Egomania - Insel ohne Hoffnung

Christoph Schlingensief maakte vaak opzettelijk anti-esthetische en aanstootgevende films, maar Egomania valt op door zijn onverwacht mooie mythologische scènes, beelden en personages. De eigenzinnige film toont de strijd tussen creatieve en destructieve krachten op een eiland in de Oostzee, waar geen vrede en plezier meer te vinden zijn maar louter ruzie en hopeloosheid. Wanneer ware liefde het eiland lijkt te bereiken, veroorzaakt dit paniek bij vampierbaron Tante Teufel, die over de eilandbewoners heerst.

"Dr. Faustus in het IJs"

Egomania is op 16mm gefilmd op een klein Duits eiland in de Oostzee, met een kleine cast en crew, en kwam al improviserend tot stand, meebewegend met grillen van het weer en de spectaculaire natuurpanorama’s die het team elke dag tegenkwam. “Caspar David Friedrich meets Nosferatu”, of zoals de filmmaker het zelf omschreef: “Dr. Faustus in het IJs, waarschijnlijk mijn meest romantische en mooiste film. Zo kun je jezelf maar één keer bedriegen.”

Zijn film zit vol gekunstelde poses, onheilspellende blikken, dreigende landschappen en industriële muziek, is prachtig van beeld en geluid en is gelardeerd met associatieve teksten en citaten van Kant en Shakespeare.

Schlingensief was korte tijd bevangen door Tilda Swinton, zijn grote inspiratiebron. Ze stond aan het begin van haar carrière en was net bekend door de films die ze maakte met de Britse cineast Derek Jarman. Speciaal voor haar maakte Schlingensief Egomania, in samenwerking met de inmiddels wereldberoemde actrice.

Digitale restauratie (Filmgalerie 451)

Voorfilm

Voorafgaand aan Egomania - Insel ohne Hoffnung zie je Bits & Pieces 218 (5’) met een nieuwe score van Thijs Havens (Eye), een fragment van een ongeïdentificeerde film uit de Eye-archieven, met prachtige close-ups van een zeester. Persoonlijke keuze Tilda Swinton, die voor alle hoofdfilms een korte film selecteerde – uit haar eigen filmografie of uit de Eye-collectie.

In memoriam Udo Kier

Egomania is ook een eerbetoon aan de Duitse acteur Udo Kier (1944-2025), die zondag 23 november overleed op 81-jarige leeftijd. Zijn carrière omspant bijna zes decennia, en reikt van zijn doorbraakoptreden in de Britse horrorfilm Mark of the Devil (1970) tot de politieke thriller The Secret Agent (2025).

De acteur met de borende groene ogen speelde in meer dan 250 films en koos vaak voor de rol van nazi, slechterik of ontaarde aristocraat (“Ik hou ervan de mensen bang te maken, ze onthouden je dan ook beter”). Kier was zeer overtuigend in de huid van graaf Dracula en baron Frankenstein, onder regie van Andy Warhols secondant Paul Morissey (Blood for Dracula, 1974; Flesh for Frankenstein, 1973). Later speelde hij onder de regie van grote (Europese) filmauteurs als Rainer Werner Fassbinder, Werner Herzog, Gus Van Sant en – vooral – Lars von Trier (o.a. Breaking the Waves, Dogville, Melancholia).

Kier maakte nooit een geheim van zijn homoseksuele geaardheid; als openlijk gay acteur was hij baanbrekend voor latere generaties. De flamboyante Kier was evenmin conservatief in zijn keuzes: hij liet zich zowel casten voor grote Hollywoodproducties (Armageddon, Blade) als voor videogames, muziekvideo’s (o.a. met Madonna) en underground avant-gardeprojecten.

Voor de fans is Udo Kier nog niet uit beeld: nog zeven film- en tv-producties waarin hij meespeelt worden binnenkort uitgebracht.