Import Export

Wat doet een jongeman die plotseling wordt ontslagen? Hoe kan een jonge vrouw, zonder opleiding en met kind, zich een betere positie in de wereld verwerven? Deze ogenschijnlijk eenvoudige vragen liggen ten grondslag aan Import Export, waarin de Oekraïense Olga haar heil in Wenen zoekt en Weense Pauli afgekeurde gokkasten naar Oekraïne rijdt.

Olga belandt als schoonmaakster in een verpleegtehuis voor (dementerende) ouderen, Pauli bouwt na zijn ontslag als beveiligingsbeambte een nieuw bestaan op. Met zijn stiefvader trekt hij door Oost-Europa en Oekraïne, waar vooral de stiefvader zich te buiten gaat aan alcohol en ontluisterende seks met goedkope sekswerkers. Zakelijk succes blijft uit. Pauli en Olga geven echter niet op, hoe hard hun nieuwe bestaan ook is.

Donkere komedie

Seidls tweede speelfilm onthult een radicale visie op de westerse welvaartsmaatschappij. Wie onder aan de maatschappelijke ladder staat krijgt het hard te verduren, wie geslaagd is toont weinig compassie. Toch is Import Export meer dan een beklemmend portret van de werkelijkheid: Seidl weeft humor door zijn verhaal en wisselt kille en emotionele scènes gedoseerd af.

De regisseur balanceert in zijn donkere komedie tussen documentaire en fictie; hij maakt gebruik van bestaande locaties (een verzorgingstehuis, een internetseksagency) en niet-professionele acteurs. Opvallend is de aandacht voor vormgeving: licht, kadrering, mise-en-scène en kleurstelling spelen een belangrijke rol in het tot uitdrukking brengen van de gemoedstoestand van de hoofdpersonen.

Seidl werkte voor Import Export met twee cameramannen, Wolfgang Thaler – eerder betrokken bij Seidls documentaire Jesus, du weißt – en Ed Lachman. Lachman prees in een interview Seidls talent voor ‘visuele metaforen’ en zijn vermogen om morele vertellingen te maken ‘zonder moralistisch te worden’. Net als landgenoot Michael Haneke roept Seidl felle reacties op; hij laat in zijn documentaires werkelijke gebeurtenissen naspelen en vervlecht die met documentaire opnames. Omgekeerd streeft de regisseur in zijn speelfilms naar documentaire authenticiteit.