De grap

De grap vertelt het verhaal van een man die vanwege een politieke grap uit de Communistische Partij is gezet. Na 'rehabilitatie' in de mijnen en een verblijf in de gevangenis, smeedt hij een wraakplan tegen de voormalige vriend die hem heeft verraden. Met een meesterlijk ingetogen, pure filmtaal is Jireš in staat om alle fundamentele thema's van Kundera's roman over te brengen.

Zo krijgen we visioenen voorgeschoteld van levens die voor altijd getekend zijn door de terreur van de jaren vijftig, van het verdwijnen van de plattelandstradities en het spirituele en materiële verval van een heel tijdperk. En boven dit alles rijst de eeuwige vraag: mag een mens het recht in eigen handen nemen? De grap wordt gezien als een van Jireš beste films, gemaakt tegen het einde van de Tsjechische New Wave.

Goede vriend

Een medewerker van Czech National Film Archive herinnert zich in een interview: “Milan Kundera beschouwde Jaromil Jireš als een zeer goede vriend. Hij waardeerde de manier waarop Jireš niet alleen de verhaallijn, maar ook de structuur van zijn boek heeft kunnen volgen. De verfilming kon altijd op grote waardering rekenen van Kundera, in tegenstelling tot de bewerking van The Unbearable Lightness of Being, wat een vreselijke ervaring voor hem was. Hij zei na deze film dat hij nooit meer zou toestaan dat iemand zich aan een verfilming van een van zijn boeken zou wagen."