Zemlya (Earth)

In een boerengemeenschap arriveert de nieuwe tijd in de vorm van een tractor. Een jonge boer genaamd Vasili en een rijke boerenzoon, de koelak Khoma, raken in conflict; Vasili maait de grenzen tussen de akkers weg, wat hij met de dood moet bekopen. Socialistische rechtvaardigheid zal echter zegevieren, ondervindt Khoma wanneer Vasili’s boerenvrienden de collectivisatie omarmen.

Zemlya maakt deel uit van Dovzjenko's 'Oekraïense tetralogie': Zvenigora (1928), Arsenal (1929) en Ivan (1932) zijn de overige delen. De film, een meesterwerk van de Sovjet-cinema (en een van de favoriete titels van de Russische cineast Andrej Tarkovski), is een politieke allegorie in de vorm van een lyrische lofzang op de vruchtbare Oekraïense akkers – een lofzang die die cultuurideologen van de Oekraïense Sovjetrepubliek toen echter problematisch achtten.

Holodomor

De beelden van wuivend graan, rustiek vee, leven brengende regenbuien en een grootvader die tevreden inslaapt in het hoge gras ontbeerden marxistisch-leninistische agitatiekracht, luidde het oordeel. Zemlya bleek te kunstzinnig volgens de wetten van Sovjetpropaganda.

Twee jaar na de première zou Stalin door middel van een kunstmatig gecreëerde hongersnood, de ‘holodomor’ (schatting: tussen de 2,5 en 7 miljoen doden), de Oekraïense boeren op de knieën krijgen.

Pianobegeleiding door Martin de Ruiter.