Collectieblog

  • Affiches EYE in tentoonstelling Magnum on Set

    donderdag 22 oktober 2015

    Liz Taylor op de set in Suddenly Last Summer (1959),
    foto Burt Glinn

    Met zijn nieuwe film Life portretteert fotograaf en filmmaker Anton Corbijn de vriendschap tussen Magnumfotograaf Dennis Stock met het jong overleden filmicoon James Dean. Dat Stock samen met velen van zijn collega’s van het beroemde Parijse fotoagentschap veel op filmsets rondliep en daarmee een fascinerend inkijkje gaf achter de schermen van die glamourwereld, is te zien in de tentoonstelling Magnum On Set in het Gemeentemuseum Helmond. EYE stelde hiervoor enkele filmaffiches beschikbaar.

    De jaren vijftig en zestig waren de hoogtijdagen van de stillfotografie in Hollywood. Voor films als The Seven Year Itch (1955), Rebel without a Cause (1955), Zabriskie Point (1970) en Planet of the Apes (1968) werden Magnumfotografen voor grote bedragen ingehuurd. De opnames van The Misfits (1961) werden zelfs door negen fotografen vastgelegd.

    James Dean en Natalie Wood op de set van Rebel Without a Cause (1955), foto Dennis Stock

    De Magnumfotografen konden met hun artistieke blik bijzondere foto’s maken, met name op momenten tussen de opnames door, waar de filmsterren zoals Marilyn Monroe, Buster Keaton, Elizabeth Taylor en Romy Schneider ongedwongen ‘gevangen’ konden worden. Vanaf de jaren zeventig kwam hier een einde aan door de komst van vaste stillfotografen in dienst van de filmmaatschappijen.

    Affiche Rebel Without a Cause (Nicholas Ray, VS, 1955)

    Magnum Photos werd in 1947 opgericht door Robert Capa en onder andere Henri Cartier-Bresson. Capa opende ook de deuren naar de Hollywoodsets, waar hij al in de jaren veertig was beland door zijn vriendschap met John Huston en affaire met Ingrid Bergman. 

    Er hangen in totaal maar liefs 18 affiches van EYE in de expositie, waaronder deze hiernaast van de legendarische James Deanfilm Rebel Without a Cause. Naast wegdromen bij de glamoureuze foto’s en filmposters kun je je in de tentoonstelling ook in comfortabele bioscoopstoelen nestelen voor een filmklassieker.
    still, affiche
  • Films in Noord

    donderdag 23 juli 2015

    De zomereditie van het tijdschrift Ons Amsterdam staat in het teken van Amsterdam Noord. Een van de artikelen, met filmfoto's uit de EYE-collectie, gaat over de opkomst als filmlocatie van dit deel van de stad, dat in de vorige eeuw nog een vrijwel braakliggend terrein was voor de camera.

    Een enkele regisseur had Noord al wel ontdekt, schrijft Harry Hosman. Zo maakte Nouchka van Brakel hier in 1967 de korte film Sabotage, over drie jongens wiens speelterrein inkrimpt door de oprukkende bulldozers die nieuwe wijken bouwen.

    Still uit Sabotage, fotograaf onbekend
    In de jaren 2000 is Noord echter een ware filmhotspot geworden, onder andere door de komst van EYE aan de IJ-oever en door de vele filmbedrijven. De filmers zoomen vooral in op het bekende volkse karakter van wijken als de Van der Pekbuurt en Disteldorp en tonen een wereld vol snackbars, rondrijdende canta's en rokerige zaaltjes met pokerspelers.

    In een aantal films biedt de veerpont Amsterdammers de kans om te ontsnappen aan het burgerlijke leven op het 'vasteland' van Amsterdam. Zoals in Alles Stroomt (Danyael Sugawara, 2009) waarin een zoon van een rijke familie zijn ouderlijk huis in Amsterdam Zuid verruilt voor een kraakpand aan de overkant van het IJ.

    Het witte doek en het tv-scherm lopen echter nog steeds een beetje achter op de werkelijkheid: het toenemende aantal studenten, bakfietsmoeders en creatieve ondernemers dat de voormalige arbeiderswijken en fabrieken bevolkt, blijft veelal uit beeld. Misschien omdat de makers het authentieke karakter van Noord, dat mede hierdoor dreigt te verdwijnen, nog op de valreep willen vastleggen. Voordat het straks ook 'gewoon Amsterdam' wordt.
    Still uit Alles stroomt, fotograaf onbekend

    still, foto, Nederlandse film
  • Het Kennemerland als filmlocatie

    donderdag 16 juli 2015

    Still uit Liefdesstrijd (Maurits H. Binger, 1915, met Annie Bos) 





    Het tijdschrift Ons Bloemendaal heeft dit jaar haar lente-editie gewijd aan het roemrijke filmverleden van de regio Kennemerland. EYE leverde hiervoor een aantal filmfoto's. Zo werden er veel films opgenomen in de karakteristieke villa's van het lommerrijke Bloemendaal, maakte J.C. Mol hier in de jaren twintig en dertig zijn wetenschappelijke films en stond in Haarlem in 1923 Filmfabriek Hollandia, opgericht door filmproducent Maurits H. Binger. 

    De films Liefdesstrijd (1915) en Een lach en een traan (1921) werden door deze filmmaatschappij opgenomen op het landgoed Kareol in Aerdenhout. Niets ging hierbij de filmmakers te ver om de films een realistisch voorkomen te geven. Zo kwam er in één van de films een bosbrand voor. Zonder blikken of blozen werd een flink stuk bos aangekocht, waar de brand in werd gezet.

    Werkfoto tijdens de opnames van de korte kinderfilm Boy (Dick Laan, 1929) die werd opgenomen in het toenmalige kindertehuis 'Zeehuis' in Bergen aan Zee
    Wat maar weinig mensen weten, is dat kinderboekenschrijver Dick Laan, die nu vooral bekend is van de Pinkeltje-boeken, zijn carriere begon als filmmaker. Begonnen als assistent in Bingers Filmfabriek bij de film Op hoop van Zegen (1916) kocht hij een huis in Bloemendaal, waar hij ook een filmstudio inrichtte en tientallen speelfilms en documentaires maakte, waaronder veel kinderfilms. 

    Het huis Habeo Horam in Aerdenhout is eveneens een belangrijke plaats van handeling geweest in de filmindustrie. Vanaf de jaren vijftig woonde hier de nazaten van Jean Desmet. Sinds de jaren tachtig zijn hier vele films opgenomen, waaronder De Aanslag (Fons Rademakers, 1986) waarin het dienst deed als hoofdkantoor van de Oberkommandantur. In villa De Rijp aan de Bloemendaalseweg, dat op de slooplijst stond, vond Louis van Gasteren de ideale setting voor zijn experimentele speelfilm/documentaire Het huis (1961).

    Maar ook voor de filmconservering bleken de landgoederen in Kennemerland erg bruikbaar: sinds begin jaren zeventig bewaart EYE op het landgoed Koningshof in een speciaal hiervoor gebouwde bunker een groot deel van haar collectie nitraatfilms. De villa was jarenlang een dependance van het vroegere Filmmuseum. 





    still, Filmfabriek Hollandia, foto, Maurits Binger
  • Festival Cinema Ritrovato in Bologna

    donderdag 2 juli 2015

    Teruggevonden films.  Dat is waar het bij het festival Cinema Ritrovato, dat deze week voor de 29e keer plaatsvindt in Bologna om draait. Oude, vergeten filmrollen worden onder het stof vandaan gehaald of gerestaureerd, en vertoond in een van de zes filmzalen of bij een openluchtvoorstelling op het majestueuze Piazza Maggiore of op het knusse binnenplaatsje Piazzetta Pasolini, voor de ingang van de Cineteca. Op het grote plein zagen we Ingrid Bergman in het legendarische Casablanca op een kolossaal doek. Op het kleine speelde de temperamentvolle diva Francesca Bertini de hoofdrol in de Italiaanse zwijgende film Assunta Spina uit 1915, die nog betoverender werd door het licht en de opkringelende rook van de historische carbon arc projector.

    Met een grote delegatie van EYE bevinden we ons deze week in dit paradijs voor liefhebbers van filmgeschiedenis: 427 films, van 1895 tot nu, uit vele verschillende landen en verschillende thema's, waarin kleur de rode draad vormt, van Jazzfilm tot Japanse kleurenfilm, van oude technologieen tot het digitale tijdperk. We leren het verschil tussen digitale en analoge restauraties en de ethische implicaties hiervan. En in het programma Cento Anni Fa vliegen we honderd jaar terug in de tijd: naast Ingrid Bergman zag toen ook het kleurensysteem Technicolor het licht, die beiden de filmgeschiedenis voorgoed veranderden.

    EYE neemt jaarlijks deel aan het programma en dit jaar vertoonde het hier een programma over kleuren en diva's, met films uit de periode 1902-1920 rondom het kort geleden verschenen boek Fantasia Of Color in Early Cinema, over kleurgebruik in de vroege cinema aan de hand van voorbeelden uit de collectie. Hieronder zijn premières te zien van drie recente ontdekkingen: de divafilms Una notte a Calcutta (Mario Caserini, 1918, met Lyda Borelli) en La falsa strada (Roberto Danesi, 1913, met Maria Jacobini), en de Duitse komedie Die Barfusstänzerin (1918) met Rosa Porten.

    Voor de catalogus van het festival heeft EYE een aantal scans van framestills geleverd, maar ook van filmfoto's, waaronder deze stillfoto uit de korte documentaire Ben: Ben Webster in Europe van Johan van der Keuken uit 1967, die vertoond wordt in het programma-onderdeel Il Jazz al cinema Een voorbeeld van een framestill is deze uit La Chenille de la Carotte (1911, Frankrijk, 9 min.)

    Kijk voor een uitgebreider verslag van het afgelopen festival op het blog van filmwetenschapper Ivo Blom.








    still, foto
  • Première Fietsen naar de maan

    vrijdag 19 juni 2015

    Johan Walhain in een still uit Fietsen naar de maan

    Op 28 juni gaat in EYE de gloednieuwe restauratie van Fietsen naar de Maan  uit 1963 in première. Deze speelfilm is een door de nouvelle vague geïnspireerd tijdsdocument van het volkse Amsterdam vlak voor de opmars van Provo en hippies, en vormde het debuut van Jeroen Krabbé. Het oorspronkelijke beeld-en geluidsnegatief van de bioscoopversie waarop de restauratie gebaseerd is, werd vorig jaar teruggevonden in het Stadsarchief Amsterdam.

    In de film van Jef van der Heyden spelen Bernhard Droog, Johan Walhain en Ton Lensink drie broers:  een politieman, een schroothandelaar en een kunstenaar. De drie vertegenwoordigen elk één van de eigenschappen van hun overleden vader, namelijk charmante onhandigheid, een artistieke aanleg en een speelse zakelijkheid. Hun worstelingen met het leven leiden tot allerlei tragikomische situaties. De fiets bepaalde toen ook al het stadsbeeld, en de titel symboliseerde volgens de regisseur destijds "het menselijke streven naar het onbereikbare".
    

    Regisseur Jef van der Heyden op de set bij Fietsen naar de maan


    Voor de binnenopnames werden decors gebouwd in de Amsterdamse filmstudio Cinetone (de huiskamers van twee van de broers en een kroeginterieur), maar de buitenopnames geven een mooi beeld van de sfeer in de stad.

    De film past in een beweging van jonge regisseurs met een klein budget die steeds meer op straat gingen filmen om het 'echte leven' te vangen. Dit werd toen mogelijk doordat de filmapparatuur lichter en goedkoper werd. Van der Heyden filmde (vaak met een verborgen camera) op vele plekken in de stad, onder andere het Waterlooplein en het Leidseplein.

    Het publiek interesseerde het echter niet; bij de meeste bioscopen werd hij na een week al uit de roulatie gehaald, en voor de recensenten kon de film de vergelijking met de Franse nouvelle vague niet doorstaan. De regisseur en de producent P. Hans Frankfurter raakten gebrouilleerd, waardoor de film later ook nooit op dvd of video is uitgekomen.

    Met terugwerkende kracht wordt nu de onschatbare waarde van de film ingezien en komt deze alsnog in een beperkte oplage uit op een dvd. Bij de première wordt deze uitgereikt en zijn Maartje van der Heyden en Guido Frankfurter, de kinderen van respectievelijk de regisseur en de producent (inmiddels beiden overleden) te gast evenals Michiel Kerbosch, die als 16-jarige in de film meespeelde.
    

     

    Aankondiging, uit het archief van P. Hans Frankfurter

    In de archieven van EYE bevindt zich een aantal still- en werkfoto's, evenals het scenario, publiciteitsmateriaal en enkele brieven van de regisseur. Een treffende terugblik op Fietsen naar de Maan is te vinden in een artikel in Ons Amsterdam van Harry Hosman, die werkt aan een boek over Amsterdam in de film:

    "Zelden gaf Amsterdam zich zo bloot in een Nederlandse speelfilm. De straten, de havens, de pleinen, de stegen en grachten, ze zijn adembenemend grijs, grauw, vies. Maar tegelijk onweerstaanbaar aantrekkelijk en mooi. Fietsen naar de maan ademt de triestheid van het vergaan van de tijd."
     

     

    filmcamera, still, publiciteitsmateriaal, werkfoto, archief, Nederlandse film
  • Vondst in EYE: Kleurenfilm over de bevrijding

    donderdag 30 april 2015


    Framestill uit de film Herwinnen door werken (A. Roosdorp, 1945, Nederland)
    In de filmkluizen van EYE is onlangs een bijzondere ontdekking gedaan: een kleurenfilm die vlak na de bevrijding is opgenomen, Herwinnen door werken. 70 jaar na de bevrijding werd de film op 3 mei vertoond in EYE, met live commentaar van Dirk Staat, conservator public History van het Nationaal Militair Museum.

    De film is opgenomen in Deventer door fotograaf en cineast Alex Roosdorp en zijn vrouw. Ze legden de vele verwoestingen vast, de armoede, maar ook de bevrijdingsfeesten en hoe Nederland langzaam weer begon op te krabbelen en het gewone leven probeerde te hervatten.

    De vondst werd bekendgemaakt op de onlangs gehouden Kleurenconferentie The Colour Fantastic, en is uniek aangezien er in die tijd in Nederland nog nauwelijks films in kleur waren. De eerste speelfilm in kleur, Jenny (Willy van Hemert), is bijvoorbeeld pas in 1958 uitgekomen.

    In de Filmgerelateerde collecties bevinden zich enkele stillfoto's van Herwinnen door werken. Deze waren nog wel in zwart-wit geschoten met een fotocamera. De afbeelding bovenaan dit artikel is een framestill, dat is geen foto maar een beeldje uit de film zelf. Hieronder is ook een fragment uit de film te zien.



    Stillfoto's Herwinnen door werken (A. Roosdorp, 1945, Nederland)
     

    Om deze video te bekijken moet je cookies accepteren klik hier




    In EYE werden op 4 en 5 mei nog twee andere films vertoond die kort na de oorlog werden gemaakt, en waarbij op deze periode terug werd gekeken: LO/LKP (1949, Max de Haas) en De Dijk is Dicht (1950, Anton Koolhaas).

    Sinds 2 mei is Herwinnen door werken ook te zien in het Nationaal Militair Museum in Soest in de tentoonstelling De zomer van ‘45. Ook zijn er in het tv-programma Andere Tijden fragmenten opgenomen in de aflevering van 14 april over de Wieringermeer en in haar special over de bevrijding.
    still, Tweede Wereldoorlog, foto
  • Vertoning Blackmail: stillfoto's

    donderdag 21 augustus 2014

    Gisteren vertoonde EYE Hitchcocks eerste geluidsfilm Blackmail. Van deze thriller uit 1929, die beschouwd wordt als een van de beste Britse films uit die periode, bezit EYE enkele mooie stillfoto’s en een werkfoto waarop de ster uit de film, de Tsjechische actrice Anny Ondra te zien is. Het zijn deels nitraatvlakfilmnegatieven die in 1999 aan EYE geschonken zijn.

    Alice kruipt in het atelier van de kunstenaar door het oog van de naald
    Ondra speelt het winkelmeisje Alice White, die met een broodmes een kunstschilder vermoordt, die na een flirt haar probeerde te verkrachten. Samen met haar vriend, een Scotland Yard detective, wordt ze vervolgens door een getuige gechanteerd.  


    Alice wordt in de sigarenwinkel gechanteerd door schildersmodel Tracey








    De film werd in eerste instantie zonder geluid opgenomen, maar gezien de populariteit van de talkies die toen net opkwamen, werd er daarna ook een geluidsversie gemaakt. Het Tsjechische accent van Ondra was echter- ondanks de Engelse les die ze van Hitchcock kreeg- te zwaar, en daarom werd haar stem opgenomen door de Engelse actrice Joan Barry. Dit tekende het einde van Ondra’s Britse filmcarrière.

    Voorafgaand aan de vertoning wordt een bijzondere opname afgespeeld van de geluidstest die Hitchcock afnam aan Ondra, en is er een inleiding van programmeur Leo van Hee.
    Links de Scotland Yard-detective, gespeeld door John Longden

    Klik hier voor meer over de vertoning in EYE
    still, Alfred Hitchcock, foto
  • Ongeïdentificeerde foto 9

    zaterdag 28 augustus 2010

    Dit is mogelijkerwijs een still uit een film van Robert Altman.

    Aart van Manen heeft de oplossing:

    A Perfect Couple (VS, uit 1979, regie: Robert Altman).
    Ik kwam er op door op afbeeldingen op internet te zoeken d.m.v. jullie foto uploaden.


    Te zien zijn Titos Vandis en Dimitra Arliss

    still, foto, opgelost, ongeïdentificeerd
  • Ongeïdentificeerde foto 8

    dinsdag 17 augustus 2010

    Uit welke film komt deze foto?
    still, foto, ongeïdentificeerd
  • Ongeïdentificeerde foto 5

    zondag 25 juli 2010

    Betreffende deze foto hebben we helemaal geen informatie.
    Kunt u ons verder helpen?


    Update:


    Gemotiveerd door de vele reacties op deze ongeïdentificeerde foto op de facebooksite van het EYE Film Instituut Nederland (zie facebook.com/eyefilm) hebben we op onze afdeling verder research gedaan met behulp van de suggesties op Facebook.


    Via internet vonden wij een affiche van de film L'ebreo errante (1948). Dit affiche blijkt gebaseerd op de toen ongeïdentificeerde foto van Valentina Cortese in deze film die in Nederland getiteld was Gefolterde mensen (1948). Hartelijke dank aan allen die mee hebben geholpen de oplossing te vinden. Graag tot de volgende keer.


    still, Valentina Cortese, foto, opgelost, ongeïdentificeerd