Ode aan de cinema: Carol

Carol voelt als een perfecte vintage kerstkaart die tot leven komt. De film speelt zich af rond de feestdagen in de jaren 50. In een warenhuis zien we hoe fotografe Therese (Rooney Mara) verliefd wordt op Carol (Cate Blanchett). En dat in een tijd dat de liefde tussen vrouwen een nog bijna onbekend begrip was in de maatschappij. Precies dat is wat Regisseur Todd Hayes bewoog om dit verhaal naar het witte doek te brengen.

Toen hij het boek las waarop Carol is gebaseerd, The Price of Salt van Patricia Highsmith, viel het hem op dat het ging over een verliefdheid waar de woorden nog voor ontbraken: “voor een lesbische verliefdheid bestond geen taal.” Dit laat hij zien in de stiltes, een blik die net een seconde langer blijft hangen, een hand die met intentie op de schouder van Therese rust. Dit verlangen, tussen open klikkende sigarettendoosjes en het gedempte groene licht, zorgt voor een voelbare spanning. Het is een liefdesverhaal dat als een rilling langs je nek naar beneden glijdt.

Gelukkig zijn er genoeg fluffige jassen om je warm te houden. Want voor iedereen die net als ik een liefde heeft voor faux fur couture: deze film is onze narcotica. Het doet je zelfs verlangen naar een hoedje dat feilloos op perfect gekapt haar past. In die tijd stopte de versiering duidelijk niet bij de kerstboom, het was terug te vinden in elk aspect van het leven. Want waarom zou een straatlantaarn niet wat charme verdienen? Wanneer zijn we gestopt onze leefwereld wat aandacht te geven? Die aandacht voor stijl in zelfs het allerkleinste, maakt verdwijnen in deze film des te aangenamer.

Toch zou Carol zelfs in een desolate wereld overeind blijven staan. Dat is te danken aan de chemie tussen Cate Blanchett en Rooney Mara, het voelt alsof je in real time twee mensen verliefd op elkaar ziet worden. Naast de romantiek is dit ook een coming-of-age verhaal. Met elke foto die Therese maakt lijkt ze ook een stukje van zichzelf te ontdekken. Toch wordt dit proces gehinderd door de ex-man van Carol, Harge Aird (sterk gespeeld door Kyle Chandler). Hij symboliseert hoe een gebroken hart een wapen kan worden. Hoe ongetemde jaloezie iemand naar duistere plekken kan brengen. Toch zal blijken dat je eigen waarheid spreken een kracht is die niet te doven valt.

Ondanks dat dit een politieke film had kunnen worden, is dat het niet. Het is een sterk liefdesverhaal. Daarin doet het meer dan elke vorm van protest. Het vraagt niet om toestemming, het bestáát. En meer dan dat: het brengt je terug naar dat gevoel van beginnende verliefdheid. De tijd waarin op elkaar liggen de enige logische beslissing lijkt te zijn. Carol is de perfecte decemberontsnapping. Het zachte licht, de dwarrelende vlokken sneeuw, de vrijheid om in elke scène een sigaret op te steken. Het staat zover af van onze realiteit, waarin routines hoogtij vieren. Hier durven mensen nog te drinken en 's avonds de regels aan hun laars te lappen. Waarschijnlijk juist als reactie op het sociale systeem van destijds.

Op Rotten Tomatoes schrijft een reageerder dat Carol, hoewel sterk, niet een kerstfilm genoemd kan worden. Mijn mening kan hier niet verder weg vandaan liggen. Nee, het is niet zoet op zoet, zoals bij de meeste kerstfilms. (Niks op tegen verder, een glucosepiek op zijn tijd is heerlijk.) Maar het feit dat in de perfecte kerstsetting een liefdesverhaal volledig (ja, dus ook de schaduwkant) verteld wordt maakt het juist de perfecte kerstfilm. Denk je niet dat er mensen dit jaar met zowel geluk als verdriet aan de kersttafel plaatsnemen?

Natuurlijk wel. Carol laat ons zien dat we dankbaar kunnen zijn voor wat er wel is terwijl het verlies er gewoon naast zit.