affiches zullen in EYE 3 maanden te zien zijn en worden op de website van EYE getoond met de credits.
    Op Flickr is de gehele selectie van 20 te zien: klik hier
    Frans Bosen, Jan Mlodozeniec, Gloria Swanson, Rita Hayworth, Hans Hillmann, Saul Bass, Waldemar Swierzy, affiche, Dolly Rüdemann, Mikhail Oskarovich Dlugach
  • Ruud van Empel in EYE collectie

    donderdag 11 september 2014

    Sinds 1995 is Ruud van Empel snel bekend geworden als beeldend kunstenaar, gespecialiseerd in fotoseries waarbij hij Photoshop gebruikt om allerlei detailbeelden met elkaar te vermengen. De bijzondere resultaten hebben geleid tot exposities over de hele wereld (zie de website).
    Van Empel was echter bij EYE al een bekende naam als affiche-ontwerper. Voor film en theater ontwierp hij al sinds begin jaren 80 affiches, waarvan er reeds 26 in de collectie voorkwamen.
    Wat ons bijzonder opviel echter was een pagina uit het storyboard van de Frans Weisz film "Op afbetaling", die in het archief van de regisseur voorkomt. Dit was aanleiding om contact op te nemen met Van Empel, om na te gaan of hij het complete storyboard nog in bezit had. Tot onze vreugde bleek dit het geval, en was hij geïnteresseerd om dit aan EYE over te dragen in langdurige bruikleen.


    Bovendien was het bezoek dat ondergetekende aan het fraaie atelier van Van Empel bracht, aanleiding om verder te kijken dan dit storyboard. Dit leidde niet alleen tot een welkome aanvulling van de 6 filmaffiches die EYE nog niet bezat, maar ook tot diverse vormen van artwork en documentatie voor de productie "Theo en Thea en de ontmaskering van het tenenkaasimperium" en andere ontwerpen.

    De collectie is inmiddels ontsloten; zie de inventaris.
    Ruud van Empel, storyboard, affiche
  • Hitchcock films en internationale affiches te zien in EYE

    dinsdag 1 juli 2014

    Alfred Hitchcock en zijn films zijn op vele manieren verbeeld in de media door de jaren heen. De affichecollectie van EYE bied een mooie afspiegeling van de verschillende ontwerpen die ontstonden in de creatieve geesten van afficheontwerpers en producenten. De Amerikaanse producenten van de meeste Hitchcockfilms bepaalden in hoge mate het design; de ontwerper is meestal niet bekend en de afbeelding is vaak vrij standaard en voor het grote publiek herkenbaar, met een duidelijke weergave van de sterren uit de film en pakkende slagzinnen als "Alfred Hitchcock's Suspenceful Sex Mystery" (voor Marnie) en "This is Love" (bij Spellbound). Poolse ontwerpers hielden er een heel andere stijl op na, zonder druk van de producent en zeer beeldend, vaak grafisch (Zawrot Glowy /Vertigo, ontwerp Roman Cieslewicz). Ook uit Denemarken zijn er zeer originele en aantrekkelijke ontwerpen uit de collectie geselecteerd, zols het strakke ontwerp voor Dial M For Murder (Telefonen ringer kl. 23).

    Uit Nederland zijn enkele affiches te zien uit de periode dat ook hier nog eigen ontwerpen voor buitenlandse films werden gemaakt, zoals Obsessie (voor Spellbound, ontwerp van Ad Werner).
    Telkens in paren van twee ontwerpen voor één film zijn er in totaal 10 originele affiches te zien in EYE (wand tegenover de garderobe) vanaf vandaag. Het filmprogramma, onder de titel "The Hitchcock Touch", loopt van 24 juli t/m 12 oktober. In totaal zijn er 48 films uit zijn oeuvre te zien, vanaf de 9 recentelijk gerestaureerde zwijgende films tot en met Family Plot uit 1976.


    Alfred Hitchcock, Ad Werner, affiche, Roman Cieslewicz
  • EYE affiches te zien bij Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam

    donderdag 19 juni 2014

    De Bijzondere Collecties  van de UvA opnenen deze week een nieuwe tentoonstelling onder de titel "Sterke verhalen. Vijf eeuwen vertelcultuur" (van 24 juni t/m 5 oktober). Voor deze tentoonstelling zijn een 7-tal affiches uit de EYE collectie op hoge resolutie bij de UvA gedigitaliseerd, zodat men in de tentoonstelling op het gewenste formaat en zonder risico's op beschadiging van een origineel deze objecten kan laten zien. De onderwerpen van de affiches zijn de verhalen van Assepoester en Tijl Uilenspieghel, verhalen die meerdere malen en in meerdere talen verfilmd zijn. De collectie van EYE heeft daar een afspiegeling van in huis, waaronder bijgaande voorbeelden uit (het toenmalige)Tsjechoslowakije (1958, ontwerp Frantisek Kardaus) en Frankrijk (1956, ontwerper onbekend).
     

    Frantisek Kardaus, affiche
  • Grace Kelly affiches van EYE in Paleis 't Loo

    woensdag 4 juni 2014

    Van 5 juni t/m 26 oktober wordt in Paleis 't Loo een grote expositie gewijd aan Grace Kelly, de latere Prinses Grace van Monaco, die als filmactrice in korte tijd een grote naam had opgebouwd in o.a. Hitchcock's To Catch a Thief en Rear Window. Voor Country Girl ontving zij in 1955 een Oscar. Uit de collectie van EYE zijn 5 affiches te zien, waaronder:


    affiche, Grace Kelly
  • Esther de Boer van Rijk in het Joods Historisch Museum

    donderdag 15 mei 2014

    Het Joods Historisch Museum presenteert vanaf 19 mei 2014 de tentoonstelling  Hollands populairste actrice, over het leven en werk van actrice Esther de Boer-van Rijk. Zij was aan het begin van de twintigste eeuw de lieveling van het Nederlandse theaterpubliek. Ze werd populair door haar rol als Kniertje, in Herman Heijermans' stuk Op hoop van zegen. Meer dan 1200 keer speelde zij de arme vissersvrouw die haar man en zonen verliest aan de zee.
    Uit de collectie van EYE wordt het affiche voor de gelijknamige filmversie uit 1934 getoond, ontworpen door Jan Wijga.
    Alex Benno, Jan Wijga, affiche, Esther de Boer-van Rijk
  • Affiches EYE in Londen

    dinsdag 29 april 2014

    Bij de boekpresentatie van het door Giorgio Bertellini samengestelde Italian Silent Cinema: A Reader (John Libbey, 2013) tijdens de Sony World Photography Awards Exhibition at Somerset House, London zullen  van 1 t/m 18 mei reproducties te zien zijn van twee affiches uit de Desmet collectie. In het boek ook twee essays van de hand van Ivo Blom.
    Het betreft de films Robinet chauffeur miope (ontwerp: Atelier Butteri) en Kri Kri s'improvvisa cameriere van ontwerper Romeo Marchetti.


    affiche, Zwijgende film, Jean Desmet, Ivo Blom
  • Mickey Rooney

    woensdag 9 april 2014

    Een icoon uit de filmgeschiedenis is deze week overleden: op 93 - jarige leeftijd sloot Mickey Rooney een rijk met filmrollen gevuld leven af (meer dan 300 optredens in film en televisie). Bij deze gelegenheid laten wij enkele affiches uit de collectie van EYE zien waarop hij prominent en karakteristiek is afgebeeld.
    Het affiche van Jongensstad is van de bekende Nederlandse ontwerper Frans Mettes. Het Deense affiche (voor de film Sound off uit 1952) is van de ontwerper V. Mailind



    V. Mailind, Mickey Rooney, affiche, Frans Mettes
  • Affiches van EYE te zien bij tentoonstelling over Ramses Shaffy

    donderdag 20 maart 2014

    2 affiches uit de collectie van EYE zijn te zien in ‘Ramses Shaffy, de tentoonstelling’ bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam , van 7 maart t/m 1 juni ‘ . De ontwerper uit 1966 is onbekend, de ontwerper van "Ramses" is Gijs Kuijper.
    
    Ramses (2002)


    
    Liefdesbekentenissen (1966)
    affiche, Ramses Shaffy

Pagina's