Spirited Away

Er is veel, heel veel te zien in Spirited Away, van een modderkotsend masker tot een cake-etende gezichtsloze. Te veel wordt het nooit. Spirited Away is duizend films ineen, waarin elke scène een apart kunstwerkje vormt. Spirited Away zit vol met geesten (Rei) en goden (Kami) die diepgeworteld zijn in de Japanse cultuur. Een pretpark blijkt een rustplek voor goden en geesten. Vanaf het moment dat de lichten op het verlaten pretpark aangaan, veranderen ouders in vretende varkens, een stinkende moddergod neemt op bizarre wijze een bad.

Ontroerend en intens zijn de scènes met de gezichtloze geest die maar wat ronddwaalt en identiteitsloos lijkt, totdat blijkt dat hij net zo’n zwelgende consument is als de argeloze kijker. De allermooiste scène is die waarin de tienjarige hoofdpersoon Chihiro het verlichte schip met het badhuis en de wonderlijke bezoekers even verlaat en met een trein door de oceaan rijdt. In de coupés zitten alleen maar schimmen, kantoorlui die al jaren niet meer zijn uitgestapt.

Hete wind

Regisseur Hayao Miyazaki en animator Masashi Andô tekenden de hele film met de hand en hebben de personages daarmee een ziel gegeven. Miyazaki maakte hiervoor al zo’n veertig jaar animatiefilms, in het begin voor de Toei-studio’s (The Great Adventures of Horus, Prince of the Sun, 1968), later onafhankelijk (The Castle of Cagliostro, 1979; Nausicaä, 1984). Laputa (1986), My Neighbor Totoro (1988) en Princess Mononoke maakte hij voor zijn eigen, inmiddels beroemde studio Ghibli – dit Italiaanse woord slaat op de hete wind die over een droge vlakte waait en staat voor de wens van Miyazaki en consorten om de corruptie van de Japanse animatie-industrie op te blazen.

Nadat Spirited Away bezoekrecords brak in Japan won de film een Gouden Beer in Berlijn en een Oscar voor beste animatiefilm, als eerste en enige handgetekende film in een andere taal dan het Engels.