A Missing Can of Film

Programma

• 

  A Missing Can of Film (Naeem Mohaiemen, 2025, 44')

  De Bengaalse schrijver en filmmaker Zahir Raihan was vooral bekend van zijn documentaire Stop Genocide (1971), gemaakt tijdens de Bevrijdingsoorlog van Bangladesh en uitgebracht na zijn dood. Raihan verdween op 36-jarige leeftijd kort na het einde van de oorlog. Er gingen geruchten dat er een filmblik vermist was met beelden die te pijnlijk zouden zijn geweest voor de leiders van het nieuwe land. Dat beruchte 'vermiste filmblik' zou ons begrip van de Bevrijdingsoorlog van Bangladesh kunnen veranderen.
  
  A Missing Can of Film combineert beelden uit Raihans oeuvre met hedendaagse beelden die zijn opgenomen in de nasleep van de studentenopstand van 2024 in Bangladesh. Zo roept Naeem Mohaiemen vragen op over de dragers – filmblikken, stoffige apparatuur – van een betwiste geschiedenis. Hoe wordt geschiedenis uiteindelijk verteld?

• Over Naeem Mohaiemen

  Naeem Mohaiemen, de regisseur van A Missing Can of Film, onderzoekt linkse opstanden en onvolledige dekolonisaties in zijn essays, films, tekeningen en installaties. Hij is auteur van het boek Prisoners of Shothik Itihash (Kunsthalle Basel, 2014), was Guggenheim Fellow en stond op de shortlist voor de Turner Prize 2018. Zijn werk werd onlangs tentoongesteld bij SALT Beyoglu (Istanbul), Mahmoud Darwish Museum (Ramallah), Tate Britain (Londen), Vasas Federation of Metalworkers’ Union (Boedapest), MoMA PS1 (New York), Abdur Razzaq Foundation (Dhaka) en documenta 14 (Athene/Kassel). Hij behaalde zijn doctoraat in de antropologie aan Columbia University.

• 

  Stop Genocide (Zahir Raihan, BD 1971, 20')

  In zijn legendarische documentaire documenteert de Bengaalse filmmaker Zahir Raihan de moorden en wreedheden die het Pakistaanse leger heeft begaan tegen de bevolking van het toenmalige Oost-Pakistan. De documentaire toont ook het lot van de vluchtelingen en de activiteiten van de regering in ballingschap.
  
  Raihan paste een nieuwe filmtechniek toe door gevonden nieuwsfragmenten en foto's te gebruiken. Raihan wilde met zijn documentaire de wereld laten weten welke wrede daden – plundering, brand, verwoesting, moord – het Pakistaanse leger beging. De documentaire eindigt met het woord STOP dat het hele beeld vult.

• Over Zahir Raihan

  Zahir Raihan maakte in 1964 twee baanbrekende films: Sangam, de eerste kleurenfilm van Pakistan, en Bahana, de eerste Urdu-film in CinemaScope-formaat. Raihan wilde zich te bevrijden van alle beperkingen die de toenmalige Pakistaanse heersers hem oplegden en nam actief deel aan de Taalbeweging van 1952 en de Massale Opstand van 1969. In 1970 maakte hij Jeebon Theke Neya, een mijlpaal in de Bengalese cinema, geprezen door legendarische filmmakers als Satyajit Ray. In Kolkata maakte hij zijn beroemde documentaire Stop Genocide, over het bloedbad door het Pakistaanse leger.
  
  Raihan verdween in 1972 toen hij probeerde zijn broer te vinden, een bekende schrijver die was ontvoerd en vermoord door het Pakistaanse leger.