Böse Spiele - Rimini Sparta

Een aantal jaren geleden wilde regisseur Ulrich Seidl (Im Keller, Paradies-trilogie) een wijd uitwaaierend verhaal filmen over drie generaties, belichaamd door Richie, Ewald en hun strenge vader, een Oostenrijker met nogal hardop beleden fascistische sympathieën.

De meer dan drie uur durende film kwam er, maar was niet wat Seidl ervan had gehoopt. Hij haalde het materiaal uit elkaar en presenteerde in 2022 de twee opzienbarende speelfilms Rimini, over de ietwat verlopen schlagerzanger Richie, en Sparta, over het leven van Ewald die worstelt met pedofiele verlangens.

Eerlijk portret

Böse Spiele – Rimini Sparta brengt de lotgevallen van de twee broers samen in een vertelling waarin achtereenvolgens de focus ligt op Richie die voortstommelt in een winters Rimini, Ewald die jonge kinderen begeleidt, en de relatie met de dementerende vader. Diens bewondering voor de nazi’s echoot misschien na in Ewalds enthousiasme voor het met ontbloot bovenlijf sporten in de openlucht.

De zoons en de vader leven desolate levens, stelde Seidl in een van zijn toelichtingen. Hun familieband is geërodeerd, ze zijn eenzaam en/of worstelen met een maatschappelijk nauwelijks getolereerde seksuele geaardheid. Dat klinkt somber, maar is in lijn met hoe het leven echt is, betoogt Seidl. Böse Spiele is vooral een eerlijk, niet moraliserend portret van mannen die niet slecht en niet goed zijn, maar vol tegenstrijdigheden zitten – echte mensen dus.

Ulrich Seidl: "Ik wil vooral dat de kijker na het zien van een van mijn films als een ander persoon de bioscoop verlaat. Ik hoop dat de films een blijvende impact hebben. Ik wil de kijker van streek maken, want als je onrustig bent, stel je vragen en idealiter leiden vragen tot inzicht." -

Ophef

Het Toronto Film Festival annuleerde Sparta's wereldpremière vanwege beschuldigingen geuit in het Duitse opinieblad Der Spiegel; Seidl zou de Roemeense kinderen noch hun (aanwezige) ouders hebben ingelicht over de thematiek van de film. Misbruik van goed vertrouwen, schreef Der Spiegel.

Seidl schreef een publieke verklaring waarin hij de beschuldigingen fel van de hand wees. Ware cinema, stelde de regisseur, trouw aan zijn oeuvre, verkent gebieden die we als ongemakkelijk, pijnlijk en ambigu ervaren. Een moreel scherpslijperige ‘voor’- of ‘tegen’-stellingname is niet het gebied waarin de filmkunst opereert, vindt de regisseur.

Wie zijn films bekijkt maakt kennis met een wereld waarin onuitgesproken verlangens, neuroses en tegenstrijdigheden aan het licht worden gebracht – met inachtneming van de grenzen van wat de acteurs, professioneel en non-professioneel, aandurven.