Let op: dit programma-onderdeel ligt in het verleden. Bekijk een actueel overzicht met programma's bij EYE
Thema

Retrospectief Aleksej Balabanov

2 tot en met 19 december

EYE wijdt van 2 t/m 19 december een retrospectief aan de eerder dit jaar overleden Russische cineast Aleksej  Balabanov, die in 1997 internationaal doorbrak met Brat (Brother), een keihard portret van de maffia in St.-Petersburg.

De controversiële regisseur schildert in zijn films vaak een nachtmerrieachtig beeld van Rusland als een land in ontbinding waarvan het verval niet meer te stoppen is. Zijn films zijn wel omschreven als een elektroshock en vormen de afsluiting van het EYE-programma ‘Ruskino 1913-2013: de vele gezichten van de Russische film’.

Balabanov begon zijn carrière als regieassistent in de filmstudio’s van Sverdlovsk, waar hij in 1959 werd geboren. In 1984 diende hij als soldaat in het door de Russen bezet Afghanistan, een ervaring die bijdroeg aan zijn zwart getint wereldbeeld.

Op zijn speelfilmdebuut Happy Days (1991) volgden fel bediscussieerde films als Brat (Brother) en Cargo 200.

Balabanov, die zichzelf omschreef als de ‘anti-establishment rock ‘n’ roller van de Russische film’, verenigde patriottisme en politieke incorrectheid moeiteloos met een volstrekt eigenzinnige filmstijl, die zowel publieksfilms (Brat) als arthouse films (Of Freaks and Men) opleverde. Daarbij stak hij zijn visie op het moderne Rusland als een door het roofkapitalisme kapot gemaakt, moreel failliet, door en door corrupt land niet onder stoelen of banken.

Controverse, geweld en een provocatie vormen de rode draad van Balabanovs oeuvre – gangsters zijn de helden van zijn  films – toch werd zijn werk in flink wat Russische bioscopen gedraaid. Na zijn overlijden dit voorjaar schreef premier Medvedev op Facebook zelfs dat de films van Balabanov ‘een collectief portret vormden van ons land in de meest dramatische periode in de geschiedenis’.

Tot zijn dood werkte Balabanov aan verschillende projecten, waaronder een film over Stalin als de godfather van de misdaad in Rusland. Van de twaalf speelfilms die Balabanov heeft gemaakt zijn alleen Brother, Of Freaks and Men (1998) en Cargo 200 (2007) in de Nederlandse filmtheaters uitgebracht. Wel was hij een vaste gast van het International Film FestivalRotterdam, dat de meeste van zijn films vertoonde.

EYE vertoont van 2 t/m 19 december Happy Days (1991), The Castle (1994), Brat (1997), Of Freaks and Men (1998), Brat 2 (2000), Cargo 200 (2007), Morphia (2008), Stoker (2010) en Me Too (2012). Van Andrej Tarkovski is tevens de Russische klassieker Stalker te zien, inspiratiebron voor Balabanovs laatste film Me Too.