Body Art

Inmiddels is ze een wereldberoemde kunstenaar en wordt ze gevierd als een van de belangrijkste grondleggers van de performance- en body art. Vijftig jaar geleden was er van unanieme bewondering geen sprake; de documentaire Body Art (1975), met opnamen van Abramovićs eerste Nederlandse performance, in galerie De Appel aan de Amsterdamse Brouwersgracht, riep een storm van verontwaardiging op.

Scheermes, zweep

Tot in de Tweede Kamer werd gedebatteerd over de voorgenomen uitzending van het NOS-kunstprogramma Beeldspraak, waarin een jonge, toen nog onbekende Marina Abramović een pentagram in haar buik sneed met een scheermes en zich geselde met een zweep. De ophef leidde tot een wekenlange mediarel, waarna de uitzending werd gecanceld en het door experimenteel filmer Frans Zwartjes (Pentimento, In Extremo) gedraaide en door Wouter Snip gemonteerde materiaal achter slot en grendel verdween.

Het programma Body Art was het idee van ontwerper, kunstenaar en schrijver Simon Mari Pruys (1927-1980), in samenwerking met kunstcentrum De Appel. De docu Body Art is gefilmd door Frans Zwartjes (1927-2017) en bevat ook nooit eerder vertoond materiaal van Abramovićs (ex-)partner Ulay (1943-2020), met wie ze ruim tien jaar lang – inmiddels legendarische – performances uitvoerde.

Zoektocht, nagesprek

Vijf decennia later heeft de zoon van Simon Mari Pruys, filmmaker Joeri Pruys, het verboden materiaal (‘onder embargo’) opgespoord. Over die zoektocht maakt Joeri Pruys momenteel een documentaire, getiteld Final Cut, die de vraag stelt wie uiteindelijk bepaalt wat wij, kijkers, te zien krijgen, en wat aan ons zicht onttrokken wordt.

Na de wereldpremière van Body Art is er een nagesprek tussen Marina Abramović en Joeri Pruys gemodereerd door Nina Folkersma over de film en haar allereerste ontmoeting met Ulay tijdens de opnames in 1975.

De vertoning van Body Art is een samenwerking van Eye, Beeld & Geluid, NTR en Rainproof Media.