Cinemas of Bisexual Transgression

In zijn boek Cinemas of Bisexual Transgression pleit Jacob Engelberg voor een radicale nieuwe blik op queer filmstudies. Via personages die de homo-/heterocategorisering overstijgen daagt hij het binaire denken uit: van vampierfilms uit de jaren 70 tot erotische thrillers uit de jaren 90, van lesbische verbeeldingen van vrouwelijke biseksualiteit tot de verhouding van de Europese kunstcinema tot hiv/aids. Via een biseksuele vorm van filmtheorie en -analyse onderzoekt hij de rijke ruimte van seksuele onvoorspelbaarheid en de aantrekkingskracht van het verbodene.

“De meest uitgebreide, weloverwogen en doordachte analyse van biseksualiteit in de visuele cultuur die ik ooit ben tegengekomen.” - Maria Pramaggiore, mede-redacteur van Film: A Critical Introduction.

Jacob Engelberg is universitair docent Film, Media en Cultuur aan de Universiteit van Amsterdam. Hij geeft vooraf aan de vertoning van She Must Be Seeing Things een inleiding (30’). Na afloop wordt hij geïnterviewd door Misha Kavka, hoogleraar Cross-Media Culture aan de Universiteit van Amsterdam.

She Must Be Seeing Things (Sheila McLaughlin, US 1987, 95')

Advocate Agatha zorgt voor het appartement van haar vriendin Jo in hartje Manhattan in de jaren 80, terwijl Jo op reis is voor de opnames van haar film. Terwijl Agatha de stoffige boekenplanken opruimt, ontdekt ze Jo's oude dagboeken, vol pikante details over haar vele (mannelijke) liefdesaffaires. Agatha belandt in een neerwaartse spiraal van jaloezie en seksuele obsessie. Ze begint Jo te bespioneren en stelt zich haar voor in erotische affaires met mannelijke leden van haar filmcrew. Ook John Zorns jazzy, stuwende muziek houdt je op het puntje van je stoel.

Voor haar zelden vertoonde, baanbrekende klassieker putte Sheila McLaughlin uit haar eigen leven. McLaughlin maakte samen met Lizzie Borden en Bette Gordon deel uit van een kleine school onafhankelijke queer filmmakers uit New York. Haar film riep controverse op in lesbische en feministische kringen vanwege haar provocerendeverbeelding van de fantasieën van de hoofdpersonen, vol voyeurisme, bondage, travestie, heteroseksuele seks en fetisjisme.

Vertoning op 16mm uit de Eye-collectie

Het boek, uitgegeven door Duke University Press, is na afloop te koop. In de zomer van 2026 presenteert Eye ook een programma rond Queer Joy en Queer Power.