Skip to content
Eye Logo link to homepageEye Film Museum Logo, link to homepage
IDFA 2023 Fireworks

16 Worlds on 16: American Experimental

IDFA 2023: 16 Worlds on 16: American Experimental Context

Vier experimentele klassiekers uit de VS uit de jaren veertig en vijftig, de meeste geprojecteerd op 16mm. Het programma begint met Deren's invloedrijke klassieker, en gaat via Anger's debuut en Clarke's gechoreografeerde korte film naar Frank en Leslie's geïmproviseerde klassieker.

poster IDFA 2023
Vier experimentele klassiekers uit de VS uit de jaren veertig en vijftig, de meeste geprojecteerd op 16mm. Het programma begint met Deren's invloedrijke klassieker, en gaat via Anger's debuut en Clarke's gechoreografeerde korte film naar Frank en Leslie's geïmproviseerde klassieker.

Programma

  • Meshes of the Afternoon

    Voor haar invloedrijke korte avant-gardefilm Meshes of the Afternoon werkte de vooraanstaande experimentele filmmaker Maya Deren samen met haar toenmalige echtgenoot Alexander Hamid. De film is zwijgend, met een enkel toegevoegd geluid, zoals een tikkende klok. In 1957 werd een dromerige soundtrack toegevoegd van de Japanse componist Teiji Ito, met wie Deren inmiddels getrouwd was. Een vrouw (gespeeld door Deren) volgt keer op keer een andere vrouw, gekleed in het zwart, met een bloem in haar hand en een spiegel als gezicht. Telkens wanneer deze geheimzinnige verschijning de hoek om gaat en uit beeld verdwijnt, betreedt Deren een huis. De tweede keer dat ze hier naar binnengaat is haar eerste versie er nog steeds; de derde keer zijn ze met z’n drieën. De camera volgt de vrouw vanuit opvallende hoeken terwijl de belichting scherpe, diagonale schaduwen creëert in deze zwart-witfilm. Een mes, een telefoon en een sleutel keren telkens terug en vloeien soms plotseling in elkaar over. Vervolgens betreedt een man gespeeld door Hamid) deze dreigende, cyclische fantasiewereld.

  • Fireworks

    “Deze film is alles wat ik heb te zeggen over zeventien zijn, de Amerikaanse marine, Kerstmis in de Verenigde Staten en de Fourth of July”, aldus Kenneth Anger over zijn eerste korte film uit 1947. De onlangs op 96-jarige leeftijd overleden underground filmmaker had in zijn tienerjaren al veel met de 16mm-camera van zijn ouders geëxperimenteerd. De bizarre, verontrustende droombeelden van geweld, verkrachting en homo-erotisch sadomasochisme wisten tien jaar na de eerste publieke vertoning nog altijd voor ophef te zorgen. De veroordeling van een theaterexploitant wegens het vertonen van de ‘obscene’ film werd uiteindelijk teruggedraaid door het Californisch Hooggerechtshof, die verklaarde dat Fireworks kunst was. Kenneth Anger stond aan de wieg van queer cinema en werd een inspiratiebron voor videoclipmakers; zijn debuutfilm groeide uit tot een klassieker – als experiment en als gay cultfilm.

  • A Moment in Love

    Voordat Shirley Clarke zich als een van de weinige vrouwen aansloot bij de New American Cinema was ze een begaafd danser en choreograaf. Uit die ervaring putte ze voor haar korte films die de ‘dans van het leven’ vieren. A Moment in Love (1956) is een elegante pas de deux van twee jonge geliefden die door de wilde natuur dansen. Ze dartelen langs rotsen, velden en meren, zelfs dwars door wolken heen. Met hun sierlijke bewegingen tonen ze hun liefde, twijfel en angst. In de weerspiegeling van het water vloeien ze samen, maar zien we ook de eerste rimpelingen in hun romantische affaire ontstaan.

    Tegelijk met hun stemming verandert het omringende landschap mee, van de idyllische natuur tot een verlaten stad vol ruïnes. Met behulp van achtergrondprojectie, kleureffecten en andere visuele innovaties laat Clarke zien dat ze op vele niveaus kon experimenteren. De camera manipuleert hun bewegingen zodanig dat de dansers tussen de wolken lijken te zweven, in eindeloze en zelfs bovennatuurlijke gelukzaligheid. Zoals Clarke uitlegt: “Ik maakte een choreografie van zowel de camera als de dansers in het kader.” Een lyrische, ontroerende dansfilm.

  • Pull My Daisy

    Lower East Side, New York, vroeg in de ochtend: het belooft een rare dag te worden in het rommelige appartement van spoorwerker Milo en zijn vrouw, die kunstschilder is. Net nu ze een bisschop hebben uitgenodigd voor een etentje, valt een stel beatdichters binnen. Het zijn Allen Ginsberg en zijn vrienden, die in Robert Franks regiedebuut, losjes gebaseerd op een toneelstuk van Jack Kerouac, zichzelf spelen.

    Het duurt niet lang of ze bestoken de bisschop met filosofische spitsvondigheden en vragen over de heiligheid van honkbal. Dat wil zeggen: wat hier allemaal te berde wordt gebracht vernemen we uit de mond van Jack Kerouac, die bij het zonder geluid geschoten beeld de voice-over improviseert. Kerouacs droog-ironische commentaar en navertelde dialoog vermengen zich met de bebopscore. Eenmaal op dreef, geeft hij zelfs een stukje freewheeling beatpoezie ten beste. De moeder van de bisschop neemt plaats achter het orgel en de dichters gooien er swingende jazz tegenaan. De verwarring wordt steeds groter in deze cultclassic van de beatgeneratie.

Dit is onderdeel van

Details

Lengte

68 min.

Onderdeel van

IDFA 2023

Documentaireliefhebbers kunnen donderdag 9 tot en met zondag 19 november weer in hun agenda vrijhouden. Dan vindt namelijk voor de 36ste keer het International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA) plaats, met vertoningen in bioscopen en festivallocaties door heel Amsterdam, waaronder Eye.

Lees meer
campagnebeeld IDFA 2023
IDFA 2023 A Moment in Love
IDFA 2023 Pull My Daisy 1
Achteraf nog iets drinken of eten? Reserveer online voor Eye Bar Restaurant.
Voorrang op tickets? Steun Eye en zie meer.
NLEN

Huidige tentoonstelling

  • 20 januari — 20 mei 2024

    Paravel & Castaing-Taylor

    Cosmic Realism

Films, talks & events

Toon alles

voor alle dagen

in alle talen

Sorteer op