Collectieblog

  • Marcel Perez: misschien wel de beste vergeten filmkomiek

    donderdag 26 februari 2015

    Onlangs is er een boek uitgekomen over de vergeten acteur en regisseur uit de zwijgende filmperiode: Marcel Perez (1884, Madrid, 1929, L.A.). Steve Massa, een historicus gespecialiseerd in zwijgende komedies, brengt hem hierin weer tot leven. Wie veel films heeft gezien uit de Desmet collectie is deze komiek zeker een keer tegengekomen, want hij speelde in een groot deel van de films uit die tijd. In Italië is hij bekend als Robinet, het karakter dat hij in 150 Italiaanse films speelde. Hij begon zijn carrière als circusclown in Parijs en speelde tussen 1900 en 1928 in meer dan 200 korte films. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vertrok hij naar Amerika, waar hij in de Bungles-komedies speelde.
     

    Samen met Max Linder vormde hij een van de schakels tussen de Europese en Amerikaanse stille films.  Inmiddels is hij in de vergetelheid geraakt, door het schaarse aantal films dat er van hem over is. De enorme hoeveelheid artiesten- en bijnamen waarmee hij door de filmkomediewereld fladderde, zoals Marcel Fabre, Michel Fabre, Fernandea Perez, Tweedy en zijn bekendste, Robinet, maakte het de onderzoekers echter ook niet makkelijk. Massa schetst de levens- en carrièreloop van Perez, die samenviel met de opkomst van de filmkomedie. Daarnaast bevat het boekje ook een groot aantal zeldzame filmfoto's.

    Op de cover is een affiche te zien van de film Robinet automobilista miope (Robinet bijziende chauffeur, 1914, Marcel Fabre, Italië) uit de EYE-collectie, ontworpen door het Italiaanse atelier Butteri.

    In samenwerking met EYE is ook de DVD The Marcel Perez Collection verschenen, met een keuze uit de Italiaanse Robinetfilms (Uit de Desmetcollectie van EYE) en de Amerikaanse films van Perez (uit het archief van de Amerikaanse Library of Congress). De films zijn door Ben Model, een van Amerika's bekendste muzikaal begeleiders van stille films, voorzien van muziek. De DVD is evenals het boek te koop in de EYE Shop en op Amazon.

    Voor wie nu al iets van Perez wil zien, is  hier een stukje te bekijken van de science fictionfilm The Extraordinary Adventures of Saturnino Farandola, die hij aan het begin van zijn carrière regisseerde en waar hij ook in meespeelde.

    affiche, Zwijgende film, archief Desmet
  • Jean Desmet in Andere Tijden

    donderdag 19 februari 2015

    Naar aanleiding van de tentoonstelling Jean Desmets droomfabriek is er een aflevering van het tv-programma Andere Tijden gewijd aan deze illustere filmpionier. Hierin komen EYE-curator Mark Paul-Meyer en onderzoeker Ivo Blom aan het woord, o.a. in de Parisienbioscoopzaal, evenals Ilse Hughan, kleindochter van Jean Desmet en haar neef Maréchal Desmet.  Het programma is op 24 februari 2015 om 21.20 u te zien op NPO 2.

    Jean Desmet, archief Desmet
  • Het bedrijfsarchief van Jean Desmet, deel 5

    woensdag 18 februari 2015

    In het kader van de tentoonstelling over de vroege filmondernemer Jean Desmet ( 1875-1956) interviewden we Mark-Paul Meyer, die als senior curator de tentoonstelling mede heeft samengesteld. Aan de hand van vijf bijzondere archiefstukken in de expositie vertelt hij over Desmets Hollandse zuinigheid en kosmopolitische zakeninstinct, de hevige concurrentie en het exclusieve recht op filmsterren. De vijfde en tevens laatste aflevering van deze serie gaat over de prijs die Desmet moest betalen voor het kleuren van film.


    De prijs van inkleuren per meter
    "In de tijd van Desmet werden bijna alle films achteraf gekleurd. In de tentoonstelling is mooi te zien dat hier drie technieken waren: tinting, toning en inkleuren. Het inkleuren van film (wat bij Pathé door een leger dames met lange jurken gedaan werd, zoals een foto op de tentoonstelling laat zien) was veel bewerkelijker en daardoor ook vier keer zo duur als tinting. Dit kostte respectievelijk 40 en 10 centimes per meter film, zoals deze factuur van Léon Gaumont laat zien."

    Na 1916 waren de wilde filmpioniersjaren voorbij en vond Desmet de filmwereld niet meer echt interessant, aldus Meyer. "Hij moest heel hard werken voor steeds kleinere marges. Desmet was een echte ondernemer en wilde snel en in korte tijd veel geld verdienen. Dus zocht hij zijn geluk op andere terreinen, zoals het lucratieve onroerend goed en amusementsprojecten. Wel zou hij nog tot zijn dood  zijn geliefde Parisienbioscoop in Amsterdam blijven voortzetten."
    archief, Jean Desmet, archief Desmet
  • Het bedrijfsarchief van Jean Desmet, deel 4

    dinsdag 17 februari 2015

    In het kader van de tentoonstelling over de vroege filmondernemer Jean Desmet ( 1875-1956) interviewden we Mark-Paul Meyer, die als senior curator de tentoonstelling mede heeft samengesteld. Aan de hand van vijf bijzondere archiefstukken in de expositie vertelt hij over Desmets Hollandse zuinigheid en kosmopolitische zakeninstinct, de hevige concurrentie en het exclusieve recht op filmsterren. In aflevering 4 van deze serie verliest Desmet de concurrentiestrijd om een populaire filmster.

    Filmdiva’s op de voorgrond

    "Op een gegeven moment gingen de filmproducenten met sommige handelaren exclusieve contracten afsluiten. Op die manier kreeg Desmets concurrent Gildemeyer bijvoorbeeld alle films waarin Asta Nielsen meespeelde. Dat haar films daardoor buiten Desmets bereik kwamen, was een grote tegenvaller voor hem. De populariteit van films werd net zoals nu nog voor een belangrijk deel bepaald door de acteurs en vooral de vrouwelijke filmdiva’s die erin meespeelden. Dit is ook te zien aan het publiciteitsmateriaal uit Desmets archief, zoals hier de brochure van De Vorstin van Monte Cabello (orig. titel Sangue bleu, 1914, Italië)."

    archief, Jean Desmet, archief Desmet
  • Het bedrijfsarchief van Jean Desmet, deel 3

    maandag 16 februari 2015

    In het kader van de tentoonstelling over de vroege filmondernemer Jean Desmet ( 1875-1956) interviewden we Mark-Paul Meyer, die als senior curator de tentoonstelling mede heeft samengesteld. Aan de hand van vijf bijzondere archiefstukken in de expositie vertelt hij over Desmets Hollandse zuinigheid en kosmopolitische zakeninstinct, de hevige concurrentie en het exclusieve recht op filmsterren. In aflevering 3 van deze serie is te zien hoe Desmet inspeelde op de concurrentie. 

    Concurrentie 

    "Bij het inkopen van films die Desmet vertoonde in zijn reisbioscoop en later in de eerste vaste bioscopen voer hij zijn eigen koers en probeerde hij zich te onderscheiden van zijn concurrenten. Eerst kocht hij veel tweedehands. Bij een reisbioscoop had je niet veel films nodig, want in elke stad is een ander publiek. Later, toen de vaste bioscopen opkwamen, had je steeds nieuwe films nodig. De films die Desmet kocht vonden gretig aftrek bij andere bioscoophouders en zo zou Desmet niet alleen als vertoner, maar ook als distributeur groot worden. Als hij films ging inkopen hield hij op zijn lijstjes ook bij wat zijn concurrenten kochten, zoals Nöggerath en Gildemeyer. Hun inkopen gaf hij aan met een N of een G."

    archief, Jean Desmet, archief Desmet
  • Het bedrijfsarchief van Jean Desmet, deel 2

    vrijdag 13 februari 2015

    In het kader van de tentoonstelling over de vroege filmondernemer Jean Desmet ( 1875-1956) interviewden we Mark-Paul Meyer, die als senior curator de tentoonstelling mede heeft samengesteld. Aan de hand van vijf bijzondere archiefstukken in de expositie vertelt hij over Desmets Hollandse zuinigheid en kosmopolitische zakeninstinct, de hevige concurrentie en het exclusieve recht op filmsterren. In aflevering 2 van deze serie krijgen we een inkijkje in Desmets inventaris.

    Desmet als succesvol zakenman

    "Op deze verzekeringspolis zie je de inventaris van Desmet uit 1907. Hij had toen net zijn reisbioscoop opgericht. In zijn inboedel bevond zich onder andere een orgel. In totaal bedroeg zijn bezittingen 28.000 gulden, toentertijd heel veel geld, omgerekend zou dat nu zo'n zeven ton zijn. Hij was dus toen al een zeer succesvol zakenman."

    archief, Jean Desmet, archief Desmet
  • Het bedrijfsarchief van Jean Desmet, deel 1

    donderdag 12 februari 2015

    In EYE is nog tot en met 12 april 2015 de tentoonstelling over de vroege filmondernemer Jean Desmet ( 1875-1956) te zien.  Aan zijn verzameldrift –hij bewaarde elk bonnetje- heeft Nederland een collectie films uit de jaren tien te danken, dat in combinatie met het bedrijfsarchief uniek is in de wereld en daarom is bijgeschreven op de UNESCO-lijst voor documentair erfgoed. De collectie geeft een prachtig inkijkje in Desmets strategieën en succes als filmdistributeur -en  vertoner.  Hierover interviewden we Mark-Paul Meyer, die als senior curator de tentoonstelling mede heeft samengesteld. Aan de hand van archiefstukken in de expositie vertelt hij over Desmets Hollandse zuinigheid en kosmopolitische zakeninstinct, de hevige concurrentie en het exclusieve recht op filmsterren. 

    Dwarsdoorsnede van het bioscoopbedrijf
    “Het is heel bijzonder en uniek dat het complete bedrijfsarchief van Jean Desmet bewaard is gebleven”, vertelt Meyer. “Alles bij elkaar geeft dit een dwarsdoorsnede van het bioscoopbedrijf in de jaren tien. Naast de filmcollectie vertelt dus ook het bedrijfsarchief een eigen verhaal. Veel boeken en exposities over film gaan alleen over filmstijl, maar door dit bronnenmateriaal kom je echt veel te weten over de meer zakelijke  kant,  het reilen en zeilen van de filmwereld, die minstens zo interessant is.”    

    Dronken filmpianist
    “Als filmvertoner en -distributeur hield hij zich bezig met praktische zaken zoals: hoeveel kost film per meter, word ik bedrogen of niet, heb ik een dronken pianist in mijn bioscoop? Het wordt duidelijk uit zijn administratie dat Desmet misschien niet zozeer een cinefiel was, maar wel waanzinnig hard werkte. Hij reisde veel naar het buitenland voor allerlei beurzen en presentaties, bekeek enorm veel films om te bepalen welke hij wel en niet kocht. Hij wist dus echt waar hij het over had.”  

    Met Mark-Paul Meyer kijken we naar vijf objecten uit het bedrijfsarchief in de tentoonstelling, die ons een fascinerend inzicht geven in de hoogtijdagen van Desmets carrière van 1907 tot 1916. Vandaag nummer 1, een foto van zijn reisbioscoop The Imperial Bio op de Grote Markt in Groningen. 



    Reisbioscoop The Imperial Bio
    "Als kermisondernemer zette Desmet zijn eerste stappen  in de wereld van de cinema met de aankoop van een reisbioscoop in 1906, de Imperial Bio, op deze foto te zien. Desmet was relatief laat met zijn reisbioscoop, deze bestonden al zo’n 10 jaar in Nederland. Hij moest dus iets nieuws verzinnen om zijn concurrenten de loef af te steken. De voorgevel heeft hij in ‘keizerlijke’ stijl laten maken om de bezoekers te imponeren. Waar de meeste reisbioscopen vrij oncomfortabel waren- krappe tochtige tenten met gammele houten stoeltjes- was hier alles perfect verzorgd, met 300 pluche stoelen. Alles werd ingezet om de bezoeker te vermaken en te verwennen."






    bioscopen, archief, Jean Desmet, archief Desmet
  • Jean Desmet archief 1/16

    maandag 24 oktober 2011

    Jean Desmet (1875-1956) opende als een van de eerste in Nederland een vaste bioscoop. Ook was hij een van de eerste filmdistributeurs in Nederland. Zijn archief komt op 27 oktober 2011 officieel op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Tot die tijd nemen we iedere week een deel van het archief onder de loep, waarbij we de indeling van de inventaris volgen.
    Vandaag uit het hoofdstuk PRIVÉ-LEVEN VAN JEAN DESMET EN ZIJN FAMILIELEDEN

    Het gezin Desmet

    Jean is geboren in Ixelles bij Brussel in 1875 als oudste uit een gezin van zes kinderen Als zijn ouders overlijden is Jean nog geen 20, maar neemt de zorg op zich van zijn jongere broers en zussen. De jongste - Theo - is bij het overlijden van zijn moeder pas vijf jaar.
    Behalve Jean bestaat het gezin Desmet uit Ferdinand (1877-1961), Rosine (1879-1945), Henriette (1883-1967), Mathijs (1886-1967) en Theo (1888-1960).

    Jean bewaarde correspondentie met zijn broers en zussen, maar ook andere stukken, zoals krantenartikelen, dwangbevelen, schuldbekentenissen, enz.. Hij lijkt vooral een zakelijke band te hebben gehad. Enkele voorbeelden.

    Met zus Rosine had Jean vermoedelijk minder contact. Er bevindt zich maar één briefje van haar in het archief.








    Jean is twee keer getrouwd. Bij zijn eerste vrouw - Catharina Dahrs - krijgt hij drie kinderen. Over de oudste Jean Joseph (geb. 1897) is niets bekend. Dochter Catharina is geboren in 1898, zoon Maréchal in 1899.


    Uit zijn tweede huwelijk met Rika Klabou is dochter Jeanne geboren (1912). Ook van zijn kinderen bewaarde hij brieven.


    In het archief bevinden getoonde stukken zich in de omslagen 1 t/m 9.





    Volgende week Legitimatiebewijzen
    Jean Desmet, archief Desmet
  • Jean Desmet archief 2/16

    maandag 17 oktober 2011

    Jean Desmet (1875-1956) opende als een van de eerste in Nederland een vaste bioscoop. Ook was hij een van de eerste filmdistributeurs in Nederland. Zijn archief komt op 27 oktober 2011 officieel op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Tot die tijd nemen we iedere week een deel van het archief onder de loep, waarbij we de indeling van de inventaris volgen.



    Vandaag uit het hoofdstuk PRIVÉ-LEVEN VAN JEAN DESMET
    Legitimatiebewijzen

    Jean Desmet gooide niks weg. Elk briefje en elke notitie bewaarde hij. Soms zinvol, soms overbodig, maar wel leuk. Zo bewaarde hij ook vele legitimatiebewijzen en lidmaatschapskaarten van diverse clubs en instellingen. Klik op de afbeelding om te vergroten.









    Deze - en nog veel meer - zijn te vinden in het archief in de omslagen 17 t/m 27.



    Volgende week: Jean 80 jaar
    Jean Desmet, archief Desmet
  • Jean Desmet archief 3/16

    maandag 10 oktober 2011

    Jean Desmet (1875-1956) opende als een van de eerste in Nederland een vaste bioscoop. Ook was hij een van de eerste filmdistributeurs in Nederland. Zijn archief komt op 27 oktober 2011 officieel op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Tot die tijd nemen we iedere week een deel van het archief onder de loep, waarbij we de indeling van de inventaris volgen.
    Vandaag uit het hoofdstuk PRIVÉ-LEVEN VAN JEAN DESMET

    80e verjaardag (1955) en overlijden (1956)

    In 1955 krijgt Jean een groot feest aangeboden t.g.v. zijn 80e verjaardag. Hij bewaarde de gelukwensen, telegrammen en brieven. Ook die hij zelf schreef als dank. Hieronder enkele voorbeelden. Klik op de afbeelding om te vergroten.








    Ruim een jaar later overlijdt Jean Desmet op 81 jarige leeftijd.









    Deze stukken (en meer) met betrekking tot het feest zijn te vinden in omslag 34. Posthuum bewaarde stukken met betrekking tot zijn overlijden zijn te vinden in omslag 36.



    Volgende week: Het rad van fortuin
    Jean Desmet, archief Desmet

Pagina's