Collectieblog

  • Peter Rubin Collection Blog #2 : Super8 Films

    Tuesday 5 November 2019

    Figure 1, from Super8 film in the Peter Rubin Collection.

    Welcome to the Peter Rubin Collection! My name is Hadley Kluber, a (now former) Curatorial Intern with the Peter Rubin Collection under the direction of Simona Monizza, Curator of Experimental Film at Eye. For information on the work of the previous intern, Eleni Tzialli, and a background on the Peter Rubin Collection, please see Blog Post #1.

     

    For a little over a year I have enjoyed working the Peter Rubin Collection, first as a student in January 2018, later as a volunteer and eventually as a Curatorial Intern. The Collection is vast and diverse; I have worked with 35mm slides, Super8 and 16mm film, and VHS tapes. From the preservation, digitization and catalouging of slides to spending countless hours watching VHS tapes preparing each for catalouging and some for digitization. There is too much content to cover in a single blog post so this will focus on one format: the Super8 films.

    Acquisitions

    Peter Rubin’s materials have come to Eye on two separate occasions. In 2006 there was an initiative to preserve Dutch Experimental Film and, as Peter Rubin was both an experimental filmmaker operating in the Netherlands and the founder of Holland Experimental Film, he was contacted. Peter worked with Simona Monizza during this time and provided several of his films, of which preservation copies have been made. These films, Environment I (1978), Rhythmic Moves (1979), Environment II (1980), Holland/USA Studies (1980), and Browsers Welcome (1982) can be viewed on Eye-D, our digital catalogue, accessible via the Eye Study in the Eye Collection Center.

     

    Unfortunately, Peter Rubin passed away in 2015. The second acquisition came to Eye in 2016, as a donation of his life’s work from his son, Seth Rubin. All of the materials I have been dealing with have come from the recent 2016 acquisition.

     

    Figure 2, bag one of Super8 materials from the Peter Rubin Collection.

    Figure 3, bag two of Super8 materials from the Peter Rubin Collection.

     

    In the past, I have worked with Super8 films as a small-gauge film technician. Due to my previous handling experience, Simona and I made viewing, identifying and cataloguing all Super8 films a priority during my Curatorial Internship. Peter Rubin’s Super8 films comprise a relatively smaller aspect of the entire Collection - only 62 reels, most 15 meters in length. This smaller number allowed me to be apart of the entire process; from taking films out of their original bags to making decisions about deaccession or digitization. Figures 2 & 3 above show the 2 bags containing the Super8 films which also included unshot film, a grease pencil, and a matchbox from the nightclub MAZZO.

     

    Set Up

    The work was completed at the Eye Collectiecentrum in film viewing rooms on, depending on the material itself, a Super8 Steenbeck viewing table, a hand-crank operated Fujica editor, or a light table with a loupe.

     

    Cataloging began at this first step. Before viewing, each reel was given an individual number. These numbers were temporary and served as an initial way to organize the films. I created this organizational method and a spreadsheet to document the process. At every step it was updated, ensuring as much as possible an accurate record of how and what information was acquired about these films. The spreadsheet has since been merged with the all-format-encompassing inventory on the Peter Rubin Collection.

    Figure 4, the Fujica hand-crank viewer set-up.

     

    Figure 5, Steenbeck Super8 table in action. Pictured: Simona Monizza

     

     

    Content Categories

    While each reel in the Collection is unique, general categories began to emerge, which helped to make sense of the films. The first reel of film belonged to what we called work materials: referring to the fact that the contents were related to a complete work by Rubin but included only excess fragments or ‘outtakes’ from the work.

    Some reels were comprised of what we considered unoriginal materials, or materials not shot by Rubin himself. This included a small, badly faded and shrunken scene from Charlie Chaplain’s The Rink (1916), a tinted reel about Las Vegas entertainment from 1975, and, not surprisingly for Peter Rubin’s Collection, two reels of pornographic materials. Each reel yielded a new surprise.

    The films of original materials stand out to me the most. These include staged film shoots with optical art backdrops, coverage of historically relevant events in Amsterdam, as well as beautiful experimental films shot in a now easily identifiable Peter Rubin style: fast-paced, abstract and often shot at a slower frame rate, utilizing extreme close-ups on movements or reflections. These were filmed by Rubin in the Netherlands, New York City, Wales, and other unidentified locations. (More on these films and identifying them below.)

    Another category (and a major challenge) has been reels made up of fragmented materials. These reels contained numerous fragments of various lengths of Super8 film, unconnected, wound together on a single spool. Viewing this material was not possible on the viewing table or hand crank viewer. Thanks to ingenuity and teamwork with Simona, viewing was done utilizing loupe and lightbox to view the ‘spaghetti,’ as seen in Fig. 6.

    This creative viewing solution allowed us to determine if the fragments were work materials, or, as Simona and I predicted, used as Super8 film loops in performances in club MAZZO and elsewhere. (More information on how this suspicion was confirmed below.)

    Figure 6, fragmented materials or ‘spaghetti’ on a lightbox for viewing.

    Identification

    As a personal point of pride, I was able to identify the location of one of the films due to my extensive knowledge of the Collection. As I mentioned, I also digitized slides from the Peter Rubin Collection and remembered a page titled “Wales (castles, fortresses, etc)” and was able to link the slides with the images in one of the Super8 films, identifying the filming location as the ruins of the Llanthony Priory in Wales.

    The remaining unknown content left many questions; Which train station is being shown in this film? Who is the person being interviewed? Which club is Peter filming in? Unfortunately I was not in Amsterdam (nor alive anywhere) during the time Peter Rubin would have filmed this material so my identification skills left much to be desired.

    Fortunately the Collection Center is full of experts who are happy to spend a few minutes identifying film. Thanks to the colleagues and volunteers at the Collection Center we have identified an interview with Gerard Thoolen, an experimental film shot at Amstel Train Station, and a reel filmed on Rokin during the Amsterdam Coronation Riots on Queens Day, April 30th, 1980.

    A number of reels included what appeared to be bands performing. The only thing I could tell about these films was that they were shot in the same location but the location and subjects remained unidentified by the colleagues and volunteers at the Collection Center. Simona and I felt strongly that they were related club MAZZO so additional specialists were brought in and the films were projected for the first time in decades.

    Identification Screening

    Figure 7, Onno Petersen projecting Peter Rubin’s Band Films.

    Together Simona and I coordinated a viewing day for these so-called Band Films with freelance filmmaker and expert projectionist Onno Petersen, Fig. 7. Joining Simona, Onno and I in the screening room at the Collection Center were Steve Green (DJ at MAZZO), Michel van den Bergh (an owner of MAZZO), and Jaap Pieters (Super8 extraordinaire) in addition to a few members of the Collection Center. It was incredible to be in a room of Rubin’s former colleagues viewing, speculating, and discussing these films. Much was learned and fun was had.

    Thanks to the experts assistance we were able to determine the location, time period, and shooting processes of the Band Films; these reels were filmed in club MAZZO at a rear stage near the back bar on different Monday’s between 1982 and 1989. 

    Because the rear stage of MAZZO was dark, to allow more light to reach the film Peter shot these Band Films in 9 frames per second. The low frame rate coupled with Peter Rubin’s fast-paced, rapid-zoom, abstract shooting style, made it difficult even for our specialists to identify the bands or the musicians themselves. Below are the cleanest images we have been able to obtain so far, if you can help us identify these bands or musicians, contact info@eyefilm.nl

    Figure 8

    Figure 9

    Figure 10

    Figure 11

    Figure 12

    Figure 13, all three members shown in Figs. 10-12.

    Figure 14

    Figure 15

    Figure 16

    Figure 17

    Figure 18

     

    After the projection, Steve Green viewed fragmented reels on the light box. He noted that during nights at MAZZO, Peter was known to play loops of Super8 film and that the contents on the ‘spaghetti’ reels were most likely from those loops. This confirmed what Simona and I had suspected and provides insight into Rubins performances at MAZZO and gave some method to the madness that are the fragmented reels.

    Super8 Collection Status

    In the end, Simona and I determined that 36 reels of the 62 total would be kept. The selection process was based on whether or not Rubin was the filmmaker or if the materials were used by Rubin in some unique way; either as a part of his personal collection or to his work as a V.J. or ‘Video Jockey’ at club MAZZO and other locations.

    The 36 reels accessioned resulted in an additional 12 unique Peter Rubin films and collections, and were entered into Eye’s catalouge, Collection Eye (C.E.), as 12 new Filmwerks. Among those Filmwerks are two edited and perhaps complete films from Rubin, each of which had several smaller work material reels associated with them.

    The first, Bad Girls, is a roughly 60 meter film which is edited and complete with title. Shot in a yet unidentified club location, this film shows drag queens and models applying makeup, standing near a car inside the unknown club. (Fig. 9) This film demonstrates classic Rubin shooting style as the extreme close up shots of the subjects are intercut with blue and purple lights reflected in a saxophone. The heavy coloration present in this film is also classic Rubin, he often uses color in his VJ performances to help convey his works message and evoke emotion.

    Figure 19, still from Bad Girls film.

    The second film, at 125 meters, was edited but had no title so it was given the title Amsterdam / New York City Super8 Film. This film shared a similar structure to the previously accessioned and digitized Rubin film Holland/USA Studies (1980), but did not seem to share all of the same footage. This film demonstrates the delightful experimental film style and interests of Rubin; he stands on a bridge in Amsterdam shooting the canal and while the canal and bridge change, the shot composition does not, creating an interesting montage of similar yet different views of canals in Amsterdam. This is followed by other classic shots; from a mirror across a busy New York City Street, building facades, extreme close up children’s paintings on fences, as well as ducks swimming, cows grazing and sheep sleeping back in Holland.

    Films selected for the Collection have been catalogued in C.E. and have been properly stored, barcoded and transferred out of the depot into vaults for preservation.

    P.S. for P.R.

    While passive preservation of the Super8 films are complete, the work is not yet over. Due to the cultural significance and the uniqueness of the materials, it is my sincere hope that these films will soon be digitized to join the other digitized Rubin films and VHS tapes currently available to view on Eye-D. But how do we digitize short fragments of Super8 film or construct a currently deconstructed film loop? Additionally, consider that the Super8 films do not exist in isolation - they are a part of the larger Peter Rubin Collection which has no less than 6 other formats - some of which are catalogued, some not. How can the Super8 films be conceptualized with the other aspects of this Collection, in what ways can we see Rubin’s vision beyond format specificity? These questions remain for future interns, researchers, artists, and scholars. Hopefully my work provides a foundation for research, reconstructions, or exhibitions of Rubin’s work.

    Figure 20, from the 16mm film in the Peter Rubin Collection.

    P.S.S. for P.R.

    My work at Eye with the Peter Rubin Collection has come to a close but my connection to the Collection remains. This summer in July I presented at the Northeast Historic Film Summer Symposium in Bucksport, Maine where I discussed my work with the Super8 films and the wonderful gems they contain. It was a pleasure to discuss American-born Peter Rubin with an audience in the United States and to promote this Collection further. The suggestion and support for my speaking at this Symposium came from Catherine Cormon, Dorette Schootemeijer, and Simona Monizza and to them I am grateful for the experience. It has been a joy to learn and grow as an archivist with this incredibly unique Collection and I can only hope it provides the same to another intern or employee.

    Written by Hadley Kluber, former Curatorial Intern and forever Peter Rubin enthusiast.

  • Cannes 2019: Dag 12

    Friday 24 May 2019

    Eye-filmprogrammeur Ronald Simons houdt op deze plek een verslag bij van de films, de filmmakers en de sfeer van het 72ste filmfestival van Cannes.

    Voor mij zit deze editie van Cannes er weer op.

    Ik ben gisteravond terug naar Amsterdam gevlogen met een koffer vol herinneringen, een ongeschoren kop en een lege portomonnee. Van de vijfendertig films die ik de afgelopen tien dagen zag, steekt er een aantal echt boven de rest uit, maar niet in die lekkere vijfsterrenstijl zoals vorige jaren Shoplifters, The SquareToni Erdmann, Son of Saul of La Vie d’Adèle.

    Mijn favorieten uit de competitie dit jaar zijn Parasite, A Hidden Life en Once Upon a Time... in Hollywood, maar het onbetwiste hoogtepunt was de opmerking “allez-y monsieur” waarna ik de rode loper richting het Grand Théâtre Lumière op mocht om de nieuwe Tarantino (op 35mm!) te zien na twee dagen urenlang wachten in de rij. Buiten de competitie had ik dit jaar veruit de beste tijd bij een vertoning van de 4K restauratie van The Thing (1982) met nagesprek met regisseur John Carpenter.

    Geklaag was er ook genoeg. Met al zijn regeltjes, intense beveiliging, gekmakende drukte, ouderwetse ideëen en hiërarchische systemen blijft Cannes een festival om ieder jaar weer geïrriteerd op af te geven. Het hoort er gewoon een beetje bij, dat gemok. Maar dit jaar was het gezeur bij programmeurs en filmjournalisten intenser dan ooit, dus de festivalleiding mag zich echt wel eens achter de oren krabbelen over hun beleid en positie. Want als het ze nu al twee jaar ook niet meer lukt om hun twee grootste troefkaarten -de allergrootste sterren en de allerbeste arthouseprogrammering- te spelen, lijkt de bal toch echt naar het tranquilo en sterrenbeladen Venetië te rollen. We gaan het eind augustus meemaken.

    Maar nu eerst als afsluiter van Cannes 2019 de uitreiking van de Gouden Ronnie's: de prijzen die ik als solojury zou uitreiken aan competitiefilms.

     

    Gouden Ronnie

    A Hidden Life (Terrence Malick)

     

    Grand Prix

    Once Upon a Time... in Hollywood (Quentin Tarantino)

     

    Juryprijs

    Bacurau (Kleber Mendonça)

     

    Beste acteur

    Kris Hitchen (Sorry We Missed You, Ken Loach)

     

    Beste actrice

    Adèle Haenel (Portrait de la jeune fille en feu, Céline Sciamma)

     

    Beste regie

    Bong Joon-Ho (Parasite)

     

    Beste scenario

    Parasite (Bong Joon-Ho)

     

    Camera d’Or (beste debuut)

    Les Misérables (Ladj Ly)

     

     

    Tot volgend jaar! Mocht je iets gemist hebben van mijn elf blogs, lees ze hier allemaal terug: https://www.eyefilm.nl/collectie/collectieblog

     

     

     

  • Cannes 2019: Dag 11

    Thursday 23 May 2019

    Eye-filmprogrammeur Ronald Simons houdt op deze plek een verslag bij van de films, de filmmakers en de sfeer van het 72ste filmfestival van Cannes.

    Op ieder filmfestival is er na acht dagen plotsklaps het moment dat de sfeer omslaat van gehaastheid en gehijg naar rust en verademing. De filmmarkt stopt, de snuitjes zijn bleek, de straten weer begaanbaar en de gekte is voorbij. Tijd voor balansen en een kwartiertje later in de rij staan. De dagelijkse dosis van twee competitiefilms gaat gewoon door tot en met vrijdag, maar zeker een kwart van de pers en filmprofessionals zit alweer thuis bij te komen van hun verdiende rust.

    Vandaag gingen de nieuwe films van Marco Bellocchio (Il Traditore) en Abdellatif Kechiche (Mektoub, My Love: Intermezzo) in première, morgen nog hekkensluiters It Must Be Heaven van Elia Suleiman en Sibyl van Justine Triet. Mijn balans van Cannes 2019 lezen jullie morgen, maar een voorspelling van de verdeling van de Palmen is dit jaar moeilijker dan ooit door het ontbreken van algemeen gedeelde, overrompelende cinema. Op basis van alle meningen zullen de films van Pedro Almodóvar, Terrence Malick en Céline Sciamma (zie onder) in de prijzen vallen, al hoop ik in ieder geval dat Bong Joon-ho (Parasite) de prijs voor beste scenario wint.

     

    Portrait de la jeune fille en feu van Céline Sciamma (Girlhood, Tomboy en scenariste van Ma Vie de Courgette) weet op ingehouden wijze een in de 18e eeuw gesitueerd verhaal actueel te maken. In een verlaten kasteel in Bretagne wacht Héloïse (Adèle Haenel) op een uithuwelijking aan een Italiaanse edelman, maar -visueel ingesteld als mannen ook toen al waren- le noble wil eerst een portret van zijn aanstaande bruid zien. Daartoe heeft Héloïse’s moeder schilder Marianne (Noémie Merlant) ingehuurd. Het lukte de vorige (mannelijke) portrettist niet om haar dochter voor zijn ezel te krijgen, dus ze geeft Marianne opdracht om haar dochter stiekem te observeren en op basis daarvan het portret te schilderen.

    Fijntjes en franjeloos schetst Sciamma de ontluikende liefde tussen de vrouwen, belicht door de gloed van kaarsen en bemuziekt door slechts het kalme geruis van de zee. Het bijna verlaten kasteel doet functioneel dienst als symbool van de veiligheid van de laatste vrije weken van Héloïse en als reflectie van de eenzaamheid van beiden. Dit is een film over de binnenwereld, over de positie van vrouwen in een mannenwereld. Vrouwen die gepijnigd en gelaten hun kans op ware liefde en onafhankelijkheid afwachten. In de 18e eeuw was dat tevergeefs, nu is dat moment voor steeds meer vrouwen eindelijk binnen handbereik.

     

  • Cannes 2019: Dag 10

    Wednesday 22 May 2019

    Eye-filmprogrammeur Ronald Simons houdt op deze plek een verslag bij van de films, de filmmakers en de sfeer van het 72ste filmfestival van Cannes.

    Quentin Tarantino’s liefde voor cinema en storytelling floreert in Once Upon A Time ... In Hollywood, zijn warmste en meest persoonlijke film tot nu toe.

    De sprookjesachtige titel is meer dan een platte verwijzing naar het westernmeesterwerk van maestro Sergio Leone. In zijn negende speelfilm heeft Tarantino namelijk echt een verhaal te vertellen. Voor het eerst staan niet de dialogen van cartooneske karakters centraal, maar de filmwereld zelf. QT was zelf zeven jaar oud toen in zijn eigen woonplaats Los Angeles een bijzonder hoofdstuk uit de Amerikaanse (film)geschiedenis plaatsvond; een gebeurtenis die de zorgeloze en vrije jaren zestig definitief beëindigden.

    In de zomer van 1969 werd actrice Sharon Tate, toen hoogzwanger van regisseur Roman Polanski, met vier vrienden bruut afgeslacht in haar huis door geïndoctrineerde volgers van psychoot Charles Manson. Once Upon A Time ... In Hollywood is QT’s geromantiseerde visie op de (film)wereld uit zijn vroege jeugd. Een tijd dat hippies de straten overnemen, revolutie in de lucht hangt, de Amerikaanse filmindustrie wordt bedreigd door de invloed van televisie, en acteurs hun heil in Europa zoeken.

    De zwarte Charles Mansonbladzijde komt overigens pas laat aan de orde, want Once Upon A Time ... In Hollywood is het verhaal van televisieacteur Rick Dalton (Leonardo DiCaprio) en zijn beste vriend en stunt double Cliff Booth (Brad Pitt). Na de openingssequentie, waarin Tarantino voor het eerst in zijn carrière televisieseries eert, doceert Marvin Schwartz (Al Pacino) de op z’n retour zijnde Rick Dalton dat die zijn heil moet gaan zoeken in Italië, waar naar voorbeeld van Clint Eastwood goed geld is te verdienen in de genrecinema. Het gesprek zet Dalton aan het denken en vormt de start van een avontuur waarbij Booth nooit van zijn zijde wijkt.

    Tarantino heeft voorafgaand aan de Cannes-première in een communiqué gesmeekt om niks te verklappen over het einde van Once Upon A Time ... In Hollywood en dat is bepaald geen omhooggevallen sterrengeneuzel. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Avengers: Infinity War plaatst dit einde namelijk de hele film in een ander en beter licht. Boordevol filmreferenties, humor, lompe actie, quotability en muziek; alle geliefde elementen uit ‘s mans oeuvre zitten in deze film, maar niet eerder was het zo liefdevol en oncynisch. En nooit was Brad Pitt leuker.

    Once Upon A Time ... In Hollywood draait vanaf half augustus in de Nederlandse filmtheaters.

     

  • Cannes 2019: Dag 9

    Tuesday 21 May 2019

    Eye-filmprogrammeur Ronald Simons houdt op deze plek een verslag bij van de films, de filmmakers en de sfeer van het 72ste filmfestival van Cannes.

    Ook in mijn zevende jaar Cannes is er een record gesneuveld.

    Dit keer niet het aantal indommelmomentjes tijdens een Un Certain Regard-film, het duurste terraswijntje aan de Croisette of de hoeveelheid opgesmeerde zonnebrandolie, maar het aantal uur in de rij staan voor één film. Niet verwonderlijk was dat bij Once Upon a Time... in Hollywood van Quentin Tarantino, want dat is dit jaar veruit de drukst bezochte persvoorstelling van Cannes. Voor twee aansluitende persvoorstellingen heb ik ruim vier uur tevergeefs in de rij gestaan, want mijn perspas was in de hiërarchische Canneswereld onvoldoende om bij een van de eerste 1500 gelukkigen te behoren. Er zijn ieder jaar 4000 filmjournalisten aanwezig, dus ze hebben een onderverdeling in perspassen gemaakt op basis van je publicaties van het afgelopen jaar, waarbij vooral zwaar meetelt of je tijdens het festival publiceert. Omdat ik voor een maandblad schrijf, loop ik daardoor een goede perspas mis. Geheel terecht, maar heel zuur als je staat te popelen om als eerste naar de nieuwe Tarantino te gaan. Vandaag heb ik nog één allerlaatste kans om in Cannes QT's gelauwerde tiende speelfilm te gaan zien, dus duim voor me. Hieronder als douceurtje mijn favoriet voor de Gouden Palm tot dusver: A Hidden Life van Terrence Malick.

     

    Poëtisch, lyrisch en filled to the brim met voice-overs, klassieke muziek en natuurschoon: enter de cinema van Terrence Malick. Het op ware gebeurtenissen gebaseerde, door hemzelf geschreven A Hidden Life is met 173 minuten zijn langste speelfilm, en gelukkig zijn meest verhalende sinds hij in 2011 de Gouden Palm won met The Tree of Life. Malick verloochent zijn door velen gehate stijl in deze nieuwste niet, maar laat het hier dienend zijn aan een universeel verhaal waarmee hij vele afhakers weer terug mag verwachten.

    Oostenrijk, 1939. Franz Jägerstätter (August Diehl) en zijn vrouw Fani (Valerie Pachner) leven het simpele, gelukkige leven in het boerendorp St. Radegund. Ze leven van het land en van hun liefde. Geen vuiltjes aan de blauwe berglucht totdat Franz wordt opgeroepen voor een korte termijn in het Duitse leger. Daar leert hij niet alleen de fijne kneepjes van wapenomgang, maar ook Het Kwaad kennen. Franz besluit al snel om nooit meer Hitlers ideologie te dienen. Als hij maanden later weer wordt opgeroepen, voegt de vrome Franz daad bij woord, wordt opgepakt en slijt zijn dagen opgesloten en afgebeuld in een gevangenis. Jarenlang in afwachting van zijn proces, mentaal en fysiek bijna gebroken, houdt hij vast aan zijn overtuiging. Het is beter te lijden aan onrecht dan anderen onrecht aan te doen, houdt hij zichzelf voor.

    De keuze om de personages zowel in niet-ondertiteld Duits als Engels te laten praten is niet een heel gelukkige, maar is in ieder geval beter dan alles in het Engels. Maar belangrijker: A Hidden Life is een terugkeer in vorm voor Terrence Malick na To the Wonder, Knight of Cups en Song to Song. Het verhaal speelt zich af tijdens W.O. II -zonder dat er een kogel wordt afgevuurd- maar staat in zijn gecondenseerdheid voor alle mensen die vechten voor hun rotsvaste geloof. Universeel en wonderschoon, dus zet je Malick-twijfels aan de kant en ga dit zien.

     

  • Cannes 2019: Dag 8

    Sunday 19 May 2019

    Eye-filmprogrammeur Ronald Simons houdt op deze plek een verslag bij van de films, de filmmakers en de sfeer van het 72ste filmfestival van Cannes.

    Als een film Zombi Child heet, is er geen ontkomen aan natuurlijk.

    En als het dan ook nog eens is geregisseerd en geschreven door Bertrand Nocturama Bonello al helemaal. De openingssequentie is gesitueerd op Haïti in 1962, waar een stel zombies op een suikerrietplantage werkt. Als een van de zombies een sappig stuk kip verorbert, komt er iets menselijks in hem terug en ontsnapt hij het plantageregime. Al snel bevinden we ons vervolgens op een hedendaags Parijs’ internaat voor bevoorrechte meisjes. Daar leert hoofdpersonage Fanny het Haïtiaanse meisje Mélissa kennen, de kleindochter van bovengenoemde kipkluiver. Via een vrij onrealistische plotwending raakt Fanny vervolgens verzeild in de wereld van voodoo.

    Net als Nocturama bestaat ook Zombi Child uit twee nadrukkelijk gescheiden delen. Het heftige contrast tussen het opgeprikte internaatleven en de bongobongovoodoowereld van Haïti in de jaren zestig intrigeert lang. Maar niet tot het einde als in het slotstuk de twee delen op een weinig elegante manier samen komen. Al lijkt het Bonello daar bijna om te doen: zoals in Nocturama vraagt hij van de kijker om kaas te maken van zijn tweeluik. De vele referenties aan genrecinema, waaronder White Zombie uit 1932, Jacques Tourneur's I Walked With a Zombie, Brian De Palma’s Carrie, Picnic at Hanging Rock en een toefje Inferno van Dario Argento maken het ondanks de kunstmatige opzet een heerlijke 100 minuten.

     

    De Waalse broertjes Dardennes doen ook dit jaar een gooi naar een derde Gouden Palm met Le jeune Ahmed; een krachtig, kleinschalig portret van een Belgische tiener die radicaliseert onder invloed van een boosaardige imam. In de hen typerende regiestijl van een dicht op de huid gefilmde vertelling blijft de kijker op armslengte afstand van een personage dat je zo graag van advies wilt voorzien, maar dat recht voor je neus wegglijdt door zijn slechte keuzes. Niks aan te doen: we moeten de rit uitzitten. En die rit is spannend, want de Dardennes goten dit urgente verhaal ook nog eens in de vorm van een thriller, waarbij de uitkomst ongewis blijft tot de allerlaatste seconde. In Le jeune Ahmed staat de overweging centraal of je een kind of labiel persoon kwalijk kunt/moet nemen dat ze ongelukkige keuzes maken onder invloed van anderen. Wanneer begint de verantwoordelijkheid voor je eigen daden eigenlijk? Als je volwassen bent, als je goed van kwaad kunt onderscheiden? Allemaal dringende vragen waar de regisseurs wijselijk geen antwoord op geven in deze kleine, grootste speelfilm.

     

  • Cannes 2019: Dag 7

    Sunday 19 May 2019

    Eye-filmprogrammeur Ronald Simons houdt op deze plek een verslag bij van de films, de filmmakers en de sfeer van het 72ste filmfestival van Cannes.

    Afgebrand in Spanje, bewierookt in Cannes: de nieuwe film van Pedro Almodóvar.

    Nog voor de eerste Cannes-screening van de nieuwe film van Pedro Almodóvar snelde hét nieuwtje uit Dolor y gloria (pijn en glorie) al vooruit: het personage van Antonio Banderas rookt te pas en te onpas heroïne in deze naar eigen zeggen zeer autobiografische film van de Spaanse filmmaker. Gevraagd naar zijn eigen ervaring met heroïne, antwoordde Almodóvar dat de voorkeursdrug in zijn jonge jaren cocaïne was, en dat we de mésaventures van zijn hoofdpersoon vooral niet te één-op-één op hem moeten betrekken. Ja, ja.

    Levert dit egodocument ook een goede speelfilm op? Mwah, verzuchtte de Spaanse pers na de première afgelopen maart. In wat je positief kunt omschrijven als gemengde recensies beklaagden recensenten zich destijds over de zoveelste afstandelijke en onpersoonlijke oefening in briljante stijl van Almodóvar. Maar daar wil de Franse pers niets over horen, want hier in Cannes is Dolor y gloria onthaald als een terugkeer in vorm van Almodóvar en wordt de rol van Banderas omschreven als de beste uit zijn carrière.

     

    De ontmoetingen met drie belangrijke mensen uit zijn verleden beroert vijftigplusser Salvador (Antonio Banderas) zo enorm dat hij weer energie krijgt om aan het schrijven en regisseren te slaan. Ooit succesvol filmmaker is hij weggleden in een cirkel van lichamelijke en psychische klachten. Teruggetrokken in een schaduwrijk huis leeft Salvador als een geknakte leeuw, die al jaren geleden een punt achter zijn leven heeft gezet. Met behulp van zijn oude vrienden en een flink aantal hijsjes heroïne borrelt de creativiteit gelukkig weer op.

    Alle elementen uit zijn eerdere werk op één na -de complete waanzinnigheid uit mijn lievelingsfilms Women on the Verge of a Nervous Breakdown en ¡Átame! ontbreekt- komen terug in zijn nieuwste, maar worden ditmaal geserveerd met een kalmte en een bezinning die bijzonder goed valt bij de hier aanwezige pers. In zijn herkenbare felle kleurtjesstijl smeedt Almodóvar autofictiefilm Dolor y gloria vol subtiel sentiment tot een publiekslieveling die ook hoge ogen zal gooien bij de jury.

     

  • Cannes 2019: Dag 6

    Saturday 18 May 2019

    Eye-filmprogrammeur Ronald Simons houdt op deze plek een verslag bij van de films, de filmmakers en de sfeer van het 72ste filmfestival van Cannes.

    Ken Loach flikt het met Sorry We Missed You alweer.

    Zes jaar geleden verkondigde de inmiddels 78-jarige Brit tijdens een retrospectief in Filmhuis Den Haag waarschijnlijk geen films meer te maken, waarna nog Jimmy’s Hall, de Gouden Palm-winnende I, Daniel Blake, twee documentaires en nu dus competitiefilm Sorry We Missed You volgden. Zijn nieuwste is even actueel, schrijnend en liefdevol als ‘s mans beste werk. Het gaat over een echtpaar dat alle eindjes aan elkaar moet knopen om rond te komen. Hij als pakketbezorger, zij als thuiszorgmedewerker. De twee kinderen lijden onder de afwezigheid, de financiële onzekerheid en alle stress die hun ouders mee naar huis nemen.

    Het is overleven, zoals zovelen dagelijks doormaken, maar dat zo weinig wordt gefilmd. Laat staan zo eerlijk en vol mededogen als Ken Loach, scenarist Paul Laverty en vaste editor Jonathan Morris dat al decennialang samen doen. Er zit geen seconde effectbejag of tranentrekkerij bij, en toch ontroert Sorry We Missed You van begin tot einde. Misschien is het wel dat sprankje hoop op een beter leven dat Loach’s werk kenmerkt en zo aangrijpend maakt. Al hangt het aan een zijden draadje, zijn personages blijven geloven dat hun wereld meer verdient.

     

    Voorspelling: niets gaat deze editie van Cannes de energie, snelheid en humor van Give Me Liberty nog inhalen. Na een première op Sundance is dit humaanhilarische portret van een Amerikaans-Russische gemeenschap hier geselecteerd door de Quinzaine, het festivalonderdeel dat zich richt op auteursfilms.

    Deze tweede film van Kirill Mikhanovsky gaat over Victor, een jonge Russische immigrant die -net als Mikhanovsky ooit deed als bijbaan- buschauffeurt voor hulpbehoevende mensen. In een tempo en opeenstapeling fuck ups dat doet denken aan Good Time (2017) haalt hij mensen thuis op, beginnend met zijn verwarde grootvader, maar alles gaat mis als hij zich later die ochtend laat overhalen om een groep bejaarde Russen naar een begrafenis te brengen.

    Racend door de straten van winters Milwaukee mist hij alle deadlines, maar je sympathie blijft bij Victor, omdat hij (te) onzelfzuchtig alle borden in de lucht probeert te houden. Het is After Hours meets Little Miss Sunshine, maar dan recht uit het hart, ongepolijst en zoetzuur. Zoals de beste roadmovies horen te zijn. De acteursgroep is een mengeling van amateurs en professionele acteurs, waarvan velen mentaal of lichaam beperkt, een zeldzaamheid in de filmwereld. Gelukkig heeft distributeur September Film Give Me Liberty gekocht, dus dit zwartkomische pareltje is later dit jaar bij een filmtheater bij u in de buurt te zien.

     

    Cannes
  • Cannes 2019: Dag 5

    Friday 17 May 2019

    Eye-filmprogrammeur Ronald Simons houdt op deze plek een verslag bij van de films, de filmmakers en de sfeer van het 72ste filmfestival van Cannes.

    Vandaag waren mijn eerste interviews gepland. Geen grote Hollywoodsterren dit jaar, want de kans daarop wordt ieder jaar kleiner.

    De grote vissen geven namelijk steeds minder interviews. Daarnaast sta ik als maandbladpers -ik schrijf voor Preview Magazine- niet vooraan in de rij. De rangorde die festivals en sales agents aanhouden voor het vergeven van de beste perskaart en de lekkerste interviews is: eerst video, dan dagelijkse print, dan niet-dagelijkse print en tenslotte websites. Je vraagt als journalist al voor het festival interviews aan bij de internationale sales agent van de film waar je interesse in hebt, tenzij de film al voorafgaand aan het festival is gekocht door een Nederlandse distributeur, want dan bepalen zij wie er aan tafel van de filmmaker of acteurs zit. En zo’n plek kost geld, dus distributeurs kienen heel precies uit welk medium ze bij welk interview aan tafel zetten.

    Op een groot filmfestival als Cannes zijn er zoveel aanvragen dat er gewerkt wordt met zogenaamde junkets: groepjes journalisten zitten rondom wat ze steevast the talent noemen, zodat ze niet steeds hoeven te preciseren of het om een regisseur, scenarist, acteur of actrice gaat. Dat zijn in het beste geval groepjes van drie, maar acht komt het meeste voor. Mijn dieptepunt wat aantal journalisten betreft was twee jaar geleden bij Arnold Schwarzenegger, waar ze drie junkets van achttien journalisten per tafel hadden geformeerd. En dan heb je in totaal met de hele groep een kwartier met Arnie, dus lang niet iedereen is in de gelegenheid om een vraag te stellen. Het interview met regisseur Kantemir Balagov voor zijn film Beanpole vanmiddag was in een groep van acht sympathieke journalisten die om-en-om en met de klok mee vragen stelden, maar dat gebeurt zelden.

     

    In een junket geldt namelijk het recht van de felste en onbeschaamste. Het is jouw stukje dat je moet schrijven en inleveren, dus dan kan je maar beter zorgen dat je jouw vragen stelt. Toen ik een paar jaar geleden Rooney Mara interviewde voor Carol van Todd Haynes zat in mijn groepje een flamboyante lijer die achter elkaar vragen op Mara afvuurde over haar hond, haar jurken en d’r schoonouders. Heel logisch voor iemand die voor een lifestyleblad schrijft, maar met die antwoorden kan ik niks.

    Dus je moet vechten voor je vragen, maar liefst wel zonder achter elkaar door te vragen, want je collega’s willen ook aan de beurt komen. Al zijn er in ieder groepje wel journalisten die aan het begin van het interview hun dictafoon aan zetten, vervolgens achterover leunen en na afloop dus alle antwoorden op vragen van anderen uitwerken zonder hun bek opengetrokken te hebben. Om te zorgen dat er in één land niet twee exact dezelfde stukken verschijnen, is de usance om nooit twee dezelfde nationaliteiten in een groepje te zetten.

    Gelukkig had ik vandaag ook een één-op-één gesprek van twintig minuten met de regisseur van Making Waves: The Art of Cinematic Sound over de ontwikkeling van geluid in film vanaf de allereerste experimenten tot nu. Aan het woord komen beroemde geluidsmensen als Walter Murch (Apocalypse Now, The Conversation) en viervoudig Oscarwinnaar Ben Burtt (Star Wars, Alien, Wall-E en de Indiana Jones-films), de god van geluid in Hollywood. Maar met de regisseur die ik interviewde heb ik eigenlijk alleen maar gepraat over haar eigen werk als sound editor van Armageddon, The Rock en Broken Arrow. We zaten met z’n tweetjes in de halfschaduw op het dakterras van een sjiek hotel aan de Croisette over Michael Bay, John Woo en Nicolas Cage te praten en even was het (journalisten)leven weer goed.

     

  • Cannes 2019: Dag 4

    Thursday 16 May 2019

    Eye-filmprogrammeur Ronald Simons houdt op deze plek een verslag bij van de films, de filmmakers en de sfeer van het 72ste filmfestival van Cannes.

    Les Misérables is het langespeelfilmdebuut van de 39-jarige documentairemaker Ladj Ly, een uitbouw van zijn gelijknamige korte film uit 2017.

    De film speelt zich af in de Oost-Parijse buitenwijk Montfermeil, waar Ly zelf opgroeide, ver van het toeristische Île de la Cité. Ik heb het even opgezocht en het is tachtig minuten fietsen van die wijk naar de Notre-Dame, dus mijlenver buiten de ring, zoals Amsterdammers zouden zeggen. ‘t Is bepaald geen hoopvolle buurt met gelijke kansen voor iedereen, maar een door God en Emmanuel Macron verlaten, miserabele plek waar het recht van de sterkste en rijkste geldt. Toen Ly er als kind woonde, was er nog een gespannen evenwicht tussen hangjongeren en politie, het onderwerp van het thematisch overeenkomende La Haine (1995), maar nu regeren verschillende etnische en religieuze groepen. De Nigerianen, zigeuners, moslims en Noord-Afrikanen vechten er om hun plek op de apenrots. Drugshandel en prostitutie tieren welig én in alle openbaarheid; de politie heeft het gezag al lang niet meer in handen.

    In de urbane oorlogszone van Les Misérables begint politieman Stéphane aan zijn eerste dienst en wordt gekoppeld aan de door de banlieue-wol geverfde Gwada en Chris. Wat volgt zijn twee dagen van complete escalatie nadat een kind een leeuwenwelp jat van de zigeuners en de vlam in de pan slaat. Overrompeld intens gefilmd en overtuigend gespeeld door een grote ensemblecast grijpt Les Misérables je naar de strot. Zo heftig dat je Ladj Ly enkele beginnersfouten van inconsistentie en misbalans al snel vergeeft. Vele uren nadat ik de film zag, staat de finale confrontatie tussen de drie politieagenten en de groep tot criminele waanzin gedreven kinderen nog op mijn netvlies gebrand.

     

    Je zou tussen al het premièregeweld bijna vergeten om je filmhistorisch bewustzijn op peil en in ontwikkeling te houden, maar ook daar is Cannes een kei in. Het programma Cannes Classics bijvoorbeeld selecteert de beste recente restauraties, zoals vandaag Toni (1935) van Jean Renoir. Door velen beschouwd als een belangrijke voorloper van het neo-realisme, al ontkent de Franse maître dit zelf. Voor hem gaat die Italiaanse filmstroming vooral over (melo)drama, en daar is Renoir vrij vies van. Bij hem vind je beeldpoëzie en onopgesmuktheid, zoals in zijn meesterwerken La grande illusion (1937) en mijn favoriet La bête humaine (1938).

    Toni is een filmische verbeelding van een kort politiebericht dat Renoir begin jaren dertig las over een crime passionnel op het Zuid-Franse platteland. In die tijd arriveerde daar de ene na de andere trein met arbeiders uit Spanje en Italië om het weinige werk met meer handen aan te pakken. De sullige Italiaanse arbeider Toni is er een van. Hij vindt in de eerste instantie geluk bij zijn huisbazin, maar raakt binnen twee jaar verzeild in een romantisch trio en een moordpartij. Niet dat dit plot de film zijn historische status geeft, want dat komt door de keuze van Renoir om vooral met amateurs uit de regio te werken en de film goeddeels buiten op te nemen, een zeldzaamheid in die jaren. Juist daarin ligt ook de claim dat het een neo-realistische voorloper zou zijn. Maar minus het drama dus.

     

Pages