
Early Seidl Shorts
Ulrich Seidl: Early Seidl Shorts
Twee korte films van Ulrich Seidl als filmacademiestudent. Einsvierzig (16’) is het portret van Karl, een 50-jarige man met dwerggroei. Der Ball (1982) duikt achter de schermen van een schoolbal. Beide films zorgden voor controverse, Seidls handschrift is gelijk herkenbaar.

Tussen 1980 en 1982 verbleef Ulrich Seidl op de filmacademie van Wenen, tegen de wens van zijn strengkatholieke ouders in. Zij hadden hun zoon liever een priesteropleiding zien volgen. Seidl was er echter alles aan gelegen om films te maken en te ontsnappen aan het milieu van de provinciale ‘Kleinstadt’ in Neder-Oostenrijk.
Na twee korte films was het avontuur op de academie voorbij; als filmstudent al had Seidl zo zijn eigen opvattingen over wat een documentaire zou moeten zijn, de manier waarop Seidl Einsvierzig en Der Ball had gedraaid, beviel het conservatieve docentenkorps in het geheel niet. De statische, strak symmetrische camera-instellingen (bij Einsvierzig op 1.40 meter hoogte, de lengte van Karl) en de toon van de films – kritisch observerend, soms satirisch - werd als schokkend en respectloos ervaren.
Stilering als handelsmerk
Interessant is wat Seidl in een latere fase van zijn carrière opmerkte over het documentaire genre. Voor Seidl is de grens tussen fictie en werkelijkheid dun, zeker als je de documentaire opvat als een extreme stilering van de werkelijkheid.
Seidl, in gesprek met een filmjournalist: “Wat is ‘documentair’? Dan moet je met een verborgen camera opnamen maken, dat is documentair. Maar zodra je met een camera verschijnt, grijp je in in de werkelijkheid. Het is raar om dan te doen alsof dat niet zo is. Je filmt, je stelt een vraag, je monteert - allemaal ingrepen. De wereld die ik met filmische middelen schep, díe moet waarachtig zijn en kloppen. In hoeverre ze geënsceneerd is, is van een andere orde. Mij interesseert dat in elk geval niet.”
Inleiding en gesprek
Dinsdag 29 september leiden Eye-curator Jaap Guldemond, samensteller van de Ulrich Seidl-tentoonstelling, en Eye-programmeur Thijs Havens de voorstelling in en gaan in gesprek over het werk van Ulrich Seidl.
Programma

Einsvierzig (Ulrich Seidl, AT 1980, 16’)
Seidl richt de camera op Karl, een vijftigjarige man met een lichamelijke beperking. Op zijn veertiende is hij gestopt met groeien, hij is 1.40 m lang. Karl heeft een baan, vrienden, speelt piano en spreekt met zelfspot over zijn ‘dwerg’-status. Seidl filmt Karl vanaf 1.40 meter hoogte en schildert een onopgesmukt portret zonder vals medelijden met mensen die ‘anders’ zijn. De ironische benadering zorgde voor veel ophef, Seidl: “Aan mijn films moet je je kunnen ergeren, erover discussiëren, ruzie maken.”

Der Ball (Ulrich Seidl, AT 1982, 50’)
Filmstudent Seidl keert terug naar zijn middelbare school, het Bundesgymnasium in Horn. Jaarlijks organiseren de leerlingen het schoolbal, dat als belangrijk sociaal evenement geldt. Achter de schermen blijken de onderlinge verhoudingen weinig harmonisch: de leerlingen behandelen elkaar onbeschoft, er is jaloezie en klasseverschillen worden benadrukt. De streng gestileerde beelden leggen het bekrompen, gefrustreerde milieu van een Oostenrijkse provinciestad bloot. De film zorgde voor veel ophef, Seidl werd van de filmacademie gegooid.
Dit is onderdeel van
Bijzondere vertoningen
Details
Productiejaar
2026
Lengte
66 min.
Productieland(en)
NL
Taal
Duits
Ondertiteling
Engels
Onderdeel van
Ulrich Seidl
Eye Filmmuseum presenteert Ulrich Seidl – Über das Leben, die Liebe und den Tod, de eerste tentoonstelling – en het eerste volledige filmoverzicht – van de gerenommeerde Oostenrijkse filmmaker in Nederland. Met veel vroeg, onbekend en nieuw (film)werk wordt een tentoonstelling gecreëerd die de bezoeker confronteert met de levens van een aantal ogenschijnlijk alledaagse burgers in hun zoektocht naar liefde, geluk en genegenheid in een laat-kapitalistische samenleving waarin zingeving vervangen is door consumentisme.



Voorrang op tickets? Steun Eye en zie meer.



