Collectieblog

  • Jan Heins keuze: de mooiste filmfoto's uit de collectie van EYE

    maandag 5 januari 2015

    Het was het einde van een tijdperk: Jan-Hein Bal, beheerder van de collectie filmfoto’s, heeft na eenenveertig jaar afscheid genomen van EYE. Daarom hebben we Jan-Hein (die overigens nog wel als vrijwilliger blijft werken bij EYE, maar nu bij de affichecollectie) gevraagd zijn favoriete foto’s te kiezen uit de meer dan 700.000 foto-items in de collectie: van stills, setfoto's en portretten tot prentbriefkaarten en lobbycards. Wat maakt voor hem een filmfoto bijzonder? Hoe verzamelde hij al die foto’s? En welke beelden staan in zijn geheugen gegrift?

    Jan-Hein aan het werk bij het Filmmuseum in 2000

    In de eerste helft van zijn carrière, vanaf 1973, werkte Jan-Hein als bibliotheekmedewerker bij het toenmalige Filmmuseum. 'Toen er rond 1991 een reorganisatie kwam, stelde toenmalig directeur Hoos Blotkamp voor dat ik op een andere afdeling ging werken. De Filmgerelateerde collecties waren nog onbemand, dus ik kon kiezen wat ik wilde doen, een enorme luxe.’
     
    Het leukste aan zijn werk vond hij het identificeren van foto's. ‘Bepalen bij welke film een foto hoort of wie erop staan. We kregen setjes foto's van distributeurs, keurig geordend, maar ook schenkingen met losse foto's van verzamelaars, zonder enig idee bij welke films ze horen. Dat was een heel gepuzzel, maar een leuke uitdaging.’
     
    ‘Er kwamen altijd ontzettend veel stills en divaportretten uit Hollywoodfilms binnen. Maar de focus lag bij EYE toch wel altijd op het verzamelen van Nederlandse filmfoto's. Interessant is de verandering in hoe er tegen de filmfoto's werd aangekeken. Vroeger ging het meer om hun functie: wat vertellen ze over de film? Nu is er meer aandacht voor foto’s als op zich staand object en worden ze soms zelfs als kunst gezien. Een soort museale herwaardering.’
     
    Tot op het laatst deed Jan-Hein nog bijzondere ontdekkingen. Zo tikte hij dit voorjaar nog voor 50 Euro een collectie foto's van Amsterdamse bioscoopreclames in de jaren dertig op de kop (Zie het blogartikel hierover).'Ik vond ze via een oud-filmoperateur uit Amsterdam die overleden was. Echt een unieke collectie die tegelijk zowel de geschiedenis van bioscopen als het Amsterdamse straatleven in die tijd in beeld brengt.’ 
     
    Over naar de selectie van Jan-Hein, wat natuurlijk een bijna onmogelijke opgave was. Welke filmfoto’s uit deze enorme collectie zijn hem het meest bijgebleven en waarom? Bereid je voor op zes iconische foto’s uit de filmgeschiedenis! Vandaag nummer 1, en we houden de spanning erin: de komende dagen volgen de andere foto's.
     

    Still uit Nosferatu: Phantom der Nacht (Werner Herzog, 1979, Duitsland), fotograaf Claude Chiarini

    ‘Werner Herzog is een van mijn meest geliefde regisseurs. Maar deze remake van F.W. Murnau's horrorfilm Nosferatu, eine Symphonie des Grauens, die deels in Delft opgenomen is, vind ik te afstandelijk en gestileerd. Toch vind ik deze foto prachtig, louter vanwege de compositie. Mooi uitgewogen, symmetrisch en rijk aan detail. Eigenlijk is dit bijna geen filmstill, meer een kunstfoto. Op de meeste filmfoto's staan namelijk acteurs, deze trekken van oudsher de meeste aandacht in de vitrine van de bioscoop.’
    foto
  • Gelukkig Nieuwjaar

    maandag 5 januari 2015

    Iedereen de beste wensen voor 2015. Vandaag een still uit de film Trouwe kameraden (1949), een 16mm speelfilm van Ernst Winar (1894-1978) over twee weeskinderen en hun hond. Op de foto hoofdrolspeelster Elsje Niestadt met de hond Hector. Verder zijn in deze film o.a. te zien Sylvain Poons (als orgeldraaier Janus Zwengel) en Alex de Meester (als hondenmepper).

    Van regisseur en acteur Ernst Winar heeft Eye het papieren archief. De inventaris is op aanvraag beschikbaar.

    Ernst Winar
  • Kerstmis 2014

    dinsdag 23 december 2014

    Wij van de Filmgerelateerde collecties wensen al onze lezers fijne kerstdagen met stills uit King of Kings (1961), Night and Day (1946) en een curieuze publiciteitsfoto voor de komische spionagefilm The Last of the Secret Agents? (1966). Klik op afbeelding om te vergroten.
     

     

     

     

     

     

     

    Cary Grant, kerstmis
  • Panorama van filmapparaten: afl. 1. Het diorama

    donderdag 18 december 2014

    Vanaf 13 december is er in de kelder van EYE het Panorama, een permanente tentoonstelling waarin de geschiedenis van de cinema wordt weergegeven met filmapparaten uit de collectie. Bevlogen uitvinders en visionairs buigen zich al eeuwenlang over het vastleggen van licht en beweging in beeld.

    EYE brengt een reis door de tijd aan de hand van filmapparaten, die belangrijke wendingen in de filmgeschiedenis markeren. Het begint met de eerste pogingen om bewegend beeld vast te leggen of een 3D-illusie te creëren. Tot dit 'stenen tijdperk' van de film behoren het kijkdoosachtige diorama, de mutoscoop en de toverlantaarn.

    Veel later volgen onder andere een 35mm Mitchell-camera, waarmee vele grote Hollywoodfilms zijn opgenomen, en de reis eindigt tot nu toe met de i-phone. Duidelijk wordt dat de geschiedenis van de film niet begon in 1896, zoals wij allemaal denken, maar veel verder teruggaat.
    In een serie op dit blog staan we stil bij verschillende filmapparaten. We beginnen met een voor de cinemageschiedenis prehistorisch object.

    1. Het diorama

    Het diorama stamt uit de 18e eeuw en is daarmee het oudste apparaat in de tentoonstelling. Dit is een papieren object dat eigenlijk nog het meest doet denken aan een vernuftige kijkdoos in harmonicavorm. Het is een uitvouwbare voorstelling die bestaat uit zeven delen, die een soort theatercoulissen vormen. Als je door het gat aan de voorkant kijkt, zie je een (waarschijnlijk Hollands) havengezicht met diverse figuren erop, waaronder een admiraal die naar zijn schip gezonden wordt.

    Door de verschillende lagen achter elkaar wordt een driedimensionale illusie gevormd. Hierdoor kunnen we het een heel vroege voorloper van de cinema noemen. Het was een heel handzaam object; als je het dichtvouwt heeft het de vorm van een boek. Het is wel erg kwetsbaar en diende daarom waarschijnlijk vooral ter vermaak in de huiskamers van de gegoede burgerij.

    apparaten
  • Panorama van filmapparaten: het diorama

    donderdag 18 december 2014

    Vanaf 13 december is er in de kelder van EYE het Panorama, een permanente tentoonstelling waarin de geschiedenis van de cinema wordt weergegeven met filmapparaten uit de collectie. Bevlogen uitvinders en visionairs buigen zich al eeuwenlang over het vastleggen van licht en beweging in beeld. EYE brengt een reis door de tijd aan de hand van filmapparaten, die belangrijke wendingen in de filmgeschiedenis markeren. Het begint met de eerste pogingen om bewegend beeld vast te leggen of een 3D-illusie te creëren. Tot dit 'stenen tijdperk' van de film behoren het kijkdoosachtige diorama, de mutoscoop en de toverlantaarn. Veel later volgen onder andere een 35mm Mitchell-camera, waarmee vele grote Hollywoodfilms zijn opgenomen, en de reis eindigt tot nu toe met de i-phone. Duidelijk wordt dat de geschiedenis van de film niet begon in 1896, zoals wij allemaal denken, maar veel verder teruggaat.
    In een serie op dit blog staan we stil bij verschillende filmapparaten. We beginnen met een voor de cinemageschiedenis prehistorisch object.



    Het diorama
    Het diorama stamt uit de 18e eeuw en is daarmee het oudste apparaat in de tentoonstelling. Dit is een papieren object dat eigenlijk nog het meest doet denken aan een vernuftige kijkdoos in harmonicavorm. Het is een uitvouwbare voorstelling die bestaat uit zeven delen, die een soort theatercoulissen vormen. Als je door het gat aan de voorkant kijkt, zie je een (waarschijnlijk Hollands) havengezicht met diverse figuren erop, waaronder een admiraal die naar zijn schip gezonden wordt.

    Door de verschillende lagen achter elkaar wordt een driedimensionale illusie gevormd. Hierdoor kunnen we het een heel vroege voorloper van de cinema noemen. Het was een heel handzaam object; als je het dichtvouwt heeft het de vorm van een boek. Het is wel erg kwetsbaar en diende daarom waarschijnlijk vooral ter vermaak in de huiskamers van de gegoede burgerij.




     

    
    apparaten
  • De toverlantaarn: boekpresentatie en voorstelling

    donderdag 11 december 2014

    Zondagmiddag 14 december wordt in Museum Boerhaave het boek Dutch Perspectives, 350 years of entertainment gepresenteerd. In het boek vertellen Willem Albert Wagenaar, Annet Duller en Margreet Wagenaar-Fischer over de Nederlandse invloed op het ontstaan en de ontwikkeling van de toverlantaarn, een van de voorlopers van de moderne cinema.

    De gerenommeerde natuurwetenschapper Christiaan Huygens (1629-1695) speelde hierbij een belangrijke rol. Maar is hij ook de werkelijke uitvinder? En waarom werd de lantaarn 'magisch' genoemd? Het boek staat bovendien boordevol afbeeldingen van de plaatjes die geschoven werden in de toverlantaarn en andere precinema-apparaten. Vele verhalen, die met deze plaatjes verteld werden, worden in het boek ontrafeld.

    Om te laten zien hoe dit intrigerende instrument werkt, zal er die middag live een toverlantaarnvoorstelling worden gegeven door Margreet Wagenaar-Fischer. Klik hier voor programma en aanmelden.  

    Een bijzondere bijdrage voor dit boek door de afdeling is de collectie illuminatieplaten, die behoren bij de opticakast uit de collectie van EYE, in het boek 'Chinese Fireworks' genoemd (p. 80-84). Over deze opticakast (uit ca. 1800) zullen we in een later blogbericht meer vertellen. Hierbij alvast een voorproefje van een illuminatieplaat:

    EYE bezit ook een mooie toverlantaarn, die vanaf begin december permanent is te zien in het Panorama, de nieuwe vaste expositie in de kelder van Eye, waarin de evolutie van de cinema wordt getoond aan de hand van filmapparaten.

     

     

     

     

     

    Christiaan Huygens, toverlantaarn
  • Desmet bioscoop 4

    donderdag 11 december 2014

  • Animatiefilmpjes St. Joost aflevering 2: Scenario

    donderdag 4 december 2014

    Alle animatiefilmpjes die door de studenten van de Academie AKV/ St. Joost zijn gemaakt over de Filmgerelateerde Collecties zijn inmiddels voltooid. Het zijn korte filmpjes van ongeveer 1 minuut, die onder andere kunnen worden vertoond als voorfilm in EYE. Regelmatig plaatsen we deze hier op het blog.

    Hierbij het tweede filmpje,  'Scenario' van Reinier Peersman, dat op een tot de verbeelding sprekende manier het omzetten van een scenario naar een film laat zien:
     


    Klik hier voor een showreel van het eerdere animatiewerk van deze filmmaker.

    AKV/St.Joost, animatie
  • Desmet bioscoop 3

    donderdag 4 december 2014

  • Desmet bioscoop 2

    donderdag 27 november 2014

Pagina's