Unlocking the Frame: Queer Codes & Radical Cinema

Programma

• 

  De zichtbaarheid van lesbiennes en de kunst van queer-codering

  "Er waren 50 jaar geleden geen lesbische films in Nederland..." Dit refrein horen we vaak – en op het eerste gezicht lijkt een snelle zoektocht in de database van het Eye dit te bevestigen. Maar wat als we er anders naar kijken? Door films opnieuw te bekijken op zoek naar verhaallijnen die over het hoofd zijn gezien, underground festivalfolders door te spitten en de sporen van queer initiatieven te volgen, vinden we al de eerste aanwijzingen.
  
  Dat is het startschot voor een heuse speurtocht: gecodeerde verwijzingen naar queer bars, knipoogjes naar historische bewegingen en vluchtige verschijningen van iconen – details die het heteropubliek wellicht mist en queer kijkers soms over het hoofd zien. Aan de hand van een paar zorgvuldig gekozen fragmenten zien we hoe deze elementen in beeld komen zodra we onze vooropgezette ideeën over het verhaal van een film loslaten.
  
  De zichtbaarheid van deze films is altijd vluchtig geweest, door de context waarin ze werden vertoond en de platforms die ze wel – of niet – konden bereiken. Alternatieve distributienetwerken, politieke collectieven, experimenten van filmscholen en queer LGBT(I)Q+-series speelden allemaal een rol bij het belichten van weggestopte verhalen.
  
  Tussen midden jaren zeventig en eind jaren negentig nam de strijd tegen gevestigde normen vele vormen aan. Sommige films introduceerden queer bijrollen, andere maakten gebruik van codering. Activistische documentaires en educatief werk werden wapens, terwijl een enkeling in de mainstream het aandurfde om heteroseksuele stellen in conventionele romances te vervangen door homoseksuele stellen.
  
  Wat uit deze lappendeken naar voren komt, is een verzet tegen gemakkelijke categorisering. De lesbische personages uit de Nederlandse cinema verzetten zich tegen simpele labels. Uitgaande van de Eye-collectie, met zijn historische lacunes en veranderende prioriteiten, gaan we de uitdaging aan: de contouren van vrouwelijke homoseksualiteit in de Nederlandse film schetsen. Presentatie door Eye-collectieconservator Lou Burkart.

• 

  Leonard Henny en de nalatenschap van ‘Films for Social Change’

  Na de recente schenking van het papieren archief van de overleden socioloog en filmmaker Leonard Henny, is Eye een ​​project gestart rond onderzoek, repatriëring en daaropvolgende conservering van zijn verspreide filmcollectie. Het programma richt zich op de vormingsjaren in Amerika, in het hart van de tegencultuurbeweging, van 1967 tot en met 1971.
  
  Henny werd gedreven door een diep geloof in film als instrument om het bewustzijn over sociale kwesties te vergroten. Hij begon met het maken van films over dienstweigeraars, anti-Vietnamdemonstraties en de Black Power-beweging. Later richtte hij zich meer op het produceren en distribueren van radicale films via Films for Social Change (FSC), een distributiecollectief dat hij in 1969 mede oprichtte voor de promotie van ‘participatieve protestfilms’.
  
  In zijn eigen woorden: "Het belangrijkste doel van mijn films is om informatie te verschaffen over sociale problemen vanuit het perspectief van mensen die met die problemen worden geconfronteerd en die ze willen veranderen." Henny beschouwde zijn films als een middel om "constructieve discussies over de kwesties van onze tijd te stimuleren".
  
  Bijna 50 jaar later is het moeilijk om sporen van FSC te vinden. Eye voegde informatie samen uit zijn brieven en archief, online bronnen en documenten die met Eye zijn gedeeld door de distributiecollectieven Canyon Cinema en The Film Makers Coop, en kan inmiddels dieper ingaan op een vergeten, maar nog steeds relevante bijdrage aan de geschiedenis van de militante cinema.
  
  De presentatie omvat de première van de nieuwe restauratie van de film But What Do We Do?, een ongebruikelijke kijk op het thema van anti-Vietnamoorlogfilms, die het morele dilemma van ingenieurs die voor de oorlogsindustrie werken, in beeld brengt. Presentatie door Eye-collectieconservator Simona Monizza en onafhankelijk mediahistoricus en archivaris Nico de Klerk.

• 

  Film: But What Do We Do? (16')

• 

  Film: Peace Pickets Arrested for Disturbing the Peace (7')