Collectieblog

  • Panorama van filmapparaten: afl. 1. Het diorama

    donderdag 18 december 2014

    Vanaf 13 december is er in de kelder van EYE het Panorama, een permanente tentoonstelling waarin de geschiedenis van de cinema wordt weergegeven met filmapparaten uit de collectie. Bevlogen uitvinders en visionairs buigen zich al eeuwenlang over het vastleggen van licht en beweging in beeld.

    EYE brengt een reis door de tijd aan de hand van filmapparaten, die belangrijke wendingen in de filmgeschiedenis markeren. Het begint met de eerste pogingen om bewegend beeld vast te leggen of een 3D-illusie te creëren. Tot dit 'stenen tijdperk' van de film behoren het kijkdoosachtige diorama, de mutoscoop en de toverlantaarn.

    Veel later volgen onder andere een 35mm Mitchell-camera, waarmee vele grote Hollywoodfilms zijn opgenomen, en de reis eindigt tot nu toe met de i-phone. Duidelijk wordt dat de geschiedenis van de film niet begon in 1896, zoals wij allemaal denken, maar veel verder teruggaat.
    In een serie op dit blog staan we stil bij verschillende filmapparaten. We beginnen met een voor de cinemageschiedenis prehistorisch object.

    1. Het diorama

    Het diorama stamt uit de 18e eeuw en is daarmee het oudste apparaat in de tentoonstelling. Dit is een papieren object dat eigenlijk nog het meest doet denken aan een vernuftige kijkdoos in harmonicavorm. Het is een uitvouwbare voorstelling die bestaat uit zeven delen, die een soort theatercoulissen vormen. Als je door het gat aan de voorkant kijkt, zie je een (waarschijnlijk Hollands) havengezicht met diverse figuren erop, waaronder een admiraal die naar zijn schip gezonden wordt.

    Door de verschillende lagen achter elkaar wordt een driedimensionale illusie gevormd. Hierdoor kunnen we het een heel vroege voorloper van de cinema noemen. Het was een heel handzaam object; als je het dichtvouwt heeft het de vorm van een boek. Het is wel erg kwetsbaar en diende daarom waarschijnlijk vooral ter vermaak in de huiskamers van de gegoede burgerij.

    apparaten
  • Panorama van filmapparaten: het diorama

    donderdag 18 december 2014

    Vanaf 13 december is er in de kelder van EYE het Panorama, een permanente tentoonstelling waarin de geschiedenis van de cinema wordt weergegeven met filmapparaten uit de collectie. Bevlogen uitvinders en visionairs buigen zich al eeuwenlang over het vastleggen van licht en beweging in beeld. EYE brengt een reis door de tijd aan de hand van filmapparaten, die belangrijke wendingen in de filmgeschiedenis markeren. Het begint met de eerste pogingen om bewegend beeld vast te leggen of een 3D-illusie te creëren. Tot dit 'stenen tijdperk' van de film behoren het kijkdoosachtige diorama, de mutoscoop en de toverlantaarn. Veel later volgen onder andere een 35mm Mitchell-camera, waarmee vele grote Hollywoodfilms zijn opgenomen, en de reis eindigt tot nu toe met de i-phone. Duidelijk wordt dat de geschiedenis van de film niet begon in 1896, zoals wij allemaal denken, maar veel verder teruggaat.
    In een serie op dit blog staan we stil bij verschillende filmapparaten. We beginnen met een voor de cinemageschiedenis prehistorisch object.



    Het diorama
    Het diorama stamt uit de 18e eeuw en is daarmee het oudste apparaat in de tentoonstelling. Dit is een papieren object dat eigenlijk nog het meest doet denken aan een vernuftige kijkdoos in harmonicavorm. Het is een uitvouwbare voorstelling die bestaat uit zeven delen, die een soort theatercoulissen vormen. Als je door het gat aan de voorkant kijkt, zie je een (waarschijnlijk Hollands) havengezicht met diverse figuren erop, waaronder een admiraal die naar zijn schip gezonden wordt.

    Door de verschillende lagen achter elkaar wordt een driedimensionale illusie gevormd. Hierdoor kunnen we het een heel vroege voorloper van de cinema noemen. Het was een heel handzaam object; als je het dichtvouwt heeft het de vorm van een boek. Het is wel erg kwetsbaar en diende daarom waarschijnlijk vooral ter vermaak in de huiskamers van de gegoede burgerij.




     

    
    apparaten
  • De toverlantaarn: boekpresentatie en voorstelling

    donderdag 11 december 2014

    Zondagmiddag 14 december wordt in Museum Boerhaave het boek Dutch Perspectives, 350 years of entertainment gepresenteerd. In het boek vertellen Willem Albert Wagenaar, Annet Duller en Margreet Wagenaar-Fischer over de Nederlandse invloed op het ontstaan en de ontwikkeling van de toverlantaarn, een van de voorlopers van de moderne cinema.

    De gerenommeerde natuurwetenschapper Christiaan Huygens (1629-1695) speelde hierbij een belangrijke rol. Maar is hij ook de werkelijke uitvinder? En waarom werd de lantaarn 'magisch' genoemd? Het boek staat bovendien boordevol afbeeldingen van de plaatjes die geschoven werden in de toverlantaarn en andere precinema-apparaten. Vele verhalen, die met deze plaatjes verteld werden, worden in het boek ontrafeld.

    Om te laten zien hoe dit intrigerende instrument werkt, zal er die middag live een toverlantaarnvoorstelling worden gegeven door Margreet Wagenaar-Fischer. Klik hier voor programma en aanmelden.  

    Een bijzondere bijdrage voor dit boek door de afdeling is de collectie illuminatieplaten, die behoren bij de opticakast uit de collectie van EYE, in het boek 'Chinese Fireworks' genoemd (p. 80-84). Over deze opticakast (uit ca. 1800) zullen we in een later blogbericht meer vertellen. Hierbij alvast een voorproefje van een illuminatieplaat:

    EYE bezit ook een mooie toverlantaarn, die vanaf begin december permanent is te zien in het Panorama, de nieuwe vaste expositie in de kelder van Eye, waarin de evolutie van de cinema wordt getoond aan de hand van filmapparaten.

     

     

     

     

     

    Christiaan Huygens, toverlantaarn
  • Desmet bioscoop 4

    donderdag 11 december 2014

  • Animatiefilmpjes St. Joost aflevering 2: Scenario

    donderdag 4 december 2014

    Alle animatiefilmpjes die door de studenten van de Academie AKV/ St. Joost zijn gemaakt over de Filmgerelateerde Collecties zijn inmiddels voltooid. Het zijn korte filmpjes van ongeveer 1 minuut, die onder andere kunnen worden vertoond als voorfilm in EYE. Regelmatig plaatsen we deze hier op het blog.

    Hierbij het tweede filmpje,  'Scenario' van Reinier Peersman, dat op een tot de verbeelding sprekende manier het omzetten van een scenario naar een film laat zien:
     


    Klik hier voor een showreel van het eerdere animatiewerk van deze filmmaker.

    AKV/St.Joost, animatie
  • Desmet bioscoop 3

    donderdag 4 december 2014

  • Desmet bioscoop 2

    donderdag 27 november 2014

  • De turbulente totstandkoming van Een vlucht regenwulpen

    donderdag 27 november 2014

    Jeroen Krabbé en Simone Kleinsma in een still uit Een vlucht regenwulpen

    De film Een vlucht regenwulpen (1981), gebaseerd op de roman die nu weer volop in de belangstelling staat door de actie Nederland Leest, is door EYE opnieuw in roulatie gebracht. Jeroen Krabbé speelt hier in een dubbelrol zowel de schuchtere celbioloog Maarten als zijn vlottere alter ego. Een keuze die destijds veel wenkbrauwen deed fronsen. Ook verliep de productie nogal turbulent, zo blijkt uit het persoonsarchief van regisseur Ate de Jong.

    Allereerst waren er problemen rondom het scenario. Op de credits van de film staat geen scenarioschrijver vermeld. Het gelijknamige boek van Maarten ’t Hart was volgens veel mensen moeilijk om te zetten in een script, omdat het verhaal niet een duidelijk dramatische lijn bevat. Toch begon De Jong zelf aan een eerste opzet. Maar hij besloot samen met producent Matthijs van Heyningen om dit verder te laten uitwerken door een zekere Ron Kaal, die toen eindredacteur was van het blad Filmfan, waar De Jong voor schreef. Zijn eerste versie, getiteld ‘Maarten of Zeven manieren om een vrouw te versieren’, is in het archief van Ate de Jong te vinden. 

    Uiteindelijk is zijn naam echter niet op de credits beland; de regisseur schreef het scenario toch zelf. In een verslag van De Jong, wat zich ook in het archief bevindt, vertelt hij waarom: hij keurde het script af. Dat Kaal in De Jongs woorden “Maarten ’t Hart een slecht schrijver en Een vlucht regenwulpen een vreselijk boek, mijn scenario met alter ego, flashbacks en tijdsklok totale onzin, en Jeroen Krabbé een miezerig acteurtje” had genoemd, was ook niet bevorderend voor de samenwerking. Een hoogoplopende ruzie volgde, waarbij de jonge regisseur zijn fietspomp naar het hoofd van de vermaledijde scenarioschrijver slingerde. 

    Publiciteitsfoto, met Henriette Tol en Jeroen Krabbé

    Kaal was echter niet de enige die weinig vertrouwen had in de verfilming. Zo twijfelde onder andere Annie M.G. Schmidt, wiens advies over het scenario werd ingewonnen, in een briefje over de geloofwaardigheid van de charismatische acteur Jeroen Krabbé in de rol van sullige bioloog die geen vrouw kan krijgen. En de toenmalige directeur van Tuschinski, Ronnie Gerschtanowitz kon zich, aldus De Jong, na het zien van de film niet voorstellen dat iemand ooit een kaartje zou kopen. De film zou dus in een klein aantal Arthouse bioscopen gaan draaien. 
     
    Per ongeluk belandde Een vlucht regenwulpen echter toch in het hoofdprogramma van Tuschinski. Na de vertoning van Brian de Palma’s Dressed to Kill in zaal 1 was namelijk door feministische actievoerders uit protest een pot zwarte verf naar het doek gesmeten. Er was maar één reservedoek, en aangezien men die niet ook op het spel wilde zetten, moest er een andere film geprogrammeerd worden. “Ach laten we Matthijs een plezier doen en die Regen…uh dingen inzetten,” werd toen volgens De Jong besloten. De film trok volle zalen en draaide zo’n 48 weken in Amsterdam. Van de winst kocht producent Van Heyningen een kasteel. Hij ‘vergat’ echter de regisseur uit te betalen, wat leidde tot een rechtszaak, waarna De Jong alsnog een deel kreeg.

    In het persoonsarchief van Ate de Jong  is divers productiemateriaal, zoals correspondentie, scenario's, call sheets enz.te vinden van een groot deel van zijn films.
    archief, Ate de Jong
  • Desmet bioscoop 1: Parisien

    donderdag 20 november 2014

  • Animatiefilmpjes St. Joost afl. 1: Toverlantaarn, camera, ticketmachine en filmprojector

    donderdag 20 november 2014

    Alle animatiefilmpjes die door de studenten van de Academie AKV/ St. Joost zijn gemaakt over de Filmgerelateerde Collecties zijn inmiddels voltooid. Het zijn korte filmpjes van ongeveer 1 minuut, die onder andere kunnen worden vertoond als voorfilm in EYE.
    Hier op het blog zullen we een aantal van deze filmpjes plaatsen. Allereerst de stop-motion film 35mm van Jolijn Schuurmans en Lina Al-Kilkawi, over een filmstrook die op zoek is naar een projector: 


    Een compilatiefilmpje van het werk van Lina & Jolijn is hier te vinden. 
    AKV/St.Joost, animatie

Pagina's