René Daalder, eigenzinnig filmmaker en virtual reality-pionier, overleden

René Daalder op het IDFA, 2010

7 januari 2020

Op Oudjaarsavond is René Daalder, regisseur van zes speelfilms en een van de eerste Nederlandse filmmakers die de oversteek naar de VS waagde, overleden. Hij is 75 jaar geworden. Later dit jaar besteedt Eye aandacht aan de man die herinnerd wordt als avontuurlijk filmmaker, futuristisch denker en een van de pioniers van het digitale tijdperk.

René Daalder (1944-2019) was in 1965 met mede-Filmacademiestudenten Frans Bromet, Rem Koolhaas, Samuel Meyering en Jan de Bont verantwoordelijk voor het vrolijke en indertijd scandaleuze De 1, 2, 3 Rhapsodie. De filmers zetten zich af tegen tradities, maar ook tegen de al trendy geworden nouvelle vague.

‘De vlucht naar voren’ is tekenend voor René Daalders carrière: na de goed ontvangen films Body and Soul I & II (1966/1967) en de thriller De blanke slavin vertrok hij naar Londen en Parijs, om in 1973 naar de Verenigde Staten te emigreren.

post-apocalyptisch

In Californië werd Daalder protegé van cultfilmer Russ Meyer en maakte hij zijn Amerikaanse regiedebuut met Massacre at Central High (1976). Met Population One (1986), Second Chance (1987) en de post-apocalyptische sci-fi-horrorfilm Habitat (1997) werd de fascinatie met sciencefiction steeds zichtbaarder.

Veelzijdigheid, durf en een vroege interesse in vernieuwende techniek: René Daalder maakte niet alleen speelfilms in verschillende genres, hij draaide ook documentaires en voorzag de spectaculaire mogelijkheden van virtual reality voor filmmakers.

wereldwijde erkenning

In 2008 blikte hij, voor de verandering, terug met de documentaire Here is Always Somewhere Else, over leven en werk van de kunstenaar en experimenteel filmmaker Bas-Jan Ader (1942-1975). Rond dezelfde tijd kreeg hij wereldwijde erkenning als pionier op het gebied van virtual reality en digitale filmtechniek.

In Los Angeles richtte Daalder zijn bedrijf American Scenes Inc. op, dat voor computeranimatiestudio’s over de hele wereld werkt. Met interaction designers Folkert Gorter en Josh Pangell ontwikkelde hij technology-driven formats voor televisieprogramma’s en baanbrekende websiteprojecten, zoals Cargo Collective en Space Collective.

tegendraadse held

Tussen de bedrijven door was Daalder ook actief als columnist voor horror-, fantasy- en cultmagazine Schokkend Nieuws, waarin hij geen blad voor de mond nam. Phil van Tongeren, oud-directeur van Imagine Film Festival en medeoprichter van Schokkend Nieuws, herinnert zich Daalder als een man van ‘vriendschappelijk stekelige discussies’ en een ‘tegendraadse held van de Nederlandse film’.

Lees ook het interview van Ronald Simons in De Filmkrant en het in memoriam in de Volkskrant.