Jonge bewoners maken documentaires over Amsterdam-Noord

De deelnemers, in leeftijd variërend tussen de 10 tot 17 jaar oud, komen uit verschillende buurten van Amsterdam-Noord. De één deed mee vanuit schoolverband, de ander kwam in aanraking met het project via het buurthuis. Tijdens het project leerden ze alle facetten van het maken van een documentairefilm, van filmen en regisseren tot monteren. Tegelijkertijd leerden de jongeren onderzoeken, vragen stellen en serieus nadenken over hun eigen familiegeschiedenis en de geschiedenis van hun buurt.

Kim van Haaster van Kabaalmakers initieerde het project ter gelegenheid van 750 jaar Amsterdam. Ze begeleidde de jongeren ook tijdens het maken van hun films. Ze vertelt hoe belangrijk het is jongeren hun eigen verhaal te laten vertellen: ‘Kinderen en jongeren zijn het niet gewend om naar een lang theoretisch verhaal te luisteren. Het is daarom belangrijk om gewoon te gaan doen, om jongeren mee te nemen in het proces van het maken van een documentaire en ze waar nodig bij te sturen. Zo werk je vanuit de behoefte van de jongeren, de verhalen die ze willen vertellen en geef je het gevoel van ownership mee. Ze zijn trots op wat ze gemaakt hebben en krijgen mee dat wat zij te melden hebben ertoe doet.’

Het resulteerde in een verzameling van zes films, allemaal vanuit het perspectief van kinderen en jongeren, die samen het rijke verhaal van Amsterdam-Noord en haar inwoners vertelt. De deelnemers brengen hun eigen buurt in beeld en leren hoe je visueel materiaal kunt gebruiken om een verhaal te vertellen. 'Zo krijg je te zien wat de jongeren zelf belangrijk vinden', vertelt Kim.

Bekijk de documentaires onderaan het artikel

Het vreugdevuur in Floradorp is bijvoorbeeld een traditie waar de jongeren enorm trots op zijn. Daarover een documentaire maken, motiveerde ze om de straat op te gaan, om vreemden aan te spreken en de organisatoren van het vreugdevuur te benaderen. De jongeren nemen je mee hun buurt in, hun pleintje op en zelfs mee tot achter de voordeur waar ze op hun eigen manier het verhaal van hun familie vertellen.

Kim: ‘Een van de deelnemers komt uit een familie van duivenmelkers, daarover wilde hij zijn documentaire laten gaan. Hij ging aan de slag met de camera en begon daarmee direct te experimenteren. Hij maakte hele toffe shots, filmde zijn huisdieren en familie. Tijdens het filmen kwam zijn creativiteit volledig tot uiting en dan zie je dat iemand talent heeft. Dit project is natuurlijk ook een deel talentontwikkeling.’

Eye ondersteunde het project als partner. De deelnemers kwamen langs in het museumgebouw om hun korte documentaires te monteren in de studio, bezochten de permanente tentoonstelling om inspiratie op te doen en maakten in hun films gebruik van archiefbeelden uit de collectie van Eye. Het project werd afgesloten met een première waarbij de films op het grote doek werden vertoond.

‘De première was een groot feest. Er was een rode loper en iedereen is op de foto gezet. In de zaal zaten ook buurtbewoners en familieleden die via het project met Eye kennismaakten, maar ook met elkaar. Zij zagen nu elkaars verhalen verteld vanuit het perspectief van kinderen en jongeren. Dat volwassenen serieus naar de verhalen van kinderen kijken en daardoor met elkaar in contact worden gebracht, is heel bijzonder’, aldus Kim.

‘Best spannend’ vond deelnemer Dyanne de première, maar toen ze de reacties van het publiek hoorde was de spanning er snel vanaf. ‘Iedereen was superlief. Het voelt toch wel heel cool om in een zaal iets te bekijken wat je zelf hebt gemaakt. Ik vind het mooi hoe iemand hun eigen ideeën kan uitwerken, kan filmen en dat mensen dat dan uiteindelijk kunnen zien.’ Of ze nog eens iets wil doen met film en documentaire? ‘Dat zou ik zeker graag willen!’

‘Eye is er niet alleen vóór Noord, maar ook mét Noord: als culturele plek in de wijk, waar jonge stemmen ruimte krijgen en bewoners elkaar via film kunnen ontmoeten’, aldus Sylke de Heus, hoofd van de afdeling educatie bij Eye Filmmuseum. ‘Door verhalen uit Molenwijk tot aan de Waterlandpleinbuurt op het grote doek te brengen, vieren we de rijkdom aan perspectieven die Amsterdam Noord zo bijzonder maakt. Daarom stellen we met trots ons filmtheater open voor deze documentaire portretten.’