Collectieblog

  • Animatiefilmpjes St. Joost: Affiches en foto's

    dinsdag 22 september 2015

     

    Een groep vierdejaars animatiestudenten van de Academie AKV|St.Joost heeft korte geanimeerde teasers gemaakt van ongeveer 1 minuut, waarbij zij zich hebben laten inspireren door de Filmgerelateerde collecties van EYE. In een serie publiceren we hier deze filmpjes, die ook als voorfilm vertoond kunnen worden. Veel van de filmmakers hebben deze blog als vertrekpunt gebruikt bij de keuze voor het onderwerp van hun animatie.

     
     


    Dit ingetogen filmpje getiteld Open up is gemaakt door Shivon Koopman. Shivon over zijn bedoeling en het maakproces: "Het idee achter mijn teaser is dat het EYE archief eigenlijk een verborgen schat is, die geopend wordt en te zien is voor iedereen. Iedereen die van films houdt zou de collecties eens moeten bekijken. De posters en flyers heb ik eerst in de donkere kist (verborgen) laten zien, omdat er niet genoeg mensen zijn die het archief kennen. Ik wilde benadrukken dat de collecties voor iedereen beschikbaar zijn."

    Shivon gebruikte de animatietechniek van de digitale cut-out, de beelden zijn opgebouwd uit verschillende afbeeldingen. De muziek bestaat uit twee nummers van Kevin MacLeod: 'Open your bright eyes' en 'Laendler in C minor Hess 68'.

    affiches, AKV/St.Joost, foto, animatie
  • Loet C. Barnstijn's Filmstad

    donderdag 17 september 2015

    EYE bezit een interessant archief over de filmpionier Loet C. Barnstijn en de door hem opgerichte studio Filmstad in Den Haag. Hij was een innovatieve ondernemer die de Nederlandse filmindustrie naar het model van de Amerikaanse filmstudio's wilde inrichten.

    Loet Barnstijn studio
    Loet C. Barnstijn, oftewel LCB zoals hij zich liet noemen, begon zijn carrière als bioscoopexploitant en filmdistributeur in de jaren tien en twintig, waarvoor hij op reis ging naar Amerika. Daar zag hij al in 1927 de komst van de eerste geluidsfilms en het geluidssysteem de Vitaphone. Gebaseerd hierop ontwikkelt hij zelf in Nederland de Loetafoon, waarmee hij met succes voorstellingen organiseert. De nieuwe ontwikkeling inspireert hem om zelf films te maken "met Nederlandse acteurs, die ons in onze eigen taal van het witte doek toespreken."

    Werkfoto LCB Filmstad

    Daarom besloot hij als co-producent de volkskomedie De Jantjes, waarvan de productie wegens geldgebrek was stilgelegd, uit het slop te helpen. De film werd een groot succes en met de twee ton die dit Barnstijn opleverde, opende hij zijn eigen filmstudiocomplex. Op Landgoed Oosterbeek in Wassenaar werd een monumentale villa uitgebreid met twee studiohallen, een montageruimte en een laboratorium. Alles was dus ter beschikking om volledige speelfilms te produceren.

    Bij de opening op 12 oktober 1935 waren 800 gasten aanwezig, onder wie Louis Lumière. De opnames van de eerste film, de elegante detective Het Mysterie van Mondscheinsonate waren toen al van start gegaan. De films hadden echter niet altijd het verwachte succes, maar Barnstijn, slimme zakenman als hij was, wist meer inkomsten te vergaren door de set (tegen betaling van 22 cent) open te stellen voor het publiek, dat massaal toestroomde.

    Cast en crew Merijntje Gijzen's Jeugd

    Er ontstond een levendige internationale gemeenschap in de filmstudio, van veelal uit Duitsland en midden-Europa gevluchte joodse filmvaklieden en regisseurs, waaronder Kurt Gerron. Na de Duitse inval kwam hier abrupt een einde aan en werden velen van hen opgepakt. De laatste oorlogsjaren werd de studio evenals filmstudio Cinetone in Amsterdam ingelijfd bij de Duitse filmproductiemaatschappij Ufa en werden er propagandafilms gemaakt. In 1944 viel het doek definitief, toen het complex werd vernietigd door een Britse V2-raket.

    Barnstijn was toen al vertrokken naar Amerika, waar hij verder werkte als filmverhuurder. In 1953 overleed hij in zijn woonplaats Great Neck, op Long Island. Van het studiocomplex staan nog enkele gebouwtjes overeind, waaronder de filmopslagruimte en het laboratorium. EYE heeft een aantal dozen met archivalia van Barnstijn's Filmdistributie en Filmstad Den Haag, waaronder een dagboek van A. Sauter, die bedrijfsleider was van Ufa Filmstad Den Haag in de oorlogsjaren, en veel foto's en krantenknipsels.

    archief, Loet C. Barnstijn, foto, werkfoto
  • Animatiefilmpjes St. Joost: Archive overload

    vrijdag 28 augustus 2015

    Een groep vierdejaars animatiestudenten van de Academie AKV|St.Joost heeft korte geanimeerde teasers gemaakt van ongeveer 1 minuut, waarbij zij zich hebben laten inspireren door de Filmgerelateerde collecties van EYE. In een serie publiceren we hier deze filmpjes, die ook als voorfilm vertoond kunnen worden. Veel van de filmmakers hebben deze blog als vertrekpunt gebruikt bij de keuze voor het onderwerp van hun animatie.

    Om deze video te bekijken moet je cookies accepteren klik hier


    In de teaser Archive overload van Guusje Dekker worden verschillende stukken uit de collectie en het archief vertoond, om een indruk te geven van de enorme omvang van EYE's collecties. Guusje over de insteek van het filmpje: "Het beeld van een archief dat ik altijd voor ogen had, was een ruimte met grote eikenhouten boekenkasten en opbergmappen met een muffe geur van het stof. Dikke boeken met vergeelde bladen en dozen met oude kranten. Mijn idee van een archief was een opbergplek waar bijna niemand meer kwam, die verzorgd werd door een oude bibliothecaresse."

    Het archief bleek totaal anders te zijn dan ze verwachtte: "Mijn bezoek aan het EYE filmarchief heeft dit veranderd. Er staan zeker boeken en opbergmappen, maar het archief was juist erg levendig. Er waren veel mederwerkers van jong tot oud die hard aan het werk waren om het archief te ordenen en verzorgen. Graag wilde ik dat het archief net zo levendig overkomt als dat ik het aantrof. De 'oude look' heb ik gekozen om te benadrukken hoe lang het archief al bezig is met materiaal te verzamelen." 

    De stemmen in het filmpje zijn van Yvette Verweij (telefoniste) en tegenspeelster Roxana Van der Meulen. De voice over van Yvette Verweij werd opgenomen in HollandStudio's door Paul Van de Veerendonk. Kijk voor een uitgebreid overzicht van het werk van Guusje Dekker op haar website.

    EYE's animatiespecialist Mette Peters begeleidde het maakproces van alle St. Joost- teasers. Zij schreef eerder een interessant blogartikel over het belang van het conserveren van niet alleen animatiefilms zelf, maar ook het filmgerelateerde materiaal  zoals artwork (waaronder tekeningen en animatiepoppetjes) en documentatie. De varieteit aan materialen die voor dit soort films worden gebruikt, uiteenlopend van plastic, metaal, hout, textiel en gevonden objecten, die niet altijd even makkelijk houdbaar zijn- zoals te zien aan onderstaand poppetje- zorgt hierbij voor een grote uitdaging.
    Origineel artwork van Aladdin and the Magic Lamp (George Pal, NL, 1939). Poppetje van hout, metaal en waarschijnlijk synthetische materialen. Collectie EYE Filmmuseum. Copyright Philips Company Archives.







    AKV/St.Joost, publiciteitsmateriaal, affiche, archief, foto, animatie
  • Films in Noord

    donderdag 23 juli 2015

    De zomereditie van het tijdschrift Ons Amsterdam staat in het teken van Amsterdam Noord. Een van de artikelen, met filmfoto's uit de EYE-collectie, gaat over de opkomst als filmlocatie van dit deel van de stad, dat in de vorige eeuw nog een vrijwel braakliggend terrein was voor de camera.

    Een enkele regisseur had Noord al wel ontdekt, schrijft Harry Hosman. Zo maakte Nouchka van Brakel hier in 1967 de korte film Sabotage, over drie jongens wiens speelterrein inkrimpt door de oprukkende bulldozers die nieuwe wijken bouwen.

    Still uit Sabotage, fotograaf onbekend
    In de jaren 2000 is Noord echter een ware filmhotspot geworden, onder andere door de komst van EYE aan de IJ-oever en door de vele filmbedrijven. De filmers zoomen vooral in op het bekende volkse karakter van wijken als de Van der Pekbuurt en Disteldorp en tonen een wereld vol snackbars, rondrijdende canta's en rokerige zaaltjes met pokerspelers.

    In een aantal films biedt de veerpont Amsterdammers de kans om te ontsnappen aan het burgerlijke leven op het 'vasteland' van Amsterdam. Zoals in Alles Stroomt (Danyael Sugawara, 2009) waarin een zoon van een rijke familie zijn ouderlijk huis in Amsterdam Zuid verruilt voor een kraakpand aan de overkant van het IJ.

    Het witte doek en het tv-scherm lopen echter nog steeds een beetje achter op de werkelijkheid: het toenemende aantal studenten, bakfietsmoeders en creatieve ondernemers dat de voormalige arbeiderswijken en fabrieken bevolkt, blijft veelal uit beeld. Misschien omdat de makers het authentieke karakter van Noord, dat mede hierdoor dreigt te verdwijnen, nog op de valreep willen vastleggen. Voordat het straks ook 'gewoon Amsterdam' wordt.
    Still uit Alles stroomt, fotograaf onbekend

    still, foto, Nederlandse film
  • Het Kennemerland als filmlocatie

    donderdag 16 juli 2015

    Still uit Liefdesstrijd (Maurits H. Binger, 1915, met Annie Bos) 





    Het tijdschrift Ons Bloemendaal heeft dit jaar haar lente-editie gewijd aan het roemrijke filmverleden van de regio Kennemerland. EYE leverde hiervoor een aantal filmfoto's. Zo werden er veel films opgenomen in de karakteristieke villa's van het lommerrijke Bloemendaal, maakte J.C. Mol hier in de jaren twintig en dertig zijn wetenschappelijke films en stond in Haarlem in 1923 Filmfabriek Hollandia, opgericht door filmproducent Maurits H. Binger. 

    De films Liefdesstrijd (1915) en Een lach en een traan (1921) werden door deze filmmaatschappij opgenomen op het landgoed Kareol in Aerdenhout. Niets ging hierbij de filmmakers te ver om de films een realistisch voorkomen te geven. Zo kwam er in één van de films een bosbrand voor. Zonder blikken of blozen werd een flink stuk bos aangekocht, waar de brand in werd gezet.

    Werkfoto tijdens de opnames van de korte kinderfilm Boy (Dick Laan, 1929) die werd opgenomen in het toenmalige kindertehuis 'Zeehuis' in Bergen aan Zee
    Wat maar weinig mensen weten, is dat kinderboekenschrijver Dick Laan, die nu vooral bekend is van de Pinkeltje-boeken, zijn carriere begon als filmmaker. Begonnen als assistent in Bingers Filmfabriek bij de film Op hoop van Zegen (1916) kocht hij een huis in Bloemendaal, waar hij ook een filmstudio inrichtte en tientallen speelfilms en documentaires maakte, waaronder veel kinderfilms. 

    Het huis Habeo Horam in Aerdenhout is eveneens een belangrijke plaats van handeling geweest in de filmindustrie. Vanaf de jaren vijftig woonde hier de nazaten van Jean Desmet. Sinds de jaren tachtig zijn hier vele films opgenomen, waaronder De Aanslag (Fons Rademakers, 1986) waarin het dienst deed als hoofdkantoor van de Oberkommandantur. In villa De Rijp aan de Bloemendaalseweg, dat op de slooplijst stond, vond Louis van Gasteren de ideale setting voor zijn experimentele speelfilm/documentaire Het huis (1961).

    Maar ook voor de filmconservering bleken de landgoederen in Kennemerland erg bruikbaar: sinds begin jaren zeventig bewaart EYE op het landgoed Koningshof in een speciaal hiervoor gebouwde bunker een groot deel van haar collectie nitraatfilms. De villa was jarenlang een dependance van het vroegere Filmmuseum. 





    still, Filmfabriek Hollandia, foto, Maurits Binger
  • Festival Cinema Ritrovato in Bologna

    donderdag 2 juli 2015

    Teruggevonden films.  Dat is waar het bij het festival Cinema Ritrovato, dat deze week voor de 29e keer plaatsvindt in Bologna om draait. Oude, vergeten filmrollen worden onder het stof vandaan gehaald of gerestaureerd, en vertoond in een van de zes filmzalen of bij een openluchtvoorstelling op het majestueuze Piazza Maggiore of op het knusse binnenplaatsje Piazzetta Pasolini, voor de ingang van de Cineteca. Op het grote plein zagen we Ingrid Bergman in het legendarische Casablanca op een kolossaal doek. Op het kleine speelde de temperamentvolle diva Francesca Bertini de hoofdrol in de Italiaanse zwijgende film Assunta Spina uit 1915, die nog betoverender werd door het licht en de opkringelende rook van de historische carbon arc projector.

    Met een grote delegatie van EYE bevinden we ons deze week in dit paradijs voor liefhebbers van filmgeschiedenis: 427 films, van 1895 tot nu, uit vele verschillende landen en verschillende thema's, waarin kleur de rode draad vormt, van Jazzfilm tot Japanse kleurenfilm, van oude technologieen tot het digitale tijdperk. We leren het verschil tussen digitale en analoge restauraties en de ethische implicaties hiervan. En in het programma Cento Anni Fa vliegen we honderd jaar terug in de tijd: naast Ingrid Bergman zag toen ook het kleurensysteem Technicolor het licht, die beiden de filmgeschiedenis voorgoed veranderden.

    EYE neemt jaarlijks deel aan het programma en dit jaar vertoonde het hier een programma over kleuren en diva's, met films uit de periode 1902-1920 rondom het kort geleden verschenen boek Fantasia Of Color in Early Cinema, over kleurgebruik in de vroege cinema aan de hand van voorbeelden uit de collectie. Hieronder zijn premières te zien van drie recente ontdekkingen: de divafilms Una notte a Calcutta (Mario Caserini, 1918, met Lyda Borelli) en La falsa strada (Roberto Danesi, 1913, met Maria Jacobini), en de Duitse komedie Die Barfusstänzerin (1918) met Rosa Porten.

    Voor de catalogus van het festival heeft EYE een aantal scans van framestills geleverd, maar ook van filmfoto's, waaronder deze stillfoto uit de korte documentaire Ben: Ben Webster in Europe van Johan van der Keuken uit 1967, die vertoond wordt in het programma-onderdeel Il Jazz al cinema Een voorbeeld van een framestill is deze uit La Chenille de la Carotte (1911, Frankrijk, 9 min.)

    Kijk voor een uitgebreider verslag van het afgelopen festival op het blog van filmwetenschapper Ivo Blom.








    still, foto
  • Vondst in EYE: Kleurenfilm over de bevrijding

    donderdag 30 april 2015


    Framestill uit de film Herwinnen door werken (A. Roosdorp, 1945, Nederland)
    In de filmkluizen van EYE is onlangs een bijzondere ontdekking gedaan: een kleurenfilm die vlak na de bevrijding is opgenomen, Herwinnen door werken. 70 jaar na de bevrijding werd de film op 3 mei vertoond in EYE, met live commentaar van Dirk Staat, conservator public History van het Nationaal Militair Museum.

    De film is opgenomen in Deventer door fotograaf en cineast Alex Roosdorp en zijn vrouw. Ze legden de vele verwoestingen vast, de armoede, maar ook de bevrijdingsfeesten en hoe Nederland langzaam weer begon op te krabbelen en het gewone leven probeerde te hervatten.

    De vondst werd bekendgemaakt op de onlangs gehouden Kleurenconferentie The Colour Fantastic, en is uniek aangezien er in die tijd in Nederland nog nauwelijks films in kleur waren. De eerste speelfilm in kleur, Jenny (Willy van Hemert), is bijvoorbeeld pas in 1958 uitgekomen.

    In de Filmgerelateerde collecties bevinden zich enkele stillfoto's van Herwinnen door werken. Deze waren nog wel in zwart-wit geschoten met een fotocamera. De afbeelding bovenaan dit artikel is een framestill, dat is geen foto maar een beeldje uit de film zelf. Hieronder is ook een fragment uit de film te zien.



    Stillfoto's Herwinnen door werken (A. Roosdorp, 1945, Nederland)
     

    Om deze video te bekijken moet je cookies accepteren klik hier




    In EYE werden op 4 en 5 mei nog twee andere films vertoond die kort na de oorlog werden gemaakt, en waarbij op deze periode terug werd gekeken: LO/LKP (1949, Max de Haas) en De Dijk is Dicht (1950, Anton Koolhaas).

    Sinds 2 mei is Herwinnen door werken ook te zien in het Nationaal Militair Museum in Soest in de tentoonstelling De zomer van ‘45. Ook zijn er in het tv-programma Andere Tijden fragmenten opgenomen in de aflevering van 14 april over de Wieringermeer en in haar special over de bevrijding.
    still, Tweede Wereldoorlog, foto
  • Tentoonstelling Sisi in Paleis Het Loo

    donderdag 23 april 2015


    Affiche van Sissi (Ernst Marischka, 1955, Duitsland) Collectie EYE

    Na de tentoonstelling over Grace Kelly is er in Paleis Het Loo wederom een grote tentoonstelling waarin film en beeldvorming een grote rol speelt: SISI, sprookje & werkelijkheid, over keizerin Elisabeth van Oostenrijk-Hongarije. Haar leven werd geromantiseerd in de beroemde Sissi-trilogie uit de jaren vijftig met Romy Schneider in de hoofdrol. In de expositie worden vele draden uit de kluwen van mythe, film en werkelijkheid die mede hierdoor is ontstaan rondom Sisi ontward.

    Het lijkt bijvoorbeeld vreemd dat Sisi met één s wordt gespeld, maar dit was haar echte bijnaam en zo ondertekende ze haar brieven aan intimi. De regisseur van de trilogie, Ernst Marischka, vond de schrijfwijze Sissi echter mooier, waardoor zij onder deze naam bekend is gebleven.

    Persfoto van Sissi (Ernst Marischka, 1955, Duitsland) Collectie EYE

    De filmtrilogie toont haar levensloop tot de kroning in Hongarije. Over de tweede helft van haar leven is daardoor veel minder bekend. Toch werd pas daarna haar leven echt dramatisch. De film Ludwig (Luchino Visconti, 1972, Italië), waarin Schneider een oudere Sisi speelt, geeft volgens Spliethoff  een meer realistisch beeld van Sisi's karakter. In 1898 doodde haar 30-jarige zoon Rudolf zijn geliefde en zichzelf. Elizabeth raakte daardoor in een depressie. Door een ongelukkige samenloop van omstandigheden werd ze negen jaar later door een Italiaanse anarchist vermoord in Genève.

    EYE heeft voor deze tentoonstelling foto's en affiches in bruikleen gegeven, waarvan enkele te zien zijn in dit artikel. Eén van de affiches is  uitvergroot als banner bij de ingang van het paleis opgehangen. Ook is er een bioscoopzaaltje ingericht waarin fragmenten uit de films in een loop worden vertoond. 

    Romy Schneider, affiche, foto
  • Animatiefilmpjes St. Joost: Filmfoto Stanley Kubrick

    donderdag 16 april 2015



    Een groep  vierdejaars animatiestudenten van de Academie AKV|St.Joost heeft korte geanimeerde teasers gemaakt van ongeveer 1 minuut waarbij zij zich hebben laten inspireren door de Filmgerelateerde collecties van EYE.  In een serie publiceren we deze filmpjes, die ook als voorfilm kunnen worden gebruikt.

    Veel van de filmmakers hebben, om een indruk te krijgen van de veelzijdigheid van de  Filmgerelateerde Collecties, dit blog als vertrekpunt gebruikt. Zo ook Jelle van Meerendonk, die zich voor zijn teaser On the set with Kubrickliet inspireren door een setfoto van filmregisseur Stanley Kubrick bij de opnames van A Clockwork Orange, die was gepubliceerd in dit blogartikel

    Jelle kwam al vroeg in aanraking met deze film van Kubrick, die hij vele malen zag en die een enorme indruk op hem maakte. Met name het plot en de cameravoering inspireerden hem. Met deze teaser biedt hij een fantasievolle blik achter de schermen en brengt hij als het ware de setfoto in beweging: "De animatie geeft mijn kijk weer op de filmset wat er had kunnen gebeuren toen de foto is geschoten. Om de toeschouwer een indruk te geven dat er meer is dan alleen maar de opnames draaien."


    Om deze video te bekijken moet je cookies accepteren klik hier




    filmcamera, AKV/St.Joost, werkfoto, foto, animatie
  • Rembrandt in de schuilkelder

    donderdag 19 maart 2015

     

    In de tentoonstelling Het Stedelijk in de oorlog, die loopt tot en met 31 mei 2015, kijkt het Stedelijk Museum zeventig jaar na de bezetting terug op deze tijd en haar eigen rol daarin. Hierin zijn kunstwerken uit de collectie te zien, waarvan sommigen mogelijk nog zullen worden teruggebracht naar de rechtmatige eigenaar; het onderzoek van de restitutiecommissie loopt op dit moment. Ook wordt er archief-en documentatiemateriaal getoond, waaronder een foto-album uit een persoonsarchief van EYE.

    Tijdens de naziperiode is van veel, met name Joodse, kunstverzamelaars en kunstenaars op onrechtmatige wijze werk afhandig gemaakt. Het onderzoek waarop de expositie is gebaseerd maakt deel uit van het landelijke onderzoek 'Museale verwervingen sinds 1933', dat ook bij het Stedelijk leidde tot een zoektocht door de eigen collectie.
    In het getoonde album van EYE plakte Rolf ten Kate, directiesecretaris van de Amsterdamse Filmstudio Cinetone, foto's en krantenartikelen van films die in de eerste oorlogsjaren gemaakt werden. Dit is bijzonder, omdat over deze turbulente periode in de Nederlandse filmgeschiedenis weinig materiaal te vinden is. In 1942 werd Cinetone bezet door de Duitsers en werden er propagandafilms gemaakt.


    Pagina uit het fotoalbum die in het Stedelijk wordt getoond.

    De pagina die te zien is bevat een reportage van de in november 1940 door Andor von Barsy gefilmde documentaire Rembrandt in de Schuilkelder. Deze gaat over het voor de Duitsers verstoppen van schilderijen van o.a. Rembrandt, Vermeer en Breitner op geheime locaties in Castricumse duinbunkers. De film is in 1946 voltoooid. Op de foto's is ook Willem Sandberg te zien, de toenmalige legendarische directeur van het Stedelijk.

    Ten Kate, zelf tevens een enthousiast amateursmalfilmer en fotograaf, maakte tegelijkertijd een filmreportage in kleur van de verhuizing en het omringende duinenlandschap, getiteld Waar de blanke top der duinen. Beide genoemde films zijn in de tentoonstelling te bekijken.

    Cinetone, Tweede Wereldoorlog, documentaire, werkfoto, foto, Nederlandse film

Pagina's