In memoriam Dušan Makavejev, vertoning Mysteries van het organisme, ode aan Wilhelm Reich

Anarchistisch, zwierig en bevlogen: Dusan Makavejev (1932-2019)

28 januari 2019

Zondag 3 februari herdenkt Eye de in voormalig Joegoslavië geboren filmmaker Dušan Makavejev, wiens geruchtmakende films in de jaren tachtig en negentig regelmatig in de filmhuizen waren te zien. Makavejev overleed vrijdag 25 januari op 87-jarige leeftijd, Eye vertoont Mysteries van het organisme, Makavejevs eerbetoon aan de seksuoloog Wilhelm Reich, als in memoriam.

Even radicaal als de Oostenrijkse psychiater Wilhelm Reich pleitte voor een bevrijding van burgerlijk-seksuele moraal, geloofde de als psycholoog afgestudeerde filmmaker Dušan Makavejev (1932-2019) in de belofte van het socialisme als bevrijding van onderdrukking, inclusief inperkende opvattingen over monogamie en huwelijk. De anarchistisch ingestelde regisseur zag seksuele bevrijding als voorwaarde voor politiek-sociale ontplooiing. 

Na een carrière als documentairemaker maakte Makavejev in de jaren zestig naam als regisseur van non-conformistische, speelse vertellingen waarin hij fictie en documentaire opnamen vermengde en experimenteerde met flashbacks, flash forwards en associatieve montagetechnieken.

Makavejev vierde, in een zwierige stijl en met veel gevoel voor humor, de erotiek als antidotum voor de stijve seksuele mores in de socialistische heilstaat. 

In wat zijn bekendste film zou worden, W.R. - Misterije organizma / Mysteries of the Organism (1971) nam Makavejev in de jaren zeventig populaire ideeën over seksuele onderdrukking onder de loep, gebaseerd op het omstreden werk van de Oostenrijkse seksuoloog dr. Wilhelm Reich (1897-1957).

De film is zondag 3 februari (21.15) te zien in Eye.

In memoriam in de Volkskrant.