Let op: dit programma-onderdeel ligt in het verleden. Bekijk een actueel overzicht met programma's bij EYE
Eric de Kuyper door Stef Verstraaten
Thema

Filmische hartstochten

Een weekend met Eric de Kuyper, 8 - 10 februari

Hij noemde zich ooit schertsend een ‘talentenpuinhoop’ en een man die er nooit in is geslaagd een ‘echte carrière’ op gang te brengen. Wat wellicht een ironische manier is om zijn ongebruikelijke veelzijdigheid als erudiet filmdocent, schrijver, regisseur en programmeur tussen aanhalingstekens te zetten. Eye heeft onlangs zes films van Eric de Kuyper gerestaureerd en brengt van 8 tot en met 10 februari een eerbetoon aan de oud-adjunct-directeur van het Filmmuseum.

Eric de Kuyper (1942) was tussen 1988 en 1992 werkzaam bij het Filmmuseum, waar hij samen met wijlen directeur Hoos Blotkamp en Filmmuseum-programmeur Peter Delpeut (1988-1995) een frisse wind liet waaien door het toen nog voornamelijk als archief werkzame museum.

Daarvoor had De Kuyper de aandacht getrokken met  zijn eerste speelfilms Casta Diva (1981) en Naughty Boys (1982), die internationaal werden geprezen als intelligente odes aan de klassieke Hollywoodfilm.

divafilms

In zijn films, colleges en filmprogramma’s vermengde De Kuyper zijn kennis van theater, dans en opera met zijn interesse in onontgonnen gebieden van de filmgeschiedenis. Zo sprak hij over  de homo-erotische onderlaag van Douglas Sirks melodrama’s en de vergeten musicals van Busby Berkeley en Vincente Minnelli. Ook wees hij op vrijwel onbekende Italiaanse divafilms uit de jaren tien van de vorige eeuw en tot dan toe verguisde genres als camp en kitsch.

Als regisseur en filmwetenschapper doet De Kuyper onderzoek naar muziek en film, acteren, mise-en-scène en setdesign. Zijn films doorkruisen alle genres en refereren aan tijdloze expressievormen: van opera tot avant-garde film, van Hollywoodfilm tot dans.

het plezier van de semiotiek

De Kuyper, die aan de Parijse École des Hautes Études et Sciences colleges volgde bij semioticus Roland Barthes, verwierf eind jaren zeventig bekendheid door zijn filmcolleges aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen. Immer gehuld in maatpak en genietend van de rook van een sierlijke sigaar – een dandyesk affront in de overwegend marxistisch georiënteerde spijkerpakcultuur van die dagen – liet hij de studenten kennismaken met de semiotische en psychoanalytische filmduiding. Waarbij het plezier van het film kijken altijd voorop stond. En plezier ‘was een serieuze zaak’ zoals Peter Delpeut zich herinnert van zijn bezoek aan De Kuypers voordrachten in Nijmegen.

teruggevonden snippers

Eric de Kuyper was ook een van de grondleggers van de nu internationaal vermaarde Bits & Pieces-collectie van het filmmuseum. Bijzonder was de manier waarop De Kuyper en Delpeut de wereld van de vroege (stille) film toegankelijk maakten en aandacht vroegen voor de vaak vergeten ‘snippers’ film in de archieven: de niet geïdentificeerde filmfragmenten die soms van een wonderbaarlijke schoonheid zijn.

Delpeut en De Kuyper begonnen deze stukjes vergeten filmgeschiedenis te monteren in aparte voorstellingen, waarvan Eye er inmiddels zo’n zeshonderd op de rol heeft staan. De Bits & Pieces inspireren wereldwijd kunstenaars, filmmakers en musici, onder wie bijvoorbeeld Fiona Tan, DJ Spooky en Gustav Deutsch.

programma

‘Filmische hartstochten’ brengt alle films van Eric de Kuyper samen, van Casta Diva tot zijn laatste film My Life as an Actor (2015). Ook zijn er in samenwerking met De Kuyper samengestelde programma’s te zien – grotendeels afkomstig uit de Eye-collectie –, waarin diens passie voor film, opera, dans en muziek naar voren komt.

De voorstellingen worden ingeleid en bijgewoond door Eric de Kuyper en cast- en crewleden van zijn films.   

Volledig aanbod

Van A tot Z