(nostalgia) & Still Life

Programma

• 

  (nostalgia)

  Hollis Frampton haalt herinneringen op aan twaalf foto's, die een voor een verbranden. Doordat stem en beelden niet synchroon lopen – elk verhaal hoort bij de foto die erna volgt, niet bij de foto die we zien – ontstaat een dubbele tijdsbeleving.
  
  Voordat Hollis Frampton bekend werd als filmmaker van de New American Cinema, hield hij zich voornamelijk bezig met fotografie. In (nostalgia) laat hij elf van zijn foto's zien, gemaakt tussen 1958 en 1966, plus een foto van een onbekende fotograaf. Het zijn foto's van vrienden in de New Yorkse kunstwereld, beschimmelde spaghetti of twee toiletten die een kruisiging nabootsen. Bij alle twaalf haalt hij herinneringen op. Na ongeveer een minuut, wanneer het commentaar is gestopt, vatten de foto's een voor een vlam en verbranden ze tot as. Door de zwartgeblakerde foto's ook op film vast te leggen, herschept Frampton ze in zekere zin.
  
  Daarbij lopen voice-over en beelden niet synchroon: elk verhaal hoort bij de foto die erop volgt, niet bij de foto waar we naar kijken. Zo laveer je tussen de foto die je verwacht te gaan zien en het verhaal bij de vorige foto. Framptons zwart-witfilm, onderdeel van een groter werk genaamd Hapax Legomena, is een dubbele tijdsbeleving waarin herinnering en vooruitblik samensmelten.

• 

  Still Life

  De Portugese Anjerrevolutie maakte in 1974 een einde aan de langst lopende dictatuur van twintigste-eeuws Europa. Een collage van nieuwsbeelden, propagandafilms en politiefoto's schetst een beeld van deze bijna vergeten en amper verwerkte periode.
  
  De aandacht gaat doorgaans uit naar nazi-Duitsland, fascistisch Spanje en het Italië van Mussolini, maar met een heerschappij van ruim vier decennia geldt het regime van António de Oliveira Salazar als de langstdurende dictatuur in twintigste-eeuws Europa. Anders dan zijn collega-alleenheersers wist de Portugese minister-president de schijn van normaliteit hoog te houden, in ieder geval voor de buitenwacht. Portugal werd onder hem gewoon lid van de Verenigde Naties en behoorde zelfs tot de oprichters van de NAVO.
  
  Op basis van nieuwsreportages, propagandafilms en beelden uit gevangenisarchieven schetst Susana de Sousa Dias een beeld van deze bijna vergeten en amper verwerkte periode in de Portugese geschiedenis. Processies die het verbond tussen kerk en leger onderstreepten, vlagvertoon en kinderen in uniform worden afgewisseld met een minzaam van het balkon zwaaiende Salazar en politiefoto's van politieke gevangenen. Na een relatief harmonieus begin volgen rellen in Lissabon en bloedige koloniale oorlogen. Een geschiedenis in vogelvlucht die zich afspeelt in slow motion, alsof het allemaal een slechte droom was.