Franse filmmaker en schrijver Marceline Loridan-Ivens overleden

Joris Ivens en Marceline Loridan tijdens de opnames van Een verhaal van de wind

19 september 2018

De Franse filmmaker en schrijver Marceline Loridan-Ivens is op 90-jarige leeftijd overleden in Parijs. Marceline Loridan-Ivens was de weduwe van de Nederlandse cineast Joris Ivens, met wie ze ook samen films maakte.

Marceline Loridan-Ivens (Épinal, Frankrijk, 1928 – Parijs, 2018) heeft in een aantal van de films van Joris Ivens een belangrijk aandeel gehad, zoals Hoe Yukong de bergen verzette/Comment Yukong déplaça les montagnes (1976) over Mao’s culturele revolutie, Une histoire de ballon (1976) en Een verhaal van de wind/Une histoire de vent (1988), de laatste film van Ivens, die ze ook co-regisseerde. Voor Een verhaal van de wind vatten Joris Ivens en Marceline Loridan-Ivens het plan op in China de wind te filmen. Een onmogelijkheid – daarom volgde het echtpaar de achtergelaten sporen in het landschap. Terwijl Ivens op de top van een duin zit te wachten droomt hij van het leven dat hem hier gebracht heeft.

liefdesfilm

Een verhaal van de wind werd bekroond als wonderbaarlijke mengeling van filmsprookje, impressie van China’s culturele geschiedenis én autobiografische terugblik op Ivens’ leven als filmmaker. Zeker eenderde van Een verhaal van de wind is gemaakt door Marceline, als femme de caractère ook zelf een begrip in de filmwereld: Ivens werd ziek tijdens de opnames, maar deze moesten ondanks alles dóór gaan. Ze noemde het zelf een liefdesfilm, een ode aan de man met wie zij haar leven al sinds 1963 deelde. Ze leerden elkaar kennen door haar rol in de documentaire Chronique d’un été (1961).

vietnam

Samen maakten ze ook La pharmacie (1976), een beeld van een apotheek in Sjanghai, die wekenlang wordt gevolgd. De film laat zien hoe het personeel patiënten behandelt, elkaar bekritiseert en waarin Chinese geneeswijzen, zoals acupunctuur en kruidengeneeskunde, aan de orde van de dag zijn. Hun gezamenlijke film Le dix-septième parallele (1968) is een documentaire over het alledaagse leven in Vinh Linh in Vietnam, gedraaid in de gedemilitairiseerde zone die Noord- en Zuid-Vietnam van elkaar scheidde.

locomotief

Het echtpaar Ivens filmde in 1972 en 1973 Une femme, une famille. In de voorsteden van Peking praat een jonge activistische vrouw over liefde, huwelijk, kinderen, gezinsleven en vooral de status van vrouwen voor en na de culturele revolutie. Une femme, une famille volgt het dagelijkse leven van deze vrouw die zowel arbeider als vakbondsleider is in de locomotieffabriek waar ze werkt. Ze maakte ook Algérie, année zéro (1962), over de onafhankelijkheid van Algerije.

antisemitisme

In 1944 werd de 15-jarige Marceline Rozenberg samen met haar vader gedeporteerd. Hij kwam in Auschwitz terecht, zij enkele kilometers verderop in Birkenau. Beiden verkeerden in grote onzekerheid hoe het de ander verging. Haar vader overleefde het niet. Over deze periode van haar leven maakte zij de speelfilm La petite prairie aux bouleaux (Birkenau und Rosenfeld, 2002) met Anouk Aimée en bracht ze in januari 2016, nadat ze er eerder al over had geschreven in haar autobiografie, het boek ‘En je kwam niet meer terug’ uit, een brief aan haar vader. Met haar werk wilde ze dan ook aandacht vragen voor het antisemitisme in de wereld.

Marceline Loridan-Ivens is 90 jaar geworden.

De wind ziet alles, het is de grote stroom waarop de mensheid zich voortbeweegt." (Uit Een verhaal van de wind)