Collectieblog

  • Animatiefilmpjes St. Joost: pre-cinema-apparaten

    dinsdag 8 september 2015

    Een groep vierdejaars animatiestudenten van de Academie AKV|St.Joost heeft korte geanimeerde teasers gemaakt van ongeveer 1 minuut, waarbij zij zich hebben laten inspireren door de Filmgerelateerde collecties van EYE. In een serie publiceren we hier deze filmpjes, die ook als voorfilm vertoond kunnen worden. Veel van de filmmakers hebben deze blog als vertrekpunt gebruikt bij de keuze voor het onderwerp van hun animatie.
     

    Om deze video te bekijken moet je cookies accepteren klik hier

    Dit is The illusion of movement van Doortje Spanjerberg en Patrica van Zandvoort, waarin de werking van de historische pre-cinema-apparaten Thaumatroop, Phenakistoscoop en de Praxinoscoop op een poëtische manier wordt verbeeld. Doortje heeft zich gespecialiseerd in 3D-animatie en ook Patricia houdt van creature design en 3D-modelling. In dit filmpje is te zien dat ze ook goed kunnen tekenen. Met de sierlijke tekeningen en met het vergeelde boek wordt een sfeer van nostalgie en heimwee naar vervlogen tijden opgeroepen, waarin film nog een eenvoudig 'geknutseld' mechanisme was.

     

     

     

     

    apparaten, apparatuurcollectie, Apparatuur, animatie
  • Panorama van filmapparaten: Mutoscoop

    donderdag 4 juni 2015

    In de kelder van EYE is het Panorama te zien, een permanente tentoonstelling waarin de geschiedenis van de cinema wordt weergegeven met filmapparaten uit de collectie. Bevlogen uitvinders en visionairs buigen zich al eeuwenlang over het vastleggen van licht en beweging in beeld. EYE brengt een reis door de tijd aan de hand van filmapparaten, die belangrijke wendingen in de filmgeschiedenis markeren. Duidelijk wordt dat de geschiedenis van de film niet begon in 1896, zoals wij allemaal denken, maar veel verder terug.

    In een serie op dit blog duiken we in deze wondere wereld van de filmapparatuur. In de vorige afleveringen vertelden we over het diorama, waarschijnlijk het oudste object uit de collectie, de magische toverlantaarn en de Kinamo compact camera uit 1924. 

    Deze keer presenteren we het grootste apparaat uit de serie: de mutoscoop. Dit apparaat uit ongeveer 1900 is het best te omschrijven als de mechanische vorm van het bekende flipboekje, waarbij er door verschillende pagina's te rollen, de illusie van beweging ontstaat. Door de kijker bovenin en draaiend aan de hendel rechts kon maar één persoon tegelijk het filmpje zien. Daarom werd het waarschijnlijk vooral in café's en op kermissen gebruikt. 

    Dit exemplaar is van de American Mutoscope and Biograph Co. uit New York en er zit een scène uit de korte film The Waiter (1914) van Charlie Chaplin op. Er bovenop stond een titelbordje en er zat een geldbakje bij. Als de klep in de vorm van een schelp eraf wordt gehaald, zie je op de foto rechts de binnenkant, met een eindeloze hoeveelheid stukjes papier, die je als frames zou kunnen beschouwen.

    apparaten, Charlie Chaplin, apparatuurcollectie, Mutoscope, Apparatuur
  • Panorama van filmapparaten: de Mutoscoop

    donderdag 4 juni 2015


    In de kelder van EYE is het Panorama te zien, een permanente tentoonstelling waarin de geschiedenis van de cinema wordt weergegeven met filmapparaten uit de collectie. Bevlogen uitvinders en visionairs buigen zich al eeuwenlang over het vastleggen van licht en beweging in beeld. EYE brengt een reis door de tijd aan de hand van filmapparaten, die belangrijke wendingen in de filmgeschiedenis markeren. Duidelijk wordt dat de geschiedenis van de film niet begon in 1896, zoals wij allemaal denken, maar veel verder terug.

    In een serie op dit blog duiken we in deze wondere wereld van de filmapparatuur. In de vorige afleveringen vertelden we over het diorama, waarschijnlijk het oudste object uit de collectie, de magische toverlantaarn en de Kinamo compact camera uit 1924. 

    Deze keer presenteren we het grootste apparaat uit de serie: de mutoscoop. Dit apparaat uit ongeveer 1900 is het best te omschrijven als de mechanische vorm van het bekende flipboekje, waarbij er door verschillende pagina's te rollen, de illusie van beweging ontstaat. Door de kijker bovenin en draaiend aan de hendel rechts kon maar één persoon tegelijk het filmpje zien. Daarom werd het waarschijnlijk vooral in café's en op kermissen gebruikt. 


    Dit exemplaar is van de American Mutoscope and Biograph Co. uit New York en er zit een scène uit de korte film The Waiter (1914) van Charlie Chaplin op. Er bovenop stond een titelbordje en er zat een geldbakje bij.Als de klep in de vorm van een schelp eraf wordt gehaald, zie je op de foto rechts de binnenkant, met een eindeloze hoeveelheid stukjes papier, die je als frames zou kunnen beschouwen.


    apparaten, Charlie Chaplin, apparatuurcollectie, Mutoscope, Apparatuur
  • Panorama van filmapparaten: de Kinamo camera

    donderdag 9 april 2015

    In de kelder van EYE is nu het Panorama te zien, een permanente tentoonstelling waarin de geschiedenis van de cinema wordt weergegeven met filmapparaten uit de collectie. Bevlogen uitvinders en visionairs buigen zich al eeuwenlang over het vastleggen van licht en beweging in beeld. EYE brengt een reis door de tijd aan de hand van filmapparaten, die belangrijke wendingen in de filmgeschiedenis markeren. Duidelijk wordt dat de geschiedenis van de film niet begon in 1896, zoals wij allemaal denken, maar veel verder teruggaat.

    In een serie op dit blog duiken we in de wondere wereld van de filmapparatuur. In de vorige afleveringen vertelden we over het diorama, waarschijnlijk het oudste object uit de collectie, en de magische toverlantaarn. Ditmaal is de eer aan de Kinamo compact camera uit 1924, op de iPhone na het kleinste object uit deze apparatenserie, waarmee Joris Ivens De Brug vastlegde.

    Een koffertje van slechts 16x12x14cm. groot. Gezien de loodzware en omvangrijke proporties van camera's in die tijd was dit een ware revolutie op cameragebied. Een ware ontdekking voor de avontuurlijke documentairefilmer Joris Ivens, die deze amateurcamera gebruikte voor zijn film De Brug, waarvoor hij de meest acrobatische toeren uithaalde. De camera was in feite een verlengstuk van zijn arm.

    In het leven van de in 1898 geboren Ivens speelden camera's van het begin af aan een grote rol. Hij begon bij zijn vaders fotohandel CAPI in Nijmegen. Toen maakte hij al de korte speelfilm De Wigwam (1911) met hulp van medewerkers van zijn vader. Hij trommelde zijn hele familie op om rollen te spelen. In de jaren twintig sloot hij zich aan bij de Filmliga, die zich verzette tegen de Hollywoodcinema. Hij werd een van de toonaangevende figuren van de Nederlandse avant-gardefilms, met documentaires als De Brug (1928) en Regen (1929). Later ging hij steeds meer reizen en maakte politiek geëngageerde films als Borinage (1934), over de mijnwerkers in deze Waalse streek.

    De Brug was een filmexperiment dat Ivens in de pauzes van zijn werk bezighield. Hij werkte in Leiden en ging tussen de middag met de trein naar Rotterdam om de toen net aangelegde spoorbrug over de Maas te filmen. De vele diagonale lijnen van de brug komen terug in de bewegingen van de camera, op zoek naar 'expressieve hoeken', zoals Ivens het omschrijft.

    De camera was niet bedoeld voor professionals, maar voor amateurs en moest dus vooral eenvoudig te bedienen en compact zijn. Het is een handheld camera zonder statief, en ook de draaihendel is vervangen door een de aandrijving van een veermotor. Ivens werkte zelf mee aan de ontwikkeling van dit apparaat, dat perfect paste bij zijn idealen. Hij wilde nooit een professional worden, maar de vrijheid behouden van een amateur. En hij was hier niet alleen in, ook voor grootheden als Dziga Vertov en Walter Ruttmann was het een geliefde camera.

    apparaten, apparatuurcollectie, Joris Ivens, Apparatuur
  • Handig om bij de hand te hebben: De Handleiding

    vrijdag 25 juni 2010

     
    Een apparatuurcollectie bestaat niet alleen uit apparaten; vaste onderdelen die bij een apparaat horen, zijn originele verpakkingen, lederen foudralen of paraattassen, polsbandjes, revolvergrepen voor camera's zo die er zijn en nog veel meer. Vaak ontbreekt dat of is in een dusdanig beschadigde staat, dat het niet meer presentabel is of bruikbaar is. Handvatten van koffers kunnen vaak zelfs "gevaarlijk" zijn bij gebruik, we tillen daarom zo'n koffer in principe nooit op aan een handvat; je weet het maar nooit. Originele mooie verpakkingen zijn ook zeldzaam, want dat werd toch vaak gezien als gebruiksmateriaal en weggegooid. De ware liefhebber gebruikte het natuurlijk als bescherming, maar dat bracht dan weer slijtage met zich mee.
     
     
    Het belangrijkste is echter een originele handleiding, die duidelijk het hele apparaat zijn onderdelen en functies omschrijft. Handleidingen vormen derhalve een essentieel onderdeel van een apparatuurcollectie. Een appraat is eigenlijk niet echt compleet als er geen handleiding van in de collectie aanwezig is. Dat gaat niet helemaal op voor zeer oude apparaten, want die zijn vaak zo eenvoudig van contructie dat de werking wel dudidelijk is. Als men zo'n houten camera uit de jaren '10 openmaakt dan is het wel duidelijk hoe deze werkt. Met een luxe camera uit de zestiger jaren is dat niet het geval. Er zitten, op het eerste gezicht wat mysterieuze knopjes op en zoek dan maar eens uit hoe dat werkt zonder handleiding.
     
     
    Terug naar die handledingen. Er zijn specialistische firma's die zeer goede fotokopieën van originele handleidingen verkopen, en bij gebrek aan beter moeten we daar misschien ook wel eens gebruik van maken. Tevens zijn er plekken op het internet waar men gratis, dankzij echte liefhebbers, digitale versies van originele handleidingen kan downloaden. Sommige handelaren beiden handledingen op eBay te koop aan als PDF. Maar er gaat niets boven een echt origineel papieren boekje, een drukwerk waar alles in staat. Dàt hoort ook thuis in onze collectie!
     
    Handleiding, Drukwerk, Apparatuur, Handleidingen