Vertigo
Thema

Thuis de beste films aller tijden inhalen

aan de hand van top 100 lijstjes

getipt door Eye medewerkers:

  • Mirjam van Ansem, communicatiespecialist

  • Paul Kempers, redacteur/tekstschrijver

  • Anna Meijer, social media redacteur

  • Maureen Mens, corporate marketingmanager

  • Vanina Röling, contentbeheerder

  • Lisette Ruijtenberg, marketingmanager film

Als er ooit een tijd was om gemiste films in te halen is het nu. Maar welke dan? Lijsten met de beste films aller tijden zijn er bijna meer dan films zelf, maar enkele springen eruit omdat ze gemaakt zijn door gerenommeerde instellingen of vaak gebruikt worden door filmliefhebbers.

De beroemdste is misschien wel die van het Britse filmblad Sight and Sound, een uitgave van het British Film Institute (BFI) die iedere tien jaar een nieuwe lijst publiceert van de 100 beste films gebaseerd op de mening van filmcritici, programmeurs, academici en distributeurs. De laatste is uit 2012.

In de meest recente lijst staat Vertigo (1958) van Alfred Hitchcock op de eerste plaats, na vijf voorgaande edities met Citizen Kane (1941) van Orson Welles.

Een tweede lijst wordt samengesteld door filmregisseurs zelf. Tokyo Story (1953) van de Japanse regisseur Yasujirō Ozu staat daar op de eerste plaats.

Paul Kempers kiest De Spiegel

De beste film om je voor te bereiden op een diepe nachtrust, in de mooi-gruizige Orwo-kleuren van toen. Jeugdherinneringen verteld als in een droom, in de archetypisch bezwerende Tarkovski-stijl, waarin logica en ratio met Russisch bezield gebaar het raam uit worden geworpen. Berkenbossen, datsja’s, wodka en ruisende korenvelden. Meer is niet nodig. En dat is heel veel.

  
Mirjam van Ansem raadt 2001: A Space Odyssey aan

Niet. Te. Doen. Zo goed. Zo’n film die nog uren van binnen nazindert. Die je terugziet in je dromen én in je nachtmerries. En dan steeds het besef: dit is gemaakt in 1968. Zo’n film waarbij de neiging om uit ontzetting iets tegen het scherm te schreeuwen, zomaar omhoog kan komen. (Geef daar aan toe, zeker nu). Met een meesterlijke, meesterlijke art direction. (1968!). Met de mooiste kleur rood die je ooit zag. Een hoofdrolspeler die zonder gezicht meer bij je binnenkomt dan menig acteur. Een gouden scenario met nagenoeg geen woord teveel en die heerlijke zin (zeg ‘m ook maar eens tegen iemand in je naaste omgeving, het kan opluchten): “I’m sorry Dave, I’m afraid I can’t do that.”

  
Vanina Röling tipt Angst essen Seele auf

Als je aan Fassbinder denkt, denk je niet meteen aan romantiek, en toch is Angst essen Seele auf één van de mooiste liefdesverhalen die ik ook heb gezien. Emmi en Ali zijn verliefd en stuiten op veel onbegrip, maar Fassbinder filmt ze met een deurpost om hen heen, bijna als schilderijrand. Het werkt claustrofobisch, maar hun liefde staat centraal.  Fassbinder bracht met deze film een ode aan Douglas Sirk's All that Heaven Allows - voor de volledige ervaring kijk je eerst All that Heaven Allows, gevolgt door Angst essen Seele auf en dan Todd Haynes' Carol als toetje. Alle drie bevatten een ontwapenende kwetsbaarheid en de beeldtaal van de drie films geeft steeds meer ruimte aan onze star cross'd lovers.

Maureen Mens licht Rear Window uit

James Stewart is aan huis gekluisterd door een gebroken been. Hij heeft alleen uitzicht op zijn binnentuin. In het oeuvre van 'master of suspence' Hitchcock gaat het vaak om kijken en gezien worden. Rear Window is de ultieme voyeuristische film: de camera verlaat de kamer slechts één keer, waardoor het point of view van de hoofdrolspeler en de kijker samenvallen. #thuisblijven

 

Thuis film kijken? We helpen je op weg!

Schrijf je hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief van Eye.

  • 2001: A Space Odyssey (Stanley Kubrick, 1968)

  • Tokyo Story (Yasujirō Ozu, 1953)

  • Rear Window (Alfred Hitchcock, 1954)

  • Citizen Kane (Orson Welles, 1941)

In de VS houdt het American Film Institute (AFI) een vergelijkbare lijst van 100 beste films bij. In 2007 werd de laatste gepubliceerd met Citizen Kane op de eerste plaats. Het AFI publiceerde ook lijsten met beste films uit verschillende genres zoals komedies, romantische films, musicals en spannende films.

Paul Kempers raadt Blue Velvet aan

Dennis Hopper op z’n Hopperst, Isabella Rosselini op haar Rosseliniëst en David Lynch als Mr. Weird himself aan de regieknoppen. In het idyllische stadje Lumberton voltrekt het leven zich in een aangenaam kabbelend ritme en zijn de buren je  beste vrienden. Maar achter de Persil-façade van groen geschoren gazonnetjes ontvouwt zich een schemerige onderwereld, bevolkt door psychopathische drugsdealers (Dennis Hopper), masochistische nachtclubzangeressen (Isabella Rossellini) en perverse crooners (Dean Stockwell). Een keer kijken is drie keer terugkomen!

Lisette Ruijtenberg tipt Toy Story

In deze tijden is thuis zitten met jonge kinderen niet altijd even makkelijk. Toch wil je liever niet dat ze de hele dag achter een scherm of de TV zitten, maar als ze dan naar Toy Story kijken, kijk ik het liefst met ze mee. Voor even waan ik mijzelf weer kind en geniet ik van het briljante idee om speelgoed te laten leven. De film en de animaties zijn zo vernuftig knap gemaakt en stimuleren ook na het kijken het creatieve spel van de kids. Echt een win-win situatie.

De bekendste lijst van populaire films gebaseerd op de mening van het publiek staat op de International Movie Database (IMDb) en bestaat uit de 250 best gewaardeerde films door IMDb-gebruikers. Op de eerste plaatst staat The Shawshank Redemption (1994) van Frank Darabont.

Een nog uitgebreider overzicht, chronologisch niet op waardering, staat in het jaarlijks geüpdatete boek 1001 Movies You Must See Before You Die met bijdragen van 70 filmcritici. De lijst van 2017 is te vinden op Wikipedia.

Anna Meijer kiest Paris, Texas

De beroemde telefoonscène met Travis en Jane is een van mijn favoriete filmscènes, en in deze tijden ergens herkenbaar: ook al is er geen fysiek contact, we lijken toch dichter bij elkaar te komen.

  
Vanina Röling raadt Sunset Blvd. aan

Billy Wilder was natuurlijk de koning van de romantische komedie, maar Sunset Blvd. opent nog eens een extra blik aan emotie - Sweet & Sour heette het retrospectief in Eye, en daar is geen woord aan gelogen. Een messcherpe ode aan de acteurs die de overgang naar de talkies met hun carrière moesten bekopen. Sunset Blvd. kookt over van frustratie, woede, verdriet, zelf-spot en de wanhopige strijd om de roem vast te kunnen houden... Lees na het kijken de IMDb trivia en de film krijgt nóg meer dimensie.

 

De beste Nederlandse films van de 20e eeuw werden in 1999 op volgorde gezet door het Nederlands Film Festival, Turks Fruit stond op nummer één. In 2008 organiseerde Nederland 2 (huidig NPO2), in samenwerking met het Nederlands Film Festival, Cinema.nl en de VPRO de verkiezing van de Nederlandse Film Top 50. Zwartboek eindigde op de eerste plaats.

Vorig jaar zette de Britse website BBC Culture de 100 beste films gemaakt door vrouwen op een rij. De lijst werd samengesteld door critici, journalisten, festivalprogrammeurs en academici (de helft vrouwen) uit 84 landen. The Piano (1993) van Jane Campion eindigde op de eerste plaats. Later dit jaar brengt Eye deze film in digitaal gerestaureerde versie opnieuw uit in de landelijke bioscopen. The Piano is ook onderdeel van het komende Eye-programma Women Make Film naar aanleiding van Mark Cousins' 14-uur durende documentaire Women Make Film: A New Road Movie Through Cinema.

over film en filmgeschiedenis

Niet alleen speelfilms zijn onder handbereik, met een paar muisklikken duik je net zo makkelijk in de verhalen over films en de filmgeschiedenis. Dat is een aangename manier om je filmkennis op te frissen en te verrijken, zeker als de gidsen Mark Cousins of Martin Scorsese heten.

Filmkenner en -programmeur Mark Cousins werd vooral bekend met de 16 uur durende documentaire The Story of Film (2011, Nederlands ondertiteld te koop in de Eye Shop à € 37,95 via eyeshop@eyefilm.nl); het (nu uitgestelde) komende programma Women Make Film is gebaseerd op Cousins nieuwste documentaire Women Make Film: A New Road Movie Through Cinema, Tijdens de coronacisis maakte de regisseur vanuit huis, speciaal voor andere thuisblijvers, het gratis te bekijken 40 Days to Learn Film.

Eerder maakte de Franse regisseur Jean-Luc Godard een wat hermetischere documentaire over de filmgeschiedenis: Histoire(s) du cinéma, beschikbaar op dvd. Recent gaf de Nouvelle vague-icoon een masterclass over film tijdens de gezondheidscrisis, zijn nieuwe project, oude collega's en jonge makers. Gratis online, Engels ondertiteld.

Martin Scorsese doet zijn bewondering voor de Italiaanse en Amerikaanse filmgeschiedenis uit de doeken in Il mio viaggio in Italia (My Voyage to Italy) en A Personal Journey with Martin Scorsese Through American Movies. Beide documentaires zijn verkrijgbaar op dvd.

Heel aantrekkelijk en toegankelijk is de reeks That's Entertainment!, over de geschiedenis van Hollywood-studio MGM. That's Black Entertainment behandelt de filmgeschiedenis van zwarte filmmakers in de periode 1929–1957; ook deze producties zijn verkrijgbaar op dvd.