Skip to content

Terra Incognita

Programmeur van de Toekomst-trainee Aileen Ye presenteert vanaf 9 juli een tweedaags programma in Eye en op de Eye Film Player. Terra Incognita zal onze focus verleggen naar de diepere verhouding tot de elementen die we soms voor lief nemen, waarover we klagen, waarin we zwemmen, dansen en zonnen, die we vernietigen, aanraken en waar we mee spelen.

Door Aileen Ye22 mei 2024

To Aurore, George Sand

Nature is all we see,
All we want, all we love.
All we know, all we believe in,
All we feel within ourself.

It is beautiful for whom sees it,
It is kind for whom loves it,
It is just when we believe in it,
And when we respect it within ourself.

Look at the sky, it sees you,
Embrace Earth, it loves you.
Truth is what we believe in
In nature, it is thyself.

still uit Salt (Mateusz Miszczyński, JO 2024)

still Salt (Mateusz Miszczyński, JO 2024)

Subash Thebe Limbu, NINGWASUM (2021, video still) (courtesy of the artist)

Subash Thebe Limbu, NINGWASUM (2021, video still) (courtesy of the artist)

Elemental Cinema

In onze natuur vind je verhalen over spiegeling, samenwerking, veerkracht en transformatie. Zoals orchideeën zich slim voordoen als vrouwelijke insecten om nietsvermoedende mannetjes te verleiden hun bloemen te bestuiven, zo nam George Sand (1804-1876) een mannelijk pseudoniem aan om zich te kunnen bewegen binnen het conservatieve literaire milieu van het 19e-eeuwse Frankrijk.

still uit UNDR (Kamal Aljafari, PS/DE 2024)

still UNDR (Kamal Aljafari, PS/DE 2024)

Op zo’n zelfde manier trotseren stokstaartjes de traditionele rolverdeling, door in groepen op harmonieuze wijze hun jongen te verzorgen. Deze voorbeelden, schijnbaar onvergelijkbaar maar toch verwant, benadrukken een cruciaal punt: ons antropocentrische wereldbeeld gaat vaak voorbij aan de rijkdom, de overeenkomsten en de geraffineerdheid van natuurlijke ecosystemen, die vaak harmonieuzer functioneren dan het onze.

Kunnen onze kennis en onze waardesystemen, net als de natuur, muteren, zich aanpassen, evolueren?

still uit Solo la luna comprenderá (The Moon Will Contain Us) (Kim Torres, CR 2023)

still Solo la luna comprenderá (The Moon Will Contain Us) (Kim Torres, CR 2023)

In Susan Sontags ‘Against Interpretation’ verzoekt ze ons dringend om ons niet alleen te verdiepen in kunst door logisch te analyseren, maar ook aan de hand van onze emoties en zintuigen. We zijn er te zeer aan gewend om ons af te vragen wat iets betekent, in plaats van wat we ergens bij voelen. Daarom nodigt dit programma je uit om anders te voelen: wat gebeurt er als we film benaderen vanuit het perspectief van de natuurelementen?

poster PvdT Aileen Ye – Terra Incognita

Terra Incognita

Dit twee dagen durende interdisciplinaire programma, Terra Incognita, verlegt onze focus naar de diepere verhouding tot de elementen die we soms voor lief nemen, waarover we klagen, waarin we zwemmen, dansen en zonnen, die we vernietigen, aanraken en waar we mee spelen. De natuur, die vaak wordt verwezen naar de zijlijn van ons bewustzijn, is geen aparte entiteit, maar een integraal onderdeel van ons bestaan.

Zie het als relatietherapie, waarbij we ons moeten afvragen: communiceren we wel effectief met onze omgeving? Welke feiten hebben we verwaarloosd?

Na het bijwonen van dit programma hoop ik dat je de wereld om ons heen een beetje anders ziet, voelt, hoort en proeft.

Dirty Shapeshifters

In het programma gaan we onderzoeken hoe verschillende culturen en geografieën betekenis ontlenen aan de elementen. Van mythologisering tot spiritualisering, van de kapitalisatie tot de integratie van technologie: elke film die wordt vertoond biedt een uniek perspectief op onze relatie tot de natuur.

Aan de hand van hedendaagse korte films, speelfilms en kunstenaarsfilms uit Costa Rica, Mexico, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Nepal, Palestina, Jordanië, Vietnam, China en Tuvalu ondernemen we een cinematografische reis. Ten eerste door te kijken naar de relatie van het lichaam tot de natuur, en daarna naar escapisme, verzet en het ongewisse van de toekomst.

Een voorbeeld van deze cerebrale ontdekkingstocht is Raven Jacksons All Dirt Roads Taste of Salt, dat op meesterlijke wijze menselijke herinneringen verweeft met het landschap van Mississippi, en licht schijnt op de intergenerationele momenten die ons vormen als mens. Door haar lens zien we hoe plotse regendruppels herinneringen kunnen oproepen aan het tedere bekende, waarbij de grens tussen heden en verleden vervaagt.

“All these drops might be a river someday. Might be snow. Might be in you.”

(All Dirt Roads Taste of Salt, Raven Jackson)

still uit Salt (Mateusz Miszczyński, JO 2024)

still Salt (Mateusz Miszczyński, JO 2024)

still uit All Dirt Roads Taste of Salt (Raven Jackson, US 2023)

still All Dirt Roads Taste of Salt (Raven Jackson, US 2023)

Flowers Never Bend with the Rainfall

Terwijl we ons onderdompelen in verhalen over de elementen, kijken we niet alleen naar de schoonheid, maar ook naar de onrechtvaardigheden die ingesleten zijn in onze verhoudingen. Oorlog, kapitalisme, ontworteling en ecologisch onrecht worden blootgelegd, en dat dwingt ons onze medeplichtigheid als mens onder ogen te zien.

Maar in duisternis is ook veerkracht te vinden. Zoals de natuurlijke kracht van bloemen die ondanks hun fragiliteit de regen weerstaan, weerspiegelen de werken van filmmakers als Tuan Andrew Nguyen, Subash Thebe Limbu, Petra Kuppers, en Kim Torres ons uithoudings- en aanpassingsvermogen. Aan de hand van hun films zijn we getuige van de symbiotische relatie tussen mensen en de elementen, die allebei tegenslagen te boven komen en zich een weg banen naar weerstand en vernieuwing. Van meditatief drijven in de Dode Zee tot een drone die danst met een berggod tot een huis dat zo prachtig is dat je daar liever sterft dan naar de hemel gaat; deze vensters bieden een glimp van kalmte en verbinding, en de diepe troost die de natuur kan bieden.

We zien ook hoe vulkanen licht werpen op sociale constructen, en de politiek van het maken van kunst met de elementen. In Werner Herzogs films speelt zijn vertelling een centrale rol, dat daarbij vaak zelf een spektakel wordt. In The Fire Within kent hij vulkaanuitbarstingen een haast goddelijke betekenis toe, door ze weer te geven als eeuwig dreigend gevaar voor het leven op aarde. Tegenover dit perspectief biedt Heavy Flow van Feminist Land Art Retreat een satirische blik op traditionele opvattingen over mannelijkheid in land art: het werk vergelijkt op provocerende wijze lava met de menstruatie. Voorbeelden van dergelijke tegenstellingen, door het hele programma heen, nodigen ons uit opnieuw na te denken over percepties van geweld en natuurfenomenen en hoe maatschappelijke constructen onze reacties bepalen op de ons omringende wereld.

still uit The Fire Within: Requiem for Katia and Maurice Krafft (Werner Herzog, GB/US/CH/FR 2022)

still The Fire Within: Requiem for Katia and Maurice Krafft (Werner Herzog, GB/US/CH/FR 2022)

still uit Stitching the Future with Clues (Allison Leigh Holt, US 2021)

still Stitching the Future with Clues (Allison Leigh Holt, US 2021)

Cyber Chants for the Future

Ter afronding van deze reis dompelen we ons onder in een geluidsritueel, om de weg te vinden in onze verwachtingen en angsten voor de ongewisse toekomst. Dat gaat gepaard met een live audiovisuele voorstelling van de beroemde Berlijnse kunstenaar Alex Guevara, die geluid en licht mengt, waarbij de grenzen vervagen tussen de digitale en de fysieke wereld. Dit alles wordt afgesloten met twee films: Xiuhtecuhtli van Colectivo Los Ingrávidos – een ritmisch eerbetoon aan voorouderlijke vuren – en Allison Leigh Holts Stitching the Future with Clues, een neurodivergent-futuristisch manifest dat cybernetica en het ecologisch bestaan onderzoekt, bij onze urgente pogingen onze wereld vorm te geven.

Na dit programma hoop ik dat je lichaam ontspannen is. Voeten stevig op de grond. Ogen stralender. Hoofd rustiger. Denk eraan je borst te ontspannen, je uit te rekken, te ademen, lachen, huilen – voor een optimale ervaring.

Ik zie je voor zonsondergang.

still uit Annea Lockwood: A Film About Listening (Sam Green, US 2021)

still Annea Lockwood: A Film About Listening (Sam Green, US 2021)

P.S.

Voor hen die het programma online volgen biedt Annea Lockwood: A Film About Listening op de Eye Film Player een passende afsluiting, door deze reis te verrijken met een zintuiglijke onderdompeling. Ik beloof dat je daarna de wind nooit meer op dezelfde manier zal horen.

P.P.S.

Me + a kitty looking at the luna! (this could be us…on July 9+10)

© Aileen Ye

© Aileen Ye

Mede mogelijk gemaakt door