Merlusse

Hij heeft een glazen oog, een geschonden gelaat, is knorrig, zeer streng en zou naar vis ruiken; kostschoolleraar Blanchard, bijgenaamd ‘Merlusse’ (de kabeljauw), een veteraan van de Eerste Wereldoorlog, wordt gevreesd door zijn leerlingen.

Wanneer de kerstvakantie aanbreekt gaan de leerlingen huiswaarts; een aantal – de minder gefortuneerden – blijft op de school. Aan Blanchard/Merlusse de opdracht om de overblijvers in de gaten te houden, in de klas en op de slaapzalen. Dat de gevreesde leraar ook menselijke kanten heeft – ja, zelfs een verdomd goed hart in z’n donder heeft – blijkt als hij zich ontfermt over de jongens die niet naar huis kunnen.

Komische ondertoon

Merlusse was de vijfde lange speelfilm van de Franse schrijver en film- en theaterregisseur Marcel Pagnol (1895-1974). Pagnol kon voor zijn drama met komische ondertoon ruimschoots putten uit zijn ervaring als ex-leraar Engels. Ook de kille, niet-kindvriendelijke atmosfeer van een kostschool in het Frankrijk van de Derde Republiek wist hij goed te treffen.

Dat de filmhistorie – Pagnol was als regisseur van komisch getinte Franse dramaproducties een publiekslieveling – een bron van inspiratie blijft, blijkt uit een hedendaagse adaptatie van Merlusse. Alexander Payne herfilmde met The Holdovers het basisgegeven van Pagnols film en handhaafde diens nadruk op uitgeschreven dialogen.

The Holdovers (hoofdrol Paul Giamatti) is ook in Eye te zien.