Materialen in Beweging: project animatie-artwork van start

Een traditionele cel: verf op transparant cellulose acetaatfolie

5 april 2017

In het EYE Collectiecentrum is het project ‘Materialen in Beweging’ van start gegaan: een onderzoek naar een conserveringsstrategie voor analoog Nederlands animatie-artwork uit de periode 1930-2000.

De aanleiding voor dit tweejarig onderzoek is de toename van de collectie animatie-artwork van EYE door de recente overname van de collectie van het in 2013 opgeheven Nederlands Instituut voor Animatiefilm. De omvangrijke collectie omvat allerhande werkmaterialen die gebruikt zijn in de productie van animatiefilms zoals ontwerpschetsen, storyboards, tekeningen en cels (beeld op transparante kunststoffolies). Het doel van het project is om een beter beeld te krijgen van de omvang, inhoud, samenstelling en conditie van de collectie om zo een weloverwogen plan te kunnen formuleren voor het behoud van dit bijzondere Nederlandse filmerfgoed. Hierbij worden ook collecties en onderzoeksinstituten in het buitenland betrokken.

EYE draagt zorg voor artwork van meer dan 50 verschillende Nederlandse animatiefilmers: zowel van individueel werkende kunstenaars als Karin Wiertz, Jacques Verbeek, Børge Ring en Gerrit van Dijk, als van animatiestudio’s zoals de Toonder studio’s of Joop Geesink’s Dollywood. Het betreft films waarin kunstenaars niet alleen met vorm en inhoud speelden, maar ook experimenteerden met uiteenlopende materialen als plastics, papier en foto’s en kunstenaarsmaterialen als potlood, tekenkrijt, acrylverf, plakfolies en stift.

Een recente, voorzichtige schatting kwam uit op een aantal van 80.000 cels. In de collectie zijn verschillende vormen van verval vastgesteld: het papier is verkleurd, sommige verflagen bladderen en laten los, oude lijm zorgt voor bruine vlekken in het papier en de foto’s en de plastic cels beginnen te golven, verkleuren en verzuren. Vooral het verval van de plastics is een proces dat zorgen baart omdat het een autokatalytisch vervalproces betreft: als het eenmaal in gang is gezet, is het niet meer te stoppen en zal het zonder dat er wordt ingegrepen steeds sneller verlopen.

volg het blog Materials in Motion

De projectleiders van dit onderzoek zijn papierrestaurator Aafke Weller en animatiespecialist Mette Peters. Het project wordt gefinancierd door Metamorfoze, het nationaal programma voor het behoud van het papieren erfgoed.