Nicolas Roeg en Bernardo Bertolucci overleden, in memoriam-voorstelling Don’t Look Now

Nicolas Roeg op de set. Veelzijdige ervaring als assistent, cameraman, scenarioschrijver en regisseur.

27 november 2018

Binnen een week overleden twee grote regisseurs: Bernardo Bertolucci en Nicolas Roeg, op respectievelijk 77-jarige en 90-jarige leeftijd. Ter ere van de eigenzinnige Britse filmmaker vertoont het filmmuseum zondag 2 december nog een keer Don’t Look Now, met Julie Christie en Donald Sutherland in de hoofdrollen; van Bertolucci is later de 4K-kopie te zien van Novecento, het  magnum opus van de Italiaanse filmmaker.

Nicolas Roeg en Bernardo Bertolucci behoren zonder twijfel tot de canon van 20ste-eeuwse filmauteurs. De een verwierf aanzien door zijn eigenzinnige, ‘lastige’ films met popsterren en topacteurs als Mick Jagger (Performance, 1970), David Bowie (The Man Who Felll to Earth, 1976) en het duo Julie Christie/Donald Sutherland (Don’t Look Now, 1973), de ander werd wereldberoemd met geruchtmakende titels als Last Tango in Paris (1972) en het historische epos The Last Emperor (1987).  

paranoïde wanen

Zondag 2 december is Don’t Look Now te zien in de 35mm-kopie; de film betekende de doorbraak naar het grote publiek voor Roeg, die Julie Christie en Donald Sutherland grootse acteerprestaties wist te ontlokken.

Voor zijn psychohorrorvertelling over een echtpaar dat een kind verliest en bezocht wordt door paranoïde wanen, nam Roeg Daphne du Mauriers gelijknamige novelle tot uitgangspunt. De regisseur, wiens talent algemeen werd erkend maar die toch ietwat in de schaduw bleef, overleed 23 november op 90-jarige leeftijd.

roerige geschiedenis

Bernardo Bertolucci, die op 26 november overleed, verwierf al op jonge leeftijd aanzien in filmkringen Als getalenteerde zoon van de Italiaanse dichter Attilio Bertolucci kreeg hij een introductie bij Pier Paolo Pasolini; als diens assistent zette hij de eerste schreden in de filmwereld.

Met films als La commare secca (1962), Prima della rivoluzione (1964) en, vooral, Il confirmista (1970, met Jean-Louis Trintignant) zette Bertoluccci – zelfverklaard marxist – zich op de kaart. Hij groeide uit tot auteur, een filmer die de verwevenheid van (linkse) politiek, erotiek, machtsdrift en de roerige geschiedenis van Italië tot zijn thema’s maakte.

piepjonge maria schneider

Bertolucci’s wereldwijde doorbraak volgde met het geruchtmakende Last Tango in Paris, waarin Marlo Brando en een piepjonge Maria Schneider in een leeg Parijs appartement verlies en verwarring in hun levens met seks verdrijven.

Later volgden de grote epische producties Novecento (1976) - Bertolucci’s kijk op de geschiedenis van het Italiaanse fascisme, met o.a. Robert De Niro en Gérard Depardieu -, meervoudig Oscarwinnaar The Last Emperor (over de laatste keizer van China) enThe Sheltering Sky (1990, geïnspireerd op het leven van expatschrijver Paul Bowles, met John Malkovich).

In januari vertoont Eye de schitterend gerestaureerde 4K-versie van Novecento, waarin Bertolucci een halve eeuw Italiaanse geschiedenis weet te vangen in ruim vijf uur meeslepende film.