speelfilm

De speelfilmproductie in Nederland heeft bepaald geen vliegende start gehad: de eerste decennia is er eerder sprake van incidentele filmproductie. Het duurde tot na de Tweede Wereldoorlog voor enige continuïteit in de productie kon worden gewaarborgd.

De eerste lange Nederlandse speelfilms dateren uit de jaren tien van de vorige eeuw – daarvoor werden alleen korte fictiefilmpjes gemaakt.

korte bloei in de jaren '10

Rond de Eerste Wereldoorlog was er een korte bloeiperiode: doordat het moeilijker was films uit het buitenland te krijgen sprongen de Nederlandse producenten in het gat in de markt. Na het einde van de oorlog zakte de speelfilmproductie echter weer in en al snel was het overgrote deel van de speelfilms in de bioscopen van buitenlandse makelij.

kijk

Direct kijken? Deze Nederlandse speelfilms kun je meteen online zien.

  • Truus van Aalten in Het meisje met de blauwe hoed (1934)

  • Johan Walhain in Fietsen naar de maan (1962)

geluidsfilm

De komst van de geluidsfilm rond 1930 creëerde vraag naar Nederlands gesproken speelfilms. De korte opleving die het gevolg was kwam echter ten einde met de Tweede Wereldoorlog.

productiefonds en filmacademie

Pas eind jaren vijftig kreeg de speelfilmproductie een structurele impuls met de oprichting van een productiefonds en een filmacademie. Beide ontwikkelingen staan aan de wieg van  grote publieksfilms uit de jaren zeventig als Blue Movie (Wim Verstappen), Turks fruit en Soldaat van Oranje (beide van Paul Verhoeven). Tussen 1972 en 1977 was één op de vier verkochte bioscoopkaartjes voor een Nederlandse speelfilm; een hoogtepunt in de Nederlandse filmgeschiedenis.

Oscars

De  laatste decennia kent Nederland een gestaag stijgende speelfilmproductie met populaire genres als de kinderfilm, boekverfilmingen en films over de Tweede Wereldoorlog. Successen zijn Oscarwinnaars als De aanslag (Fons Rademakers), Antonia (Marleen Gorris) en Karakter (Mike van Diem). Als je de buitenlandse co-producties meerekent produceert Nederland inmiddels een slordige zestig speelfilms per jaar.

alles bewaard

Van de meeste Nederlandse speelfilms ligt materiaal in de kluizen van EYE; variërend van een enkele, onvolledige print tot aan films compleet met negatieven, geluidsmateriaal en werkkopieën. Tegenwoordig zijn producenten verplicht een kopie van hun film aan EYE af te staan indien zij subsidie hebben gekregen van het Filmfonds.

speelfilms in de database