Paravel & Castaing-Taylor: de rol van geluid in etnografie

Véréna Paravel en Lucien Castaing-Taylor zijn er op uit films te maken die je niet in woorden kan uitleggen. In de tentoonstelling Cosmic Realism kun je jezelf onderdompelen in hun sensorische oeuvre. Kijken is voor het duo net zo belangrijk als luisteren. Hoewel hun films vaak van dialoog zijn gestript, beïnvloedt een scala aan geluidsfragmenten wat je ziet, voelt en ervaart. We spraken het duo over de rol van geluid in hun films en het componeren van partituren met de muziek van de wereld.

Door Eva Langerak15 april 2024

Interview: Anna Abrahams | Camera en montage: Max Baggerman | Camera-assistent: Colin Oord

White noise

Parallel aan de visuele opnamen verzamelen Paravel en Castaing-Taylor zogenaamde white noise: achtergrondgeluiden van een bepaalde plek of situatie. Denk aan het geruis van de bomen, gesprekken in de verte of het stuwen van de golven. Waar sommige filmmakers dit tot ongewenste of storende geluiden rekenen, verheffen Paravel en Castaing-Taylor deze opnames tot ‘muziek van de wereld’. Een andere soundtrack onder de beelden plaatsen zou enkel afbreuk doen aan de realiteit die ze direct willen portretteren. “We willen niet de realiteit verdoezelen door muziek te gebruiken die niets met de beelden te maken heeft. We weten dat we op een boot geluiden zoals de wind, de zeemeeuwen en de golven zullen horen”, verklaart Paravel.

Opera’s en partituren

Voor het maken van opnames werken ze vaak samen met Ernst Karel, antropoloog, muzikant, fonograaf en verbonden aan het Sensory Ethnography Lab. Karels werk bevindt zich op het snijvlak van elektronische muziek en etnografisch onderzoek. Geluidsfragmenten verweeft hij tot partituren van het alledaagse. “Het wordt haast een componeren van een opera, een opera van de zee [in Leviathan] en een opera van het lichaam [in De Humani Corporis Fabrica]. We spelen met het componeren, zo lang het maar in sync is met de realiteit. Onze muziek komt altijd direct uit de wereld”.

Sonische etnografie

Het idee dat je de realiteit beter kan begrijpen door er goed naar te luisteren sluit aan bij een breder fenomeen in de antropologie onder de noemer ‘sonische etnografie’. Geluid is overal om ons heen en soms karakteristiek voor een bepaalde plek. Sonische etnografen onderzoeken de rol van geluid en hoe deze bijdraagt aan de identiteit van een plek of gemeenschap.

Sonische etnografie komt ook uitgebreid aan bod tijdens de Eye on Art-special Ethnographic Listening, waar cultureel antropoloog Andrew Littlejohn in gesprek gaat met Ernst Karel over het bestuderen van mensen en landschappen door te luisteren.

Véréna Paravel & Lucien Castaing-Taylor in Eye Filmmuseum (© Max Baggerman)

Paravel en Castaing-Taylor zijn verbonden aan het Sensory Ethnography Lab in Harvard. In een interview vertelt Lucien Castaing-Taylor meer over het doel van het Sensory Ethnography Lab.

Bekijk het interview

Wil je meer weten over de films van Paravel en Castaing-Taylor? Bekijk fragmenten waarin het duo uitweidt over hun prikkelende beeldentaal.

Bekijk de video's