Nederlands beroemdste cameraman Robby Müller overleden

Robby Müller (foto Bart Dewaele)

4 juli 2018

Cameraman Robby Müller is op dinsdag 3 juli overleden in zijn woonplaats Amsterdam.

Harry Dean Stanton in de Texaanse woestijn, Johnny Depp die in een kano de zee op drijft: Robby Müller, Nederlands beroemdste cameraman, is verantwoordelijk voor vele memorabele filmshots uit moderne klassiekers als Paris, Texas, Dead Man, Breaking the Waves, Dancer in the Dark, Down by Law, Repo Man, Barfly en 24 Hour Party People. Die films hebben hun roem mede te danken aan het camerawerk, doordat Müller een eenheid tussen verhaal, sfeer en beeld tot stand wist te brengen.

Müller was director of photography voor zo’n 75 films en werkte meerdere malen samen met Wim Wenders, Jim Jarmusch en Lars von Trier. Ook deed hij het camerawerk voor films van onder anderen Peter Bogdanovich, William Friedkin, John Schlesinger, Barbet Schroeder, Andrzej Wajda, Alex Cox en Michael Winterbottom.

virtuoos

Robby Müllers belangrijkste stelregel was dat de camera het verhaal ondersteunt. Hij wilde zich met de camera niet opdringen, maar probeerde zo te draaien dat de kijker het gevoel heeft zelf iets te ontdekken. In zijn kenmerkende weidse shots en long takes maakte hij het liefst gebruik van natuurlijk licht, zoals dat van nature op locatie aanwezig is. Hoewel hij virtuoos omging met licht en donker, schoot hij nooit louter mooie plaatjes; het verhaal en de sfeer van de film moeten elkaar aanvullen.

oog voor toeval

Müller stond altijd open voor technologische ontwikkelingen en zocht naar nieuwe wegen voor het maken van artistieke, en in zijn ogen passende, esthetische beelden. Voorbeelden daarvan zijn de ‘handheld’ camera bij Breaking the Waves, het werken met video voor 24 Hour Party People en de honderd camera’s bij Dancer in the Dark.

Het gebruik van zoiets als de zoomlens was in zijn ogen volkomen oninteressant, omdat het een te gemakkelijke oplossing is voor het afleggen van afstand. Müller improviseerde graag en hield tijdens het draaien oog voor het toeval en verrassende gebeurtenissen, die hij verwerkte in zijn films.

loopbaan

Robby Müller (Willemstad, Curaçao, 1940-Amsterdam, 2018) studeerde camera en montage aan de Nederlandse Filmacademie in Amsterdam. In 1969 vertrok Müller naar Duitsland waar hij een sleutelrol zou gaan spelen in Der Neuer Deutscher Film door zijn samenwerking met Wim Wenders (onder meer Der Amerikanische Freund in 1977 en Paris, Texas in 1984).

Müller deed het camerawerk voor regisseurs als Jim Jarmusch, Lars von Trier, William Friedkin, Peter Bogdanovich, John Schlesinger, Sally Potter en Alex Cox. Müller is meermalen gelauwerd. In 2009 ontving hij de Bert Haanstra Oeuvreprijs. Op 10 februari 2013 werd hij onderscheiden met de International Award van de American Society of Cinematography.

master of light

In 2016 werd hij geëerd met de tentoonstelling Master of Light in Eye, waarin voor het eerst op grote schaal zijn persoonlijke archief werd ontsloten - honderden polaroids, foto’s en videodagboeken - , die het jaar erop in Berlijn te zien was. Dit archief ligt ook ten grondslag aan een nieuwe film over Müllers unieke blik, werk en leven: Living the Light (2018) van Claire Pijman, waarvoor Jim Jarmusch de muziek verzorgde.

Bij de première van Living in the Light organiseert het filmmuseum een speciale filmavond ter ere van het werk van Robby Müller.

Om deze video te bekijken moet je cookies accepteren klik hier

He’s a great painter, one of the Dutch Masters, a traveler from the great era of painting across the age of film and right into the digital kingdom. A pioneer.” Wim Wenders

I learnt so much from this man; about filmmaking; about a lot of things in life in general; and about light and about recording things and about capturing things in the moment and about trusting instinct.” Jim Jarmusch