Belladonna of Sadness

"Women are always the ones left behind to suffer."

Weinig animatiefilms slagen erin zo'n straffe mix te maken van obscene schoonheid en hartverscheurende tragiek als Belladonna of Sadness. Deze Faustiaanse koortsdroom uit 1973, geproduceerd door "de godfather van manga" Osamu Tezuka, blijft een van de meest provocerende én prachtige animatiewerken ooit gemaakt. Als overweldigend, feministisch wraakverhaal confronteert de film zijn publiek met ongeëvenaarde beelden van seksueel geweld en vrouwelijk lijden, om je dan te leiden naar een climax van ultiem verzet. Sinds de restauratie en herontdekking in 2015 heeft deze ooit vergeten psychedelische jazz/progrock-musical zijn reputatie als commerciële mislukking van zich afgeschud en een nieuw publiek gevonden.

Belladonna of Sadness vond inspiratie bij Jules Michelets traktaat La Sorcière: Satanism and Witchcraft of the Middle Ages uit 1862 en vertoont gelijkenissen met het leven van Jeanne d'Arc. Het is het verhaal van een jonge vrouw in middeleeuws Frankrijk die op haar huwelijksnacht brutaal verkracht wordt door een feodale heer. Gebroken tot in het diepst van haar ziel sluit ze een pact met de duivel, die haar verzekert dat woede en haat tekenen van kracht - en niet schaamte - zijn. Ze keert terug naar het dorp als een Vrouwe des Wraak. Beetje bij beetje ontmantelt ze de feodale en patriarchale structuren die haar ooit probeerden te vernietigen.

De film ontvouwt zich als een hypnotiserende processie van surrealistische aquareltableaus vol fallussymboliek. Belladonna of Sadness, geregisseerd en mee geschreven door Eiichi Yamamoto, betekende de doodsteek voor Tezuka's Mushi Productions, maar werd later geherwaardeerd als een radicale artistieke onderneming. De schokkende en impressionistische beelden - een duizelingwekkende cocktail van erotiek, mystiek en geweld - blijven kijkers polariseren. Obsceen of empowering? Exploitatief of bevrijdend? Het is een debat dat al van bij de initiële release aan de film plakt. Hoe het ook zij, Belladonna of Sadness is een unieke trip dat zich lijkt op te werpen als een claim voor vrouwelijke solidariteit en seksuele bevrijding.