Tilda Swinton en Tim Walker: creatieve gelijkgestemden

Als onderdeel van de lopende tentoonstelling Tilda Swinton – Ongoing zullen Swinton en Walker tijdens A Higher Parasol vertellen over hun samenwerking en laten ze foto’s zien die ze eerder maakten. Hun inmiddels innige en immer creatieve vriendschap begon namelijk al bijna anderhalf decennium geleden. Ook zal hun werkproces worden verhelderd met een unieke vertoning van een Super8-film die Walker opnam tijdens een van hun fotosessies.

Tim Walker: dromer extraordinaire

De naam Tim Walker zal menig foto- en cultuurliefhebber wel een belletje doen rinkelen. Hij wordt in 1970 geboren in Engeland en begint al op jonge leeftijd met fotograferen. Als achttienjarige werkt hij een jaar in het Cecil Beaton-archief in de Condé Nast Library in Londen. Daarna weet hij het zeker: hij wil fotografie studeren en doet dat aan het Exeter College of Art. Na zijn afstuderen is hij onder andere assistent van Richard Avedon in New York en op 25-jarige leeftijd krijgt hij al zijn eerste eigen grote opdracht voor British Vogue. Met dat medium zou hij in de loop der jaren een innige band opbouwen, evenals met grote toonaangevende mode- en stijltitels als W Magazine, i-D, AnOther Magazine en LOVE Magazine.

Vrijwel meteen valt Walkers werk op vanwege zijn zeer fantasierijke en surrealistische foto's, geïnspireerd door zijn liefde voor sprookjes en zijn hang naar avontuur. Hij weet groots uitgewerkte droomwerelden te creëren en doet dat vrijwel altijd met zelf gebouwde decors en rekwisieten en bijzondere modellen. Een foto moet al bij het maken kloppen en dient niet achteraf digitaal bewerkt te worden, vindt hij. Daarin onderscheidt Walker zich al vroeg in zijn carrière, lang voordat fotografen en andere (digitale) makers anno nu regelmatig terugvallen op hulpmiddelen als Photoshop. Walker is een fervent voorvechter van onconventionele schoonheid en werkte veel samen met bijzondere modellen en performers zoals Karen Elson, Kate Moss, Edie Campbell en… Tilda Swinton. Voor het eerst kruisen hun paden in 2011.

Tilda en Tim

Een fotoshoot voor het prestigieuze Amerikaanse modetijdschrift W Magazine is de eerste van een lange reeks samenwerkingen tussen Tilda en Tim. Het markeert tevens het begin van een hechte vriendschap. In de shoot voor het septembernummer van het magazine transformeert Tilda tot alles wat Walker uit wil beelden. De twee maken een moodboard. De inspiratiebronnen zijn Tilda’s vader generaal-majoor Sir John Swinton, Greta Garbo, beelden uit Ingmar Bergmans Det sjunde inseglet (The Seventh Seal) en David Bowie, die voor Tilda al een stijlicoon is sinds zij The Man Who Fell to Earth (1976) zag. De serie resulteert uiteindelijk een bijzonder modeverhaal, gecreëerd door twee zeer creatieve geesten die beiden geen grenzen lijken te kennen bij het vastleggen van hun fantasieën.

Swinton en Walker zien elkaar als creatieve gelijken en stuwen elkaar naar ongekende creatieve hoogten. Gezien hun beider persoonlijkheden is het ook niet zo gek dat er een vriendschap ontstaat. Alles heeft te maken met grenzeloze fantasie en fluïde identiteiten. In interviews liet Tilda weten in Walker een creatieve geest te zien met wie ze een diepe artistieke verwantschap voelt, waarin het draait om het loslaten van verbeeldingskracht en het scheppen van alternatieve universums in fotografie.

Op zijn beurt is Walker een fotograaf die voor elk portret een minutieuze voorbereiding vereist. Hij onderzoekt zorgvuldig de motieven en passies van degenen die hij wil vastleggen om een ​​connectie te creëren. Voor de gevierde acteur Swinton is die precisie en passie zeer herkenbaar. Voor haar zijn identiteiten vloeibaar, net als gender en uiterlijk. Het is voor Tilda nooit een probleem om in welke rol dan ook te kruipen, die Walker voor haar voor ogen heeft. Ze transformeert makkelijk en zoekt de grenzen van identiteiten én van de mode op. Het maakt de ondefinieerbare Swinton tot de perfecte muze voor de fotograaf.

Vele bijzondere en avantgardistische mode-editorials volgen, waarin de twee het beste in elkaar naar boven halen. De allergrootste en meest prestigieuze modehuizen werken er maar graag aan mee. Louis Vuitton, Alexander McQueen, Chanel, Haider Ackermann, Jean Paul Gaultier Couture, Rick Owens, Azzedine Alaïa, Hermès: alle kleden zij Tilda graag en ze schittert in haute couture als een volleerd supermodel. De twee werken voor W Magazine ook nog samen in 2013, 2014, 2018 en meest recent nog in 2023, voor misschien wel hun meest bijzondere fotoshoot tot op heden.

Family matters

In de modeserie Personal History kroop Tilda in de huid van haar adellijke voorouders, vergezeld door haar twee kinderen, de tweeling Xavier en Honor. De inspiratie voor deze shoot kwam van twee schilderijen uit Tilda’s ouderlijk huis in Schotland. Deze portretten werden gemaakt door John Singer Sargent (1856-1925), misschien wel de grootste portretkunstenaar van zijn tijd. Erop prijkte Elizabeth 'Elsie' Swinton: de overgrootmoeder van Tilda en vrouw van George Swinton. “Zij was mijn poolster”, zo vertelde zij in het begeleidende interview met W Magazine. “Haar haast glamoureuze en artistieke verschijning, haar uitstraling en mate van onafhankelijkheid, verlichtte en betoverde mij.”

Met die inspiratie in het achterhoofd trokken Walker, zijn creatieve crew, Swinton en haar kids op een warme zomerdag naar een landhuis in Schotland. Het huis, de ommuurde tuinen, kassen en groentebedden werden gebruikt en/of omgetoverd tot een 'Walker-landschap' en dat resulteerde – eens te meer – in een magisch en denkbeeldig fantasy-decor. Daarin speelden de Swintons de hoofdrollen, als een soort historische reenactment van de Swinton-familiegeschiedenis. Tilda is zowel te zien als Elsie en George. En zoon Xavier draagt een gelijksoortig uniform dat zijn betovergrootvader George – als Lord Lyon, King of Arms – droeg.

Vagabonds and freaks

De shoot was intens en vanzelfsprekend heel persoonlijk voor Swinton en haar kinderen. Het was vooral een manier om contact te leggen met hun voorouders door hen tijdelijk te 'spelen'. Tilda voelde altijd al een sterke band met Elsie: een uitgesproken mezzosopraan die toentertijd hoog aanzien genoot in de Schotse upper class. Tegen W Magazine vertelde zij: “Elsie was misschien wel mijn eerste kennismaking met iemand uit een gezelschap van kunstenaars. Een bijzondere wereld van kameraadschap en verwantschap tussen vagabonds and freaks, waar ik ook naar op zoek was.”

Swinton zag een gelijke in de rebelse Elsie. Walker, op zijn beurt, wist die emoties perfect los te maken en vast te leggen bij Tilda. Het portretteren van haar voorouders werkte voor Swinton “bijzonder zuiverend en bemoedigend”. “Door terug in de tijd te gaan, zetten wij eigenlijk ook stappen vooruit in het snappen waar we vandaan komen.” De dynamiek met Walker, zijn creatieve visie en decors, maakten dit tot een ongekend fotografische wondershoot.