Let op: dit programma-onderdeel ligt in het verleden. Bekijk een actueel overzicht met programma's bij EYE
Rainbow Bubbles, Losif Demian
Thema

Roemeense Cinema

Videograms of a Nation, Redux - 5 t/m 22 januari 2020

In 2000 was de oogst aan nieuwe Roemeense films precies nul. Twintig jaar later gaan over de hele wereld films van Roemeense regisseurs in première en is de Roemeense New Wave bijgeschreven in de filmgeschiedenis. Terugblik op de revolutie van december 1989 en alles wat daarvoor en daarna gebeurde – met oude en nieuwe films, bijzondere premières en gesprekken met regisseurs, producenten en filmvakmensen.

Het filmmuseum zet de schijnwerpers op EU-land Roemenië: de films die er worden geproduceerd zijn het zelfportret van een land waar de erfenis van het communisme nog steeds voelbaar is. Roemenen lijden onder de wijd verspreide corruptie en bureaucratie, maar zoeken tegelijkertijd aansluiting bij het 21ste-eeuwse Europa.  

  • Chuck Norris vs Communism (2015), Ilinca Călugăreanu

  • The Eruption (1957), Liviu Ciulei

  • Sequences (1982), Alexandru Tatos

  • Alice T. (2018), Radu Muntean

roemeense cinema

Het filmmuseum besteedde meerdere keren aandacht aan Roemenië. In 2007 was er een programma over nieuwe Roemeense makers die prijzen kregen op de internationale festivals. Ook zelden vertoonde korte films werden geprogrammeerd. Eye vertoonde onder meer films van Cristi Puiu (The Death of Mr. Lazarescu), Corneliu Poromboiu (12.08 East of Bucharest) en Cristian Mungiu (4 Months, 3 Weeks and 2 Days).

De films van deze regisseurs golden als de kroonjuwelen van de Roemeense New Wave: verzamelnaam voor zwartkomische vertellingen over de levens van gewone mensen die zich in de postcommunistische werkelijkheid overeind proberen te houden.  

hedendaagse thema's

Anno 2020 blijkt de Roemeense cinema tamelijk veelzijdig. Regisseurs experimenteren nu met verschillende genres en stijlen, van documentaire en comedy tot drama en thriller; ze belichten niet alleen Roemenië’s verleden, maar pakken ook hedendaagse thema’s op als abortus, tienerzwangerschap of het falende systeem van de gezondheidszorg.

Eye blikt terug op de revolutie van dertig jaar geleden en welke gevolgen die had voor de Roemeense cinema. Op het programma staan oude en nieuwe films, bijzondere premières en gesprekken met regisseursproducenten en filmvakmensen.

europalia

Eye sluit aan bij Videograms of a Nation, een programma van het Europalia-festival in België (oktober 2019 - februari 2020). Het cultuurfestival eert themaland Roemenië, dat in de eerste helft van 2019 EU-voorzitter was.

  • Scarred Hearts (2016), Radu Jude

  • Reenactment (1969), Lucian Pintilie

  • Microphone Test (1980), Mircea Daneliuc

  • 4 Months, 3 Weeks and 2 Days (2007), Cristian Mungiu

Subversieve geesten

De golf eigenzinnige Roemeense regisseurs die zich rond 2005 manifesteerde kwam als een verrassing. Maar ook onder het regime van dictator Nicolae Ceausescu – ‘de Wakende Eik der Karpaten’ – waren er subversieve filmmakers die zich niet voegden naar de leer van het sociaalrealisme, met zijn arbeidersheldenverering en opnamen van dialectisch overvloedige graanoogsten.

In 1957 al maakte Liviu Ciulei een goed gecamoufleerde parodie op de staatspropaganda met The Eruption, bedoeld om het eeuwfeest van de Roemeense petroleumindustrie te vieren. En Rainbow Bubbles (1982) van Iosif Demian was een – uiteindelijk zwaar gecensureerde – humoristische pastiche op het dorpsleven onder het communisme.

Te zien: The Eruption Liviu Ciulei (1957); A Movie with a Charming Girl Lucian Bratu (1966); Reenactment Lucian Pintilie (1967); 100 Lei Mircea Saucan (1973); Microphone Test Mircea Daneliuc (1981); Sequences Alexandru Tatos (1982); Rainbow Bubbles Iosif Demian (1982)

Mythes en legendes

Hoe dictators hun imago zorgvuldig ensceneren wordt bizar duidelijk in The Autobiography of Nicolae Ceausescu (2010) van Andrei Ujica. Ceauscescu was de mythische Conducator, de grote leider, de onfeilbare. Totdat niemand hem meer serieus nam: in de jaren tachtig groeide een subversieve beweging die het Westen wilde omarmen. Liever de knokfilms met Chuck dan Marx’ historisch-materialistische traktaten, blijkt uit Ilina Calugareanu’s Chuck Norris vs. Communism (2015).

Special Radu Jude: primeur

Drie recente films van Radu Jude, wiens laatste productie (I don’t Care if We Go Down in History as Barbarians) in 2019 in Eye (Dag van de Dwarse Film) was te zien. Jude geldt als een van de meest kritisch-geëngageerde filmmakers van hedendaags Roemenië. De vermelde titels waren niet eerder te zien in Nederland. 

Te zien: Aferim! (2015); Scarred Hearts (2016); The Dead Nation (2017).

Nieuwe Roemeense cinema

Vijftien jaar na de val van het communistisch regime trad een generatie Roemeense filmmakers voor het voetlicht met titels die, als vanuit het niets, prijzen wonnen op de festivals. De makers toonden de werkelijkheid van het postcommunistische Roemenië in films die levensecht leken door hun onopgesmukte vertelstijl en typisch Oost-Europese tragikomische toets.

Thema’s als abortus en tienerzwangerschap worden belicht in de films van Cristian Mungiu en Radu Muntean, zowel ten tijde van de dictatuur als in het Roemenië van de EU. Alexander Nanau maakte een documentaire over een brand in een populaire club in Boekarest waarbij veel jongeren om het leven kwamen en focust op de wankele staat van de Roemeense gezondheidszorg.

Te zien: 4 Months, 3 Weeks and 2 Days (Cristian Mungiu, 2007); Alice T. (Radu Muntean, 2018); Collective (Alexander Nanau, 2019).

Panelgesprek

Waar staat de Roemeense cinema nu? Welke ontwikkelingen doen zich voor, nationaal en internationaal? De experts aan het woord, met: de Roemeense ex-minister van Cultuur Corina Suteu, filmproducent Bianca Oana, Dana Bunescu, film- en geluideditor, en filmcriticus Irina Trocan.

Eye on Art: Kinema Ikon

Nog steeds onderbelicht: de rijke geschiedenis van de avant-garde in Centraal- en Oost-Europa. Verzamelprogramma van elf korte experimentele films van het legendarische kunstcollectief Kinema Ikon. Deconstrueren, hermonteren, abstraheren of het filmmateriaal zelf te lijf gaan: de kunstenaars van Kinema Ikon tackelden de conventies van de mainstream cinema op dezelfde manier als hun kompanen in het vrije Westen, blijkt.

Voorpremières

Monstri., portret van een jong echtpaar dat van elkaar vervreemdt, is een indringende schets van het leven van dertigers in Boekarest. Ook in Eye een IFFR-preview van de internationale coproductie The Whistlers, zwarte komedie over een rechercheur in de greep van de maffia.

Te zien: Monstri. (Marius Olteanu, 2019)The Whistlers (Corneliu Poromboiu, 2019).

Dit programma is mede mogelijk gemaakt door curator Andrei Tănăsescu en:
Logo's Roemeense cinema

Volledig aanbod

Van A tot Z