De Desmet-collectie

Op 25 mei 2011 maakte de UNESCO officieel bekend dat de Desmet-collectie was geselecteerd als cultureel erfgoed  voor de Memory of the World Register. Het was voor de eerste maal dat een filmcollectie hiervoor werd uitverkozen.

Het Register is een Werelderfgoedlijst voor ‘documentair erfgoed’ en bevat boeken, archieven, beeld- en geluidregistraties en verslagen die van buitengewone historische betekenis zijn.

Omvang en inhoud

De Desmet-collectie bestaat uit meer dan negenhonderd films, circa tweeduizend affiches, foto’s, programmablaadjes, brochures en het bedrijfsarchief van de bioscoopeigenaar en filmdistributeur Jean Desmet. Het zwaartepunt ligt daarbij op de periode 1907-1916 toen Desmet allereerst als reisbioscoopexploitant en later als bioscoopeigenaar en distributeur actief was. Maar het archief bevat ook materiaal over de jaren na 1916 – toen Desmet vooral actief was in de onroerend goedhandel – en stukken over zijn privéleven.

Conserveren en digitaliseren

De collectie is in 1957 – een jaar na het overlijden van Desmet – in het bezit gekomen van het toenmalige Nederlands Filmmuseum. In 2011 is het bedrijfsarchief en het publiciteitsmateriaal gedigitaliseerd in het kader van het Metamorfoze-project, een nationaal digitaliseringsproject voor het behoud van parieren erfgoed.

De films, foto’s en affiches zijn al eerder geconserveerd en gedigitaliseerd; onder andere als onderdeel van Beelden voor de Toekomst. Een groot deel van de affiches is gerestaureerd en gedigitaliseerd in het grootschalig Deltaplan voor cultuurbehoud tussen 1997 en 2000, onder toezicht van de Mondriaan Stichting.

Unieke collectie

Dat de collectie is opgenomen in de Memory of the World Register duidt al op de unieke waarde van de collectie. De collectie is door diversiteit en door het feit dat het gehele bedrijfsarchief bevat uniek in de wereld. Het geeft een eenmalig inkijkje in de vertonings- en distributiepraktijk van de jaren tien van de vorige eeuw. De filmindustrie maakte in die periode grote veranderingen door met de komst van de bioscoop als vaste vertoningsplek, de introductie van de filmdistributie en de opkomst van de lange (speel-)film.

Onderzoek

Binnen enkele jaren groeide film uit van een relatief kleinschalige kermisattractie tot het belangrijkste amusementsmedium met jaarlijks miljoenen bezoekers. Aan de hand van de in de collectie aanwezige bronnen – de kasboeken, verhuurboeken, aankooplijsten, rekeningen en correspondentie – kunnen we een goed inzicht krijgen in het reilen en zeilen van Desmets filmbedrijf.

Voor filmhistorici is de collectie dan ook een haast onuitputtelijke bron van onderzoek. Onderzoek naar de collectie heeft er mede voorgezorgd dat het beeld wat men had van de filmwereld uit de jaren tien – met name van voor de Eerste Wereldoorlog – grondig is bijgesteld.

In 2000 is filmhistoricus Ivo Blom gepromoveerd op onderzoek naar de Desmet-collectie met de dissertatie ‘Pionierswerk: Jean Desmet en de vroege Nederlandse filmhandel en bioscoopexploitatie (1907-1916)’. In 2003 verscheen de Engelstalige handelseditie van deze dissertatie: ‘Jean Desmet and Early Dutch Film Trade’.

foto's

meer informatie

Op zoek naar meer materiaal uit onze collectie? Neem dan contact op met:

Mevr. Leenke Ripmeester
sales@eyefilm.nl
tel. 020 5891 426
mob. 06-41189635

steun EYE

Steun EYE en help ons erfgoed veilig te stellen voor de toekomst. Meer informatie